Χάσμα Βερολίνου – Παρισιού για τη μεταρρύθμιση της Ε.Ε.

Mεγάλη παραμένει η απόσταση ανάμεσα στη Γερμανία και τη Γαλλία για τη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ανγκελα Μέρκελ, μιλώντας στην τελετή απονομής του βραβείου Καρλομάγνου στον Εμανουέλ Μακρόν, στο Ααχεν, εξήρε τον Γάλλο πρόεδρο για το πάθος του, όχι όμως και για τις προτάσεις του αναφορικά με την ενίσχυση της ευρωζώνης.

Ο Εμ. Μακρόν, με την ευκαιρία της βράβευσής του για την προσφορά του στην ευρωπαϊκή πολιτική, επέμεινε στο σχέδιο που είχε παρουσιάσει πέρυσι στη Σορβόνη και υπογράμμισε ότι πιστεύει «σε έναν πολύ πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό, όπως επίσης σε μία πιο ολοκληρωμένη ευρωζώνη, με κοινό Προϋπολογισμό».

Κάλεσε τους οικοδεσπότες, την πολιτική ηγεσία και την οικονομική ελίτ της Γερμανίας να υποστηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις: «Δεν πρέπει να περιμένουμε. Εθνικιστές, δημαγωγοί και αντιευρωπαϊστές εκφράζονται καθαρά. Οποιος θέλει την Ευρώπη θα πρέπει να εκφράζεται το ίδιο καθαρά. Χρειαζόμαστε ένα κοινό ευρωπαϊκό όραμα για τα επόμενα 30 χρόνια», τόνισε χαρακτηριστικά και προέτρεψε τη Γερμανία «να βγει από τον φετιχισμό για τα δημοσιονομικά και εμπορικά πλεονάσματα» τα οποία –όπως είπε– «είναι εις βάρος άλλων».

Ο Γάλλος πρόεδρος διέψευσε τις εκτιμήσεις του Βερολίνου που τον ήθελαν να αναδιπλώνεται από τις αρχικές του προτάσεις, ιδίως μετά τη συνάντηση εργασίας που είχε με την καγκελάριο, έπειτα από την κοινή πυραυλική επίθεση των ΗΠΑ, της Μ. Βρετανίας και της Γαλλίας στη Συρία.

Ακόμα πιο άμεσος στη συνέντευξη που έδωσε στο πρώτο κανάλι της γερμανικής τηλεόρασης ARD, τόνισε ότι «το σημερινό status quo στην Ευρώπη είναι κακό για όλους» και ανέφερε ως παραδείγματα την εμπορική ανισορροπία, τη μεταναστευτική κρίση και τη φορολόγηση των εταιρειών του διαδικτύου. «Χρειαζόμαστε μεταρρυθμίσεις διότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι βιώσιμη, πρέπει να υπερβούμε εθνικούς εγωισμούς και ταμπού, και η Γερμανία έχει ένα μεγάλο ταμπού: τη μεταφορά κεφαλαίων. Ομως, η ζώνη του ευρώ χωρίς μεταφορά κεφαλαίων δεν θα έχει διάρκεια».

Για τη Γαλλία, είπε ότι επίσης έχει ένα μεγάλο ταμπού, «τις ευρωπαϊκές συνθήκες», αλλά ο ίδιος όπως υποστήριξε είναι «έτοιμος να κάνει τις αλλαγές που χρειάζονται για να προχωρήσει η Ευρώπη». Ανέβασε μάλιστα και άλλο τους τόνους, επισημαίνοντας ότι επιμένει στη μεταρρύθμιση της Ε.Ε. και την ενίσχυση της ευρωζώνης, όχι προς το συμφέρον της Γαλλίας αλλά προς το συμφέρον όλων, και πρόσθεσε: «Είμαστε σε μια κατάσταση από την οποία επί χρόνια κερδισμένη είναι η Γερμανία, ωφελείται από την ανισορροπία των εμπορικών πλεονασμάτων, αλλά αυτό δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα. Εάν δεν δούμε κατάματα το παρόν και το μέλλον μας, η ευρωζώνη θα καταρρεύσει και μαζί της θα καταρρεύσει η Ευρώπη».

Στον πάγο

Από την πλευρά της η Ανγκελα Μέρκελ παραδέχτηκε ότι υπάρχουν δυσκολίες στις συζητήσεις για τη διαμόρφωση του κοινού σχεδίου που δεσμεύτηκαν να παρουσιάσουν με τον Εμ. Μακρόν στη σύνοδο κορυφής τον Ιούνιο, λέγοντας ότι «είναι διαφορετικές οι κουλτούρες και οι τρόποι προσέγγισης ορισμένων ευρωπαϊκών θεμάτων».

Ουσιαστικά, η γερμανική κυβέρνηση έχει βάλει πάγο στις προτάσεις για τη θέσπιση ενισχυμένων μηχανισμών αλληλεγγύης, με την επίκληση του φόβου κοινοτικοποίησης των χρεών του ευρωπαϊκού Νότου. Επανέλαβε, πάντως, ότι τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της ευρωζώνης προκειμένου να είναι πιο ανθεκτική σε μελλοντικές κρίσεις. Η καγκελάριος της Γερμανίας προέβαλε περισσότερο τα θέματα στα οποία συγκλίνουν, τη μεταναστευτική πολιτική και την πολιτική ασύλου, την προώθηση προγραμμάτων για την καινοτομία και τον ψηφιακό τομέα και τις αλλαγές που προωθεί η γαλλική κυβέρνηση στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Χωρίς τις ΗΠΑ

Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν και στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας της Ε.Ε. Με αφορμή την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, και οι δύο τόνισαν την ανάγκη να ενισχυθεί η Ευρώπη. Η κ. Μέρκελ υπογράμμισε ότι διακυβεύεται η ειρήνη και πρόσθεσε ότι «οι καιροί κατά τους οποίους μπορούσαμε να υπολογίζουμε τις ΗΠΑ για την προστασία μας έχουν παρέλθει», ενώ ο κ. Μακρόν υπογράμμισε ότι «η Ε.Ε. πρέπει να γίνει γεωπολιτική και διπλωματική δύναμη».

Στην κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχαν, εκτός από τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τη Μ. Ανατολή, συζητήθηκαν τα ζητήματα των εμπορικών σχέσεων με τις ΗΠΑ (όπου επίσης υπάρχουν διαφορετικές θέσεις) και οι διαφορές για την έναρξη των συνομιλιών διεύρυνσης της Ε.Ε. με τις χώρες της Δυτικής Βαλκανικής.