Ηταν ξαφνικό το άγγελμα του θανάτου του Γιώργου Γρηγορίου Παπά. Συγχωριανός με ξεχωριστό ήθος, συνεργαστήκαμε για πολύ καιρό στην έκδοση του περιοδικού «Μελισσουργοί». Ηταν ακριβοδίκαιος στον γραπτό του λόγο. Και ευθύς, όπως και στον προφορικό του λόγο.
Ο Γιώργος, απότοκος μιας ταραγμένης εποχής, έκλεισε βαθιά μέσα του τα πατρογονικά βιώματα, που δίδασκαν ανθρωπιά και αγάπη. Κληροδότησε βαριά μηνύματα. Και τα κράτησε σε όλη του τη ζωή.
Γεννήθηκε στους Μελισσουργούς Αρτας το 1942, γιος του Γρηγόρη Παπά, του μεγάλου ιδεολόγου του κομμουνιστικού κινήματος από το 1930, του δικηγόρου της εποχής τότε και μετέπειτα δυνατού άνδρα της Εθνικής Αντίστασης, μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ, και στη συνέχεια του Δημοκρατικού Στρατού, που χάθηκε στην Τασκένδη στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Μητέρα του ήταν η αγωνίστρια Αναστασία Ιωάννη Μπανιά.
Ο Γιώργος δεν γνώρισε τον πατέρα του ποτέ, πλην μιας φοράς που τον πήγε η θεία του Λουκία Σκαλτσάρη-Σουραβλιά, νέα κοπέλα, ντυμένη γριά για να τον περάσει από το μπλόκο των Γερμανών στην Αρτα. Ηταν η εποχή που οι Γερμανοί είχαν πιάσει τη μάνα του για να τη στείλουν στα κολαστήρια της ναζιστικής Γερμανίας και τον είχε αναλάβει ο νοικοκύρης τότε Βασίλης Μπρισένιος στους Κωστακιούς της Αρτας.
Μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια μέχρι που τελείωσε το εξατάξιο Γυμνάσιο στην Αρτα, πάντοτε στους Μελισσουργούς τα καλοκαίρια, και μετά ήρθε στην Αθήνα με τη μάνα του, όπου συνέχισε να ζει και πάντα να σπουδάζει. Είχε το όνειρο να γίνει μηχανικός, αλλά εκείνο το άτιμο χαρτί των κοινωνικών φρονημάτων δεν τον άφησε (στον στρατό υπηρέτησε σκαπανέας στο δύσκολο Τάγμα του Σιδηροκάστρου), έγινε μαθηματικός, αλλά πάντοτε κυνηγούσε τη μόρφωση και δεν σταμάτησε ποτέ.
Εκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην ΑΣΟΕΕ (Διοίκηση Επιχειρήσεων). Πήγε στην Αγγλία, στο University of London-Institute of Education, όπου συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές, ενώ έλαβε και διδακτορικό δίπλωμα από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επαγγελματικά δραστηριοποιήθηκε κυρίως ως καθηγητής και επιτελικό στέλεχος της ελληνικής εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα έχει διδάξει:
i) στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Πατρών «Οικονομικά της Εκπαίδευσης»,
ii) στην ΑΣΕΤΕΜ (ΣΕΛΕΤΕ) «Στοιχεία Οικονομίας και Εκπαιδευτική Αξιολόγηση» και
iii) στο τμήμα ειδίκευσης «Συμβουλευτικής-Προσανατολισμού» (1998-2000), «Οικονομικά» στο Α’ εξάμηνο και «Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας» στο Β’ εξάμηνο. Από 17/2/2000 ώς 30/6/2010 κατείχε μόνιμη θέση στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, αρχικά ως μόνιμος πάρεδρος και στη συνέχεια ως σύμβουλος. Από 1/7/2010 τού είχε απονεμηθεί ο τίτλος του συμβούλου ε.τ. του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
Ο Γιώργος Παπάς ήταν συνεπής σε ό,τι πίστευε. Στην ελευθερία του ατόμου, την κοινωνική δικαιοσύνη και την αξιοκρατία. Αν και γι’ αυτά δοκιμάστηκε σε προσωπικό επίπεδο σκληρά, δεν έκανε πίσω. Δεν λιγοψύχησε. Και αυτό φαινόταν σε όλες του τις πράξεις. Ηταν άνθρωπος με βαθύ συναίσθημα, οικείος και φιλικός ακόμη και στους «αντιπάλους».
Θα μου μείνουν αξέχαστες οι συζητήσεις που κάναμε για το Λαογραφικό Μουσείο στους Μελισσουργούς, που το ήθελε να το λέμε και της Εθνικής Αντίστασης, όπως και ο αείμνηστος πρωτοξάδερφός του Γιάννης Βασιλείου Μπανιάς, με τον οποίο συμπορεύτηκε πολιτικά και έδωσαν μαζί ωραίους αγώνες.
Ακόμη θυμάμαι πόσο ακριβής ήταν στα κείμενά του. «Πάλευε» με τις λέξεις, να είναι σωστές οι φράσεις, χωρίς υπονοούμενα και υπεκφυγές. Ακόμη θα τον θυμόμαστε ως τον χαμογελαστό και πάντα καίριο με τις ομιλίες του στις γενικές συνελεύσεις και στις άλλες εκδηλώσεις των Μελισσουργιωτών της Αθήνας, από τις οποίες σπάνια έλειπε.
Γιώργο, ό,τι πήραμε από σένα, και πήραμε πολλά, θα το κρατήσουμε βαθιά μέσα μας και θα το κληροδοτήσουμε και στους επιγόνους, με όσα μας δίδαξες. Το περιοδικό μας, που τόσο αγάπησες, θα συνεχίσει στα βήματά σου. Να νοιάζεται πάντα για το χωριό και τους χωριανούς, για ό,τι μας συγκινεί και μας συνεπαίρνει στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.
«Θέλω 25 τεύχη», μου έλεγες κάθε φορά που παίρναμε φρεσκοτυπωμένο το περιοδικό μας, για να το κάνεις κτήμα γνωστών και φίλων. Και λίγο πριν φύγεις πήρες στα χέρια σου τα 25 αντίτυπα του τελευταίου τεύχους, στο οποίο η συμβολή σου ήταν καθοριστική με δύο κείμενα, ένα για τον αείμνηστο Γιάννη Β. Μπανιά (έξι χρόνια από τον θάνατό του) και το άλλο για το Γεφύρι της Πλάκας.
Αμποτε, Γιώργο, κι εκείνα τα μικρά που έχουν τη σημασία τους, όπως μας έδειχνες (ακόμη κι ένα κόμμα αλλάζει το νόημα της λέξης, έλεγες) να αποτελούν την πυξίδα της διαδρομής μας κι απ’ το μικρό να φτάνουμε στο μεγαλύτερο κι έτσι να αποκτά νόημα η ζωή μας.
Σε αποχαιρετούμε με πόνο ψυχής. Εφυγες αθόρυβα και με αξιοπρέπεια, όπως αρμόζει στους επαναστάτες. Το χωριό μας, οι Μελισσουργοί, σεμνύνεται για την παρουσία σου στη ζωή και είναι πάντα περήφανο για τα τέκνα του που δεν ξεχνούν τον γενέθλιο τόπο και τους προγόνους τους.
Καλό ταξίδι, Γιώργο! Θα είσαι πάντα ανάμεσά μας, διαλεχτός Μελισσουργιώτης κι Ελληνας, και θα πράττουμε όσα μας μήνυσες με την παρουσία σου, σαν να μην έφυγες από κοντά μας.
*δημοσιογράφος, επιμελητής ύλης του περιοδικού «Μελισσουργοί»
