Μια κολεκτίβα αρχιτεκτόνων, η Forensic Architecture, και ένας καλλιτέχνης και συγγραφέας, ο Naeem Mohaiemen, οι οποίοι είχαν δώσει το στίγμα τους στην περσινή «documenta 14», πήραν διαβατήριο μαζί με αλλους δύο δημιουργούς για το βραβείο Τurner, το σπουδαιότερο βρετανικό εικαστικό βραβείο, που κι αυτή τη χρονιά έχει έντονο πολιτικό και κοινωνικό χαρακτήρα.
Γεννημένος στο Λονδίνο το 1969, με καταγωγή από το Μπανγκλαντές, ο Naeem Mohaiemen –η τελευταία έκθεσή του ολοκληρώθηκε τον Μαρτιο στο MOMA της Νέας Υόρκης– βάζει στη βεντάλια του προβληματισμού του επίκαιρα θέματα, όπως πολεμικές συγκρούσεις, σύνορα, πρόσφυγες, αποκλεισμοί, απελάσεις, και δημιουργεί ένα ιδιόμορφο ιστορικό μετα-αρχείο με βάση ντοκουμέντα από «πρωταγωνιστές», αυτόπτες μάρτυρες, πράκτορες, θεωρητικούς.
Στην «documenta 14» στην Αθήνα, στο Εθνικό Μουσείο Συγχρονης Τέχνης, είχε προβληθεί το βίντεό του «Tripoli Cancelled», με πρωταγωνιστή τον Ελληνοϊρανό σκηνοθέτη και ηθοποιό Βασίλη Κουκαλάνι, που γυρίστηκε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού και βασίστηκε σε πραγματικό περιστατικό, στην περιπέτεια του πατέρα του, Mohaiemen, ο οποίος το 1977 «παγιδεύτηκε» για εννέα ημέρες στο αεροδρόμιο της Αθήνας, επειδή είχε χάσει το διαβατήριό του στην Ινδία.
Η αρχιτεκτονική ομάδα Forensic Architecture είχε επίσης παρουσιάσει στην «documenta» στο Κάσελ το έργο «77sqm_9:26min – Report», που αφορούσε τη δολοφονία σε αυτήν τη γερμανική πόλη το 2006 του νεαρού Halit Yozgat, ένα ακόμα θύμα νεοναζιστικής βίας με πολιτική κάλυψη. Στο βίντεό τους παρουσιάζουν την αμφιλεγόμενη κατάθεση του Andreas Temme, πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος ήταν παρών την ώρα του εγκλήματος.
Η κριτική επιτροπή επαίνεσε την αρχιτεκτονική ομάδα, με έδρα το Κολέγιο Γκόλντσμιθς στο Λονδίνο, για την ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων και τη δράση τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το Τurner θα διεκδικήσει επίσης η 44χρονη Charlotte Prodger. H επιτροπή την επέλεξε για τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο ασχολείται με ζητήματα ταυτότητας και την έκθεσή της «Bridgit / Stoneymollan Trail» (Bergen Kunsthall, Νορβηγία). Η Prodger χρησιμοποιεί κάμερες του 1990 μέχρι iPhones, σε ένα βίντεο αυτοβιογραφικό, όπου εμπλέκονται φωνές και πρόσωπα πεθαμένα ή εν ζωή, τοπία και γεγονότα συλλογικής μνήμης.
Ο νεότερος από τους υποψηφίους, ο 30χρονος Νεοζηλανδός Luke Willis Thompson, ασχολείται κι αυτός με θέματα ανισότητας και βίας. Διακρίθηκε για την έκθεσή του «Autoportrait», στο Chisenhale του Λονδίνου, με επίκεντρο ένα φιλμ με την Diamond Reynolds, η οποία είχε ανεβάσει στο Facebook τη δολοφονία του φίλου της από αστυνομικό στη Μινεσότα.
Η έκθεση των υποψηφίων για το Τurner εγκαινιάζεται τις 25 Σεπτεμβρίου στην «Τate Britain», ενώ τον νικητή που θα κερδίσει και τις 25.000 λίρες θα τον μάθουμε τον Δεκέμβριο.
