Πορεία

Στις 17 Νοέμβρη του 1973, η εξέγερση του φοιτητών κατά της αμερικανοκίνητης δικτατορίας έληξε με την εισβολή του τανκ στο Μετσόβιο. Από τότε, για πενήντα συναπτά έτη, κάθε χρόνο στις 17 Νοέμβρη γίνεται η καθιερωμένη Πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία, για να μη λησμονηθούν οι Νεκροί του Πολυτεχνείου.

Μόνο την πρώτη επέτειο της εξέγερσης δεν έγινε πορεία αυτή την ημερομηνία. Στις 17 Νοεμβρίου του 1974, ημέρα Κυριακή, έγιναν εκλογές, οι πρώτες της Μεταπολίτευσης, στις οποίες η Νέα Δημοκρατία έλαβε 54,37% των ψήφων και 220 έδρες. Η Πορεία του Πολυτεχνείου έγινε μία βδομάδα μετά, στις 24 του Νοέμβρη.

Η πορεία, λοιπόν: το περπάτημα, ο δρόμος, η συνοδοιπορία (διαδηλωτών), σύμφωνα με το Μείζον Ελληνικό Λεξικό. Μεταφορικά, η βαθμιαία μεταβολή κατάστασης ή θέσης, επίσης η διεύθυνση που ακολουθεί το πλοίο, η ρότα. Η λέξη προέρχεται από το «πορεύομαι», κι αυτό από το ουσιαστικό «πόρος», που είναι το διαβατό μέρος ποταμού, το πέρασμα, το άνοιγμα απ’ όπου μπορεί να περάσει κάτι, ο αγωγός. Πόρος επίσης σημαίνει τη μικρή δερματική κοιλότητα (οι πόροι του δέρματος) ή το μικρό κυλινδρικό άνοιγμα, όπως ο ακουστικός πόρος, ενώ στον πληθυντικό, οι «πόροι» σημαίνουν τα εισοδήματα, τις προσόδους. Η λέξη ετυμολογείται από το ινδοευρωπαϊκό *per-, ένα μόριο δηλωτικό κατεύθυνσης, που εδώ έχει την εξειδικευμένη σημασία «περνώ, μεταφέρω». Ομως τώρα μιλάμε για την Πορεία του Πολυτεχνείου.

Φέτος η Πορεία του Πολυτεχνείου πενηντάρισε. Εχει παγιωθεί πλέον, έχει γίνει έθιμο, θεσμός και τελετή, επίσημος εορτασμός και κανονικότητα. Δεν υπάρχει Αθηναίος που να μην έχει λάβει μέρος ή/και να μην έχει παρακολουθήσει από τις όχθες της Βασιλίσσης Σοφίας την Πορεία να περνά, ή να μην έχει εγκλωβιστεί στους κάθετους δρόμους, ώσπου να περάσουν οι διαδηλωτές. Δεν υπάρχει ούτε ένας κάτοικος της πρωτεύουσας που να μην έχει κάποια προσωπική εμπειρία από κάποια επέτειο. Από τις φουσκάλες στα πόδια από το περπάτημα και τη βραχνάδα λόγω των συνθημάτων, μέχρι τα δάκρυα και τον βήχα από τα χημικά, ή τα καρούμπαλα και τις εκχυμώσεις από τις κλομπιές.

Η Πορεία του Πολυτεχνείου είναι, πλέον, μετά από πέντε δεκαετίες, σχεδόν δύο γενιές, κάτι σαν τo μεταπολιτευτικό ισοδύναμο της Περιφοράς του Επιταφίου, ένα κοινωνικό και πολιτικό γεγονός, που από καθήκον ή συνήθεια δεν το αφήνουμε να ατονήσει. Ισως ντρεπόμαστε να μην κατέβουμε στο Πολυτεχνείο και να μην πάμε στην Πορεία, όταν υπάρχει η φωτογραφία του παντοτινού αντάρτη, του Μανώλη Γλέζου, να χαιρετά το ορειχάλκινο κεφάλι, υπό βροχήν, με σηκωμένη τη γροθιά του. Ετσι, κατεβαίνουν στην Πορεία όλα αυτά τα χρόνια και μη αριστεροί, κάπως σαν τους άθεους που πάνε στην Ανάσταση, βλέποντάς την ως ένα υποβλητικό εθιμικό δρώμενο.

Βέβαια, είναι κι αυτοί που πορεύονται δι’ ίδιον όφελος, όπως κάποιοι πολιτικάντηδες που κάνουν την «αγωνιστική» τους περατζάδα, ή άλλες επώνυμες μούρες που εξασφαλίζουν στην Πορεία το τέταρτο της δημοσιότητάς τους. Ομως για άλλους, η Πορεία του Πολυτεχνείου έχει σταθεί το ύστατο γεγονός στη ζωή τους, όπως συνέβη με τον 26χρονο Κύπριο φοιτητή Ιάκωβο Κουμή και την εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου, 20 χρόνων κοπέλα, που τα ΜΑΤ τους σκότωσαν στο ξύλο την έβδομη επέτειο της εξέγερσης, το 1980, επί πρωθυπουργίας Γεωργίου Ράλλη.

Ναι, πορευόμαστε για να μην ξεχάσουμε: η Πορεία είναι, τελικά, ένα κινούμενο προσκλητήριο πεσόντων.

—

Πορεία:
- η (σχεδιασμένη) κίνηση, η εξέλιξη, η διαδικασία προς μια κατεύθυνση, προς έναν στόχο
- (στρατ.) φύλλο πορείας, ατομικό έγγραφο με το οποίο δίνεται η εντολή ή η άδεια σε στρατιωτικό να μετακινηθεί σε άλλο τόπο
greek-language.gr