Εγχειρίδια

Γνωρίζω τον Μήτσο απ’ τις αρχές του ’80, οπότε συμμετείχαμε ομού σε εμβληματικές κινηματικές διαδικασίες: στην πρώτη επιτροπή ενάντια στην ανεργία, φέρ’ ειπείν, και στις μπροστινές αλυσίδες τσαμπουκαλεμένων διαδηλώσεων, όπως εκείνη που πυρπόλησε το Κάραβελ, κατά την επίσκεψη του Λεπέν, τον Δεκέμβρη του ’84. Τον θυμάμαι ακαταπόνητο από τότε, μαζί με τη Δήμητρα, κάτω απ’ τα ράφια της «Κομμούνας», εκεί που η Σουλίου σχηματίζει αμβλεία γωνία με τη Σόλωνος. Μετακόμισε νωρίς στη Θεμιστοκλέους 37 κι όταν, χρόνια αργότερα, διαμόρφωσε το υπόγειο σε χώρο παρουσιάσεων και καθημερινών συζητήσεων, βάφτισε το μαγαζί «Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο».

Νομίζω πως η μετονομασία συνέπεσε με την εποχή κατά την οποία αριστερίστικες και αντιεξουσιαστικές ομάδες ερωτοτροπούσαν και πολιτεύονταν με τους Οικολόγους. Καίτοι εξ ιδιοσυγκρασίας γκρινιάρης, εξελίχθηκε σταδιακά στον προσωπικό μου βιβλιοπώλη· είδος γκουρού που εμπλούτιζε τις αναγνώσεις μου. Ακρως ενημερωμένος περί το αντικείμενο, διέθετε άπαντες σχεδόν τους τίτλους που κυκλοφορούσαν, κι αν παρ’ ελπίδα δεν είχε κάποιον εύκαιρο, καβαλούσε το παπί και τον κουβαλούσε σε πέντε λεπτά. Τον ευγνωμονώ, γιατί μου σύστησε κατά καιρούς εξαίρετα έργα.

Ωφέλιμος φίλος. Χριστούγεννα, Πάσχα και καλοκαίρι, αγόραζα λογοτεχνήματα, εγκόλπια και διατριβές για μένα και για δικούς μου, πάντοτε με γενναίες εκπτώσεις. Η επαγγελματική του υπεροχή συνίσταται στο σπάνιο χάρισμα να διαλέγει τον ιδανικό τόμο ακόμα και για άτομα που δεν ξέρει καν εξ όψεως. «Εξαλλη τριανταπεντάρα, μπαρόβια, πρώην τροτσκίστρια, ψωνισμένη με τα ζώδια και τον Λάο Τσε», του ’λεγα. ‘Η «τρελαμένο ανάρχι που ψάχνεται με την Αρεντ, τον Αρη και τους Αρειανούς και διακηρύσσει πως, αντικειμενικά, τα χουλιγκάνια αποτελούν το αυθεντικό επαναστατικό υποκείμενο».

Συνοφρυωνόταν για δευτερόλεπτα και κατέβαζε απ’ την προθήκη το ενδεδειγμένο αντίτυπο, χαμογελώντας με σιγουριά. Στη μεθεπόμενη συνάντησή μας, οι παραλήπτες μ’ αγκάλιαζαν εγκάρδια, λέγοντας: «Τι βιβλιάρα ήταν αυτή» ή κάτι μονότονα παρόμοιο. Ο Δημήτρης κέρδισε με το σπαθί του τον χαρακτηρισμό «άρχοντας των δώρων» και σε κάθε περίπτωση μ’ έβγαλε ασπροπρόσωπο εκατοντάδες φορές. Εξασφαλίζει, όμως, με δυσκολία το μεροκάματο τους καιρούς των μνημονίων, όπως οι περισσότεροι βιβλιοπώλες στην Αθήνα και την περιφέρεια. Παρά ταύτα, το παλεύει με τον μικρό εκδοτικό οίκο του.

Η «Κουκκίδα» τυπώνει ακατάπαυστα, εν μέσω κρίσης, σημαντικές επιτομές πεζογραφίας, ποίησης, ιστορίας, ανατρεπτικής σκέψης. Ανθολογώ ορισμένους μόνο συγγραφείς που περιλαμβάνονται στον κατάλογό της: Γουάιλντ, Γκουαταρί, Γκαλεάνο, Μπετελέμ, Νέγκρι, Λιβιεράτος, Κροπότκιν, Γκόλνμαν. Κάποιοι αρσενικοθήλυκοι, ανεγκέφαλοι δήθεν αναρχικοί με την επωνυμία «Πρακτόρισσες 315» σμπαράλιασαν προχθές με βαριοπούλες τη βιτρίνα του βιβλιοπωλείου, επειδή σχετίζεται με το περιοδικό «Αρδην», που, ως «πατριωτικό», θεωρούν πως πρέπει να εξαφανιστεί απ’ τα Εξάρχεια. Η «καταδρομική επίθεση», καθώς ονοματίζουν το όνειδος, συνέπεσε με την απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα· κάμποσα πονήματα του οποίου έχουν εκδοθεί από την Κουκκίδα. Γι’ αυτό τα βιβλία καλούνται και εγχειρίδια: περιέχουν γνώση που κόβει σαν μαχαίρι.