Πιέζονται καταναλωτές και… πρατήρια

Εν αναμονή της σημερινής έκτακτης γενικής συνέλευσης των βενζινοπωλών στα κατά νομό σωματεία, για εκτίμηση των αποτελεσμάτων της συνάντησης των εκπροσώπων από τις δύο Ομοσπονδίες του κλάδου με τον υπουργό Ανάπτυξης, πέρα από όσα συμφωνήθηκαν ή/και ανακοινώθηκαν, τα πρατήρια αναμένουν να ανοίξει και η συζήτηση για την τεκμαρτή φορολόγηση των μικρών ατομικών επιχειρήσεων του κλάδου, που έχει δημιουργήσει αξεπέραστα προβλήματα στα μικρά επαρχιακά μαγαζιά με δεδομένους τους περιορισμούς στο περιθώριο κέρδους - και φυσικά την άρση των άδικων περιορισμών στα νησιά.

Για το θέμα της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, η κυβέρνηση δείχνει να το συζητά (όχι πολύ ζεστά είναι η αλήθεια), αναζητώντας εδώ και μέρες κάποιου είδους δημοσιονομικά ανταλλάγματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα οποία «δεν σχηματοποιούνται» ακόμη.

Αναζητείται «κοινό έδαφος»

Κρίσιμο στοιχείο είναι η διάρκεια πιθανών διαταραχών στα καύσιμα, όπως το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος στρατηγικών θαλάσσιων διόδων που «είναι καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή των κατάλληλων πολιτικών για το κόστος ενέργειας», σημείωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την προσέλευσή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, χθες το απόγευμα στις Βρυξέλλες. «Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε και ξέρουμε πώς θα το κάνουμε,» σημείωσε, δηλώνοντας ότι «δεν είναι ώρα για δισταγμό αλλά για αποφάσεις», κάνοντας λόγο για απαραίτητα συστατικά στην απάντηση στην κρίση, την αποφασιστικότητα, την αίσθηση του σκοπού και την ταχύτητα. Ο πρόεδρος της Ευρωομάδας χαρακτήρισε ακόμη την κατάσταση «απολύτως ανησυχητική», ενώ σημείωσε ότι συζητιούνται «όλα τα σενάρια», τόσο τα καλύτερα όσο και τα χειρότερα.

Διαχείριση κρίσεων

Αναφερόμενος στο περασμένο Eurogroup, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης είχαν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την ενέργεια, σημείωσε ότι η συζήτηση αυτή «είχε στρατηγικά στοιχεία, με τη διασυνδεσιμότητα, το πώς να οικοδομήσουμε την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, αλλά ταυτόχρονα, είχε ένα πολύ ισχυρό στοιχείο διαχείρισης κρίσεων». Οπως σημείωσε, «θα μοιραστούμε αυτές τις εμπειρίες, ανάλογα με το τι θα συμβεί και πώς θα εκδηλωθεί η κρίση, που θα διαμορφώσουν το αν οι απαντήσεις θα είναι καθαρά εθνικές ή ακόμα και, θα έλεγα, για ευρύτερο ευρωπαϊκό επίπεδο».

Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, όπως η επιβολή έκτακτων φόρων ή η χαλάρωση δημοσιονομικών κανόνων, ο πρόεδρος του Eurogroup εμφανίστηκε επιφυλακτικός: «Δεν είμαστε ακόμη εκεί», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι όλα θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της κρίσης τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, «και μετά να βρούμε κοινό έδαφος» ως κράτη-μέλη.

Προσαρμογές ΕΦΚ

Πάντως, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα δεν είναι «γραμμένος σε πέτρα». Οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη προσαρμόζουν τον ΕΦΚ στις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς, μέσα στα όρια που έχουν από κοινού συμφωνηθεί.

Για παράδειγμα, το Βέλγιο το 2022 προσάρμοσε ανοδικά 9 φορές τον ΕΦΚ στη Βενζίνη μέσα στο δίμηνο 9/9 έως 17/11, και αργότερα έκανε κάποιες αυξομειώσεις. Φέτος τον Ιανουάριο, η Βουλγαρία μείωσε τον ΕΦΚ από τα 710 ευρώ/1.000 λίτρα, στα 363,02 ευρώ και η Ιταλία από τα 713,4 μείωσε στα 372,9 ευρώ - στον αντίποδα, φέτος η Ολλανδία αύξησε τον ΕΦΚ της βενζίνης από τα 789 στα… 840 ευρώ, αλλά μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική οικονομική κατάσταση από την Ελλάδα και διαφορετική περιβαλλοντική στόχευση.

Δεν υπάρχει πάντως ευθεία σύγκριση με την Ελλάδα, καθώς μερικές από τις χώρες με σχετικά υψηλό Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα έχουν πολύ μικρότερο ποσοστό ΦΠΑ (16%-20%) σε σχέση με την Ελλάδα.

Πώς φτάσαμε στα 700 ευρώ στη βενζίνη

Στην Ελλάδα, ο ΕΦΚ για τη βενζίνη το 2008 ήταν στα 350 ευρώ/1.000 λίτρα και προσαρμόστηκε το 2009 στα τότε κατώτερα ευρωπαϊκά όρια των 359 ευρώ. Τον Ιούνιο του 2009 αυξήθηκε στα 410 ευρώ, τον Φεβρουάριο του 2010 στα 530 ευρώ, τον Μάρτιο του 2010 στα 610 ευρώ και τον Μάιο του ίδιου έτους στα 670 ευρώ. Ακόμη μια μικρή αύξηση έγινε το 2017 -εν μέσω μνημονίων- από τα 670 στα 700 ευρώ.

Στο πετρέλαιο θέρμανσης, η Αυστρία κρατά χαμηλά τον φόρο περίπου στα 90 ευρώ/1.000 λίτρα, ενώ στη Γαλλία δεν ξεπερνά τα 164 ευρώ/1.000 λίτρα. Στην Ελλάδα ο ΕΦΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης είναι σήμερα στα 280 ευρώ τη χειμερινή περίοδο, αν και πριν από το 2010 ήταν μόλις 21 ευρώ τη χειμερινή περίοδο και 245 ευρώ τους υπόλοιπους μήνες.

Αυτά θυμούνται οι παλαιότεροι και γκρινιάζουν…

Νταρνταγάν(ι)* για το περιθώριο κέρδους της βενζίνης στη Λέσβο

Παρέμβαση στην ανακοίνωση της Ενωσης Βενζινοπωλών Λέσβου, περί αναστολής λειτουργίας των τοπικών πρατηρίων καυσίμων, έκανε η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), επισημαίνοντας ότι το επιτρεπόμενο συνολικό περιθώριο για το νησί, από την τιμή διυλιστηρίου μέχρι την αντλία, διαμορφώνεται έως και στα 32 λεπτά ανά λίτρο συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ (6 λεπτά στη χονδρική, 14 λεπτά για το κόστος μεταφοράς και 12 λεπτά στο στάδιο λιανικής). Η Αρχή σχολιάζει ότι «εάν συγκριθεί με τα δεδομένα της αγοράς στη Λέσβο τους τελευταίους 6 μήνες, όπου το μέσο περιθώριο ανερχόταν σε περίπου 30 λεπτά ανά λίτρο, προκύπτει ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο το καλύπτει πλήρως».

Φυσικά, η Ενωση Βενζινοπωλών Λέσβου δεν άφησε ασχολίαστη την τιμή να ασχοληθεί η Αρχή Ελέγχου της Αγοράς ειδικά με το νησί, σχολιάζοντας ότι «μοναδικός στόχος ήταν να διαστρεβλώσει την πραγματικότητα και να θολώσει την κοινή γνώμη».

Οι βενζινάδες δικαίως επισημαίνουν ότι το περιθώριο των 32 λεπτών ανά λίτρο, από το διυλιστήριο μέχρι την αντλία για τη Λέσβο, τα οποία επικαλείται η Πολιτεία, δεν ανήκει αποκλειστικά στο πρατήριο: τα 4,65 λεπτά αποτελούν ΦΠΑ (17%) ο οποίος αποδίδεται στο κράτος, τα 17,09 λεπτά είναι το κόστος μεταφοράς και το κέρδος της εταιρείας, ενώ το καθαρό περιθώριο του πρατηριούχου της Λέσβου είναι 10,26 λεπτά.

Και ρωτούν: «Πώς θα ήταν άλλωστε δυνατόν να ισχύει πλαφόν κερδοφορίας 32 λεπτών για τα πρατήρια, όταν στην επιστολή μας προς τα αρμόδια υπουργεία (18.3.2026) ζητάμε την αύξηση του καθαρού περιθωρίου από 10 λεπτά σε 16,6 λεπτά πλέον ΦΠΑ, με μοναδικό σκοπό την αποφυγή της οικονομικής μας καταστροφής;»

*μαλλιά-κουβάρια στην τοπική διάλεκτο