Δείγμα επαναπροσέγγισης ή συνέχεια των διπλωματικών ελιγμών μεταξύ των… εν διαστάσει ΝΑΤΟϊκών συμμάχων;
Με πλείστα όσα μέτωπα ορθάνοιχτα στις ταραγμένες σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, με πιο πρόσφατο και μείζον την παράδοση ή μη των F-35, οι ΥΠΕΞ των δύο χωρών επισφράγισαν χθες την πρώτη, πολυαναμενόμενη και ωριαίας διάρκειας συνάντησή τους στην Ουάσινγκτον με την έγκριση -όπως ανακοινώθηκε- ενός οδικού χάρτη για τη στρατηγικής σημασίας πόλη Μανμπίτζ στη βόρεια Συρία.
Προς τούτο, τονίζεται στην κοινή ανακοίνωση, οι Μάικ Πομπέο και Μεβλούτ Τσαβούσογλου «υπογράμμισαν την αμοιβαία δέσμευσή τους για την εφαρμογή» της συμφωνίας, λεπτομέρειες της οποίας δεν γνωστοποιήθηκαν.
Ωστόσο, τουρκικές πηγές άφηναν να διαρρεύσουν σχέδια για αποχώρηση της πολιτοφυλακής YPG των Κούρδων της Συρίας από την περιοχή και ανάληψη της ασφάλειας της Μανμπίτζ από τουρκικές και αμερικανικές δυνάμεις.
Πέραν αυτού, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας διεμήνυσε σε αυστηρούς τόνους στην κοινή συνέντευξη Τύπου ότι η Αγκυρα δεν θα δεχθεί απειλές για τις προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού (βλ. ρωσικούς S-400).
Επανέλαβε ότι η χώρα του θα αναζητήσει εναλλακτικές στην αγορά των F-35, σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον «σπάσει» τη συμφωνία αγοράς -αν και δήλωσε βέβαιος ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο.
Και παρέπεμψε στο άμεσο μέλλον για την απάντηση της Αγκυρας στους αμερικανικούς δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, που θα επιβληθούν στην Τουρκία από τις 21 του μήνα.
Κατά τα λοιπά «οι δύο υπουργοί επίσης συζήτησαν τις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις και συμφώνησαν περαιτέρω συναντήσεις για την επίλυση τρεχόντων διμερών ζητημάτων», προστίθεται στην επίσημη κοινή ανακοίνωση, όπου υπογραμμίζεται η αμοιβαία δέσμευση για αντιμετώπιση κοινών ανησυχιών «στο πνεύμα συμμαχικής συνεργασίας».
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο οδικός χάρτης για τη Μανμπίτζ «είναι το μοναδικό στο οποίο οι δύο πλευρές μπορούν να συμφωνήσουν, που οι ΗΠΑ μπορούν να δεχθούν και η Τουρκία να παρουσιάσει ως νίκη», εξηγεί στην Deutsche Welle ο δρ Σιμόν Βάλντμαν, ειδικός αναλυτής σε θέματα Τουρκίας.
«Δεδομένης πάντως της βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών», παρατηρεί, «είναι προφανές ότι είναι εύκολο το να μιλά κανείς για μια τέτοια συμφωνία και δύσκολο να την εφαρμόσει».
Η παράδοση των F-35
Στον αέρα εξάλλου δείχνει να μένει για πολλοστή φορά το θέμα του εξοπλισμού της YPG από τις ΗΠΑ, μαζί με δεκάδες άλλες ακανθώδεις παραμέτρους της κρίσης. Τόσο της συριακής και πέριξ αυτής, όσο και στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις.
«Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, εν μέσω εικασιών από αναλυτές ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν άλλη επιλογή από το να προχωρήσουν με τα σχέδια παράδοσης των νέας γενιάς μαχητικών F-35 στην Τουρκία, και στα δύο σώματα του αμερικανικού Κογκρέσου κυκλοφόρησαν νομοσχέδια σε μια προσπάθεια να εμποδιστεί η πώλησή τους», υπενθυμίζει σε άρθρο του στην ανεξάρτητη τουρκική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Ahval ο δημοσιογράφος Ιλχάν Τανίρ, με έδρα την Ουάσινγκτον.
«Το αποτέλεσμα αυτών των εκκλήσεων για κυρώσεις στην Τουρκία δεν θα καταστεί σαφές πριν από τις εκλογές της 24ης Ιουνίου», επισημαίνει.
«Εάν όμως ο Ερντογάν τις κερδίσει, η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα τον παρακολουθεί στενά για να διαπιστώσει εάν θα συμμορφωθεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις. Θέματα ιδιαίτερης ανησυχίας είναι ο υπό κράτηση στην Τουρκία Αμερικανός πάστορας Αντριου Μπράνσον και η αγορά από την Αγκυρα των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400».
Από την άλλη βέβαια, προσθέτει, «ο Πομπέο χρειάζεται την Τουρκία εάν θέλει να νικήσει το Ιράν, που είναι και ο πραγματικός του στόχος. Μπορεί να προσεταιριστεί τον Ερντογάν ή θα αντιμετωπίσει την Τουρκία ως παίκτη στο ιρανικό στρατόπεδο; Ή μήπως θα κάνει παραχωρήσεις στο Συριακό για να εξασφαλίσει μια «μεγάλη συμφωνία» και θα τραβήξει την Τουρκία στο πλευρό του;».
Οι επόμενες ημέρες κι εβδομάδες θα το δείξουν…
