Ενα γκάτζετ για τον πολιτισμό, ένα GPS για την κουλτούρα, μια επαναστατική εφαρμογή σε κινητά τηλέφωνα, χάρη στην οποία γύρω στις 800 χιλιάδες νέοι της Γαλλίας κάτω των 18 θα έχουν δωρεάν πρόσβαση σε καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες η Γαλλίδα υπουργός Πολιτισμού Φρανσουάζ Νισέν.
Η ίδια θεωρεί το μέτρο αυτό «επαναστατικό», ένα όπλο στον πόλεμο εναντίον «των ανισοτήτων στην πρόσβαση στον πολιτισμό», που θα βοηθήσει να πέσουν «οι οικονομικοί και κοινωνικοί φραγμοί». Η συζήτηση πάντως έχει ανάψει. Και τα προβλήματα δεν είναι λίγα.
Κατ’ αρχάς, κάτι παρόμοιο δεν έχει ξαναγίνει. Διότι, το «passe culture», όπως λέγεται, δεν έχει κανένα από τα κλασικά χαρακτηριστικά του είδους. Ούτε κάρτα είναι, ούτε επιταγή. Είναι ένα πρωτοποριακό start up, μια πολύ εξελιγμένη «εφαρμογή» για κινητά τηλέφωνα, που θα μπορεί ο κάθε Γάλλος, άσχετα με ηλικία, να την κατεβάζει αν θέλει να έχει πλήρη ενημέρωση και πρόσβαση σε οτιδήποτε καλλιτεχνικό γίνεται στη χώρα του.
Μόνο, όμως, οι νέοι κάτω των 18 θα μπορούν να πληρώνουν με το κινητό τους τις καλλιτεχνικές τους εφορμήσεις μέχρι να συμπληρωθεί το ποσό των 500 ευρώ τον χρόνο. Το «passe culture» θα μπει σταδιακά σε εφαρμογή σε όλη τη χώρα, ξεκινώντας από τον Σεπτέμβριο γιατί έχει, εκτός όλων των άλλων προβλημάτων, και μεγάλο κόστος. Θα χρειάζονται γύρω στα 400 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού για την ώρα έχει εγγράψει στον προϋπολογισμό του 2018 μόνο 5 εκατομμύρια.
Δεν είναι πάντως τόσο απλά τα πράγματα, όσο κι αν συμμετέχουν στον σχεδιασμό του «πάσου» νέοι από όλη τη Γαλλία με ιδέες. Aυτά τα 500 ευρώ πού θα πηγαίνουν; Οk, σε θέατρα, συναυλίες, μουσεία, γκαλερί, σινεμά. Ναι, αλλά οι νέοι προτείνουν και άλλους, λιγότερο «καλλιτεχνικούς» τομείς, όπως ταξίδια και βιντεοπαιχνίδια. Επίσης θα επιτρέψει το υπουργείο Πολιτισμού τα ωραία του χρηματάκια να ενισχύουν κυρίως τις δημοφιλείς στους νέους ψηφιακές πλατφόρμες κατεβάσματος μουσικής και ταινιών; Μήπως, δηλαδή, το «επαναστατικό» μέτρο της Φρανσουάζ Νισέν καταλήξει στην ενίσχυση του Netflix και της Apple;
Η υπουργός έχει μια απάντηση: «Θα βρούμε έναν τρόπο ώστε μην ευνοήσουμε πρακτικές ήδη διαδεδομένες, αλλά να τις εμπλουτίσουμε. Να αφήσουμε τους νέους αυτόνομους, να κάνουν τις επιλογές τους, αλλά συγχρόνως το “passe culture” να τους κατευθύνει σε μορφές πολιτισμού που τις ήξεραν λίγο ή καθόλου».
