Το πέταγμα της «Lady Bird»

greta_gerwig.jpg

Η Γκρέτα Γκέργουιγκ κάνει ντεμπούτο στη σκηνοθεσία -με μια αυτοβιογραφική ιστορία ενηλικίωσης, σύγκρουσης και αγάπης- και διεκδικεί πέντε Οσκαρ | Photo by Chris Pizzello/Invision/AP

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ

Ως τώρα γνωρίζαμε την 35χρονη Γκρέτα Γκέργουιγκ ως ηθοποιό σε ανεξάρτητες αλλά σχετικά υψηλού προφίλ ταινίες («LOL» 2006, «Ηanna takes the stairs» 2007, «Δεν σκέφτομαι, άρα υπάρχω» 2011, «Η Μάγκι έχει σχέδιο» 2015), με όψη σταρ του κλασικού Χόλιγουντ –ξανθιά και μεγαλοπρεπής– αλλά χαρακτήρα κάπως ιδιότροπο και με γούστο για το περιθώριο.

Πράγματι, η προσωπικότητά της δεν φανερώθηκε με όλα της τα χρώματα παρά μόνον όταν σκηνοθέτησε την πρώτη ταινία της, «Lady Bird» (τώρα στις αίθουσες), η οποία βασίζεται στην προσωπική ζωή της στο Σακραμέντο, πριν φύγει για σπουδές.

Εχοντας πάρει το βάπτισμα σεναριογράφου/σκηνοθέτριας, η άλλοτε συνεσταλμένη ηθοποιός μεταμορφώθηκε σε μια λαμπερή κινηματογραφίστρια, γεμάτη ενθουσιασμό για το μέλλον. Μιλάει με μια αύρα που εμπνέει εμπιστοσύνη και έχει συνεργάτες, σαν τη Λόρι Μέτκαφ ή τη Σίρσα Ρόναν, που τη λατρεύουν.

• Η ταινία σας φαίνεται πως διαβαίνει τη λεπτή γραμμή μεταξύ αυτοβιογραφίας και ελεύθερης ερμηνείας των πραγμάτων και των χαρακτήρων. Μπορείτε να μας πείτε ποιες αποφάσεις πήρατε σχετικά με αυτό το ζήτημα;

Για μένα η Λέιντι Μπερντ είναι μια καταπληκτική μυθιστορηματική ηρωίδα, με πολλά στοιχεία της ζωής μου. Κατάγομαι από το Σακραμέντο της Καλιφόρνιας και πήγα σε καθολικό σχολείο θηλέων. Αλλά δεν έβαψα ποτέ τα μαλλιά μου κόκκινα, ούτε υποχρέωσα κανέναν να με φωνάζει με άλλο όνομα. Ημουν πάντα επιμελής στο σχολείο. Ισως ο ρόλος ήταν για μένα ένας τρόπος να εξερευνήσω μια κρυφή πλευρά του χαρακτήρα μου.

Εξάλλου, ήθελα να κάνω μια ταινία για το σπίτι και την οικογένεια. Συνειδητοποιείς πόσο τ’ αγαπάς μόνο όταν μακραίνουν στον ορίζοντα. Μ’ έχουν εμπνεύσει πολύ ταινίες με αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, ειδικά νεαρών ανδρών, σαν «Τα 400 χτυπήματα» του Τριφό ή το «Αμαρκόρντ» του Φελίνι, όπου το παρελθόν ξαναχτίζεται πότε πιστά και πότε με τη φαντασία.

Οταν η Σίρσα Ρόναν, μια εξαιρετική ηθοποιός, διάβασε το σενάριο, μου είπε ότι κατάγεται από μια μικρή πόλη της Ιρλανδίας και ότι καταλαβαίνει τον ρόλο ώς το μεδούλι.

Συναντηθήκαμε και διαβάσαμε το σενάριο φωναχτά, αυτή τον διάλογο της Λέιντι Μπερντ κι εγώ τους άλλους, κι αμέσως το ήξερα πως ήταν τέλεια για τον ρόλο γιατί, πρώτον, δεν προσπαθούσε να με μιμηθεί και, δεύτερον, έπαιζε με ακραία ειλικρίνεια, χωρίς επιτήδευση. Ενα τέτοιο πρόσωπο έψαχνα από την αρχή, με τη φλόγα μιας αληθινής και μοναδικής ζωής.

Σίρσα Ρόναν, Λόρι Μέτκαφ σε σκηνή της ταινίας Σίρσα Ρόναν, Λόρι Μέτκαφ σε σκηνή της ταινίας |

• Ποιες είναι οι επιρροές σας στο σινεμά;

Η ταινία που με έκανε να λατρέψω το σινεμά ήταν το «Beau Travail» της Κλερ Ντενί, την οποία είδα όταν ήμουν 19 χρόνων, στο πανεπιστήμιο. Δεν είχα ποτέ δει κάτι παρόμοιο, ανατρίχιασα από συγκίνηση. Δεν ήξερα ότι την είχε σκηνοθετήσει γυναίκα, μέχρι που την είδα να ανεβαίνει στη σκηνή στο τέλος της προβολής.

Μπορεί να μην το σκέφτηκα εκείνη τη στιγμή, αλλά σίγουρα η ιδέα να σκηνοθετήσω γεννήθηκε μετά την εμπειρία αυτή. Αγαπώ όλες τις ταινίες της και ταυτόχρονα αναγνωρίζω ότι είμαι εντελώς διαφορετική από την Ντενί ως κινηματογραφίστρια. Αυτή είναι όμως και η μαγεία του σινεμά – γεφυρώνει χάσματα ενώνοντας όλο τον κόσμο.

• Νιώσατε αγωνία πίσω από την κάμερα;

Δεν πήγα σε σχολή κινηματογράφου. Ηξερα ότι θέλω να γίνω σεναριογράφος/σκηνοθέτρια και εκμεταλλεύτηκα την κάθε ευκαιρία μπροστά ή πίσω από την κάμερα για να μάθω. Εκανα ό,τι δουλειά μπορούσα να βρω: σεναριογράφος και συν-σεναριογράφος, ηθοποιός, παραγωγός, μοντέρ, οπερατέρ...

Και φυσικά ήμουν πολύ τυχερή που δούλεψα ως ηθοποιός, γιατί έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να παρακολουθήσω σπουδαίους σκηνοθέτες, διευθυντές φωτογραφίας, σκηνογράφους και παραγωγούς στην ώρα του γυρίσματος.

Οταν τελείωσα το σενάριο του «Lady Bird» είπα στον εαυτό μου: πρέπει να μάθεις κι άλλα, αλλά δεν θα τα μάθεις αν δεν εξασκηθείς. Αυτό ήθελες να κάνεις, τώρα λοιπόν πρέπει να πηδήξεις από τον γκρεμό και να μάθεις στην πορεία. Ημουν επίσης τυχερή που είχα ένα καταπληκτικό συνεργείο, ώστε δεν ένιωσα ποτέ μόνη...

Είχα πάρα πολλά συναισθήματα ενώ σκηνοθετούσα, αλλά το βασικότερο ήταν μια αίσθηση ευγνωμοσύνης, ειδικά για τους ηθοποιούς μου. Με ενθουσίαζε το αίσθημα του απόλυτου ελέγχου –γιατί δουλεύαμε με τα δικά μου λόγια και όραμα– αλλά και το εκτός ελέγχου, γιατί οι ηθοποιοί ενσάρκωναν την ιστορία μου. Και αυτή τη δυαδικότητα αγαπώ στο σινεμά.

• Τελικά η ταινία σας είναι νομίζω για την αγάπη...

Δεν ήθελα να κάνω μόνο μια ιστορία για την ενηλικίωση, αλλά ένα καλειδοσκόπιο από ανθρώπους και καταστάσεις που ονομάζουμε «σπίτι μας». Και ήθελα ο κάθε χαρακτήρας να έχει τη δική του ιστορία και οι σκηνές να μοιάζουν με ένα παραθυράκι στη ζωή των ηθοποιών. Σε πολλές ταινίες για εφήβους, οι ενήλικοι παρουσιάζονται σαν ανόητοι και ασήμαντοι.

Για μένα η ταινία ήταν για την ενηλικίωση του ενός και την παραίτηση του άλλου... Δεν γράφω τίποτα από θυμό, μόνο από αγάπη. Ακόμα κι όταν οι χαρακτήρες συμπεριφέρονται άσχημα, δεν έχεις ποτέ την αίσθηση ότι τους κρίνουμε. Τους αγαπάμε όχι γιατί είναι τέλειοι αλλά γιατί τους αγαπάμε.

• Εχετε βιώσει παρόμοια σχέση μητέρας - κόρης; Λειτούργησε σαν κάθαρση για σας η ολοκλήρωση της ταινίας;

Ο Φελίνι είπε κάτι που αγαπώ πολύ: «Ολη η τέχνη είναι αυτοβιογραφική, και το μαργαριτάρι είναι η αυτοβιογραφία του στρειδιού». Τα γεγονότα στην ταινία δεν είναι παρμένα από τη ζωή μου, ωστόσο η καρδιά της ταινίας, η αγάπη μεταξύ μητέρας και κόρης, είναι κάτι πολύ δικό μου. Και παρ’ όλο που εγώ δεν ήμουν σαν τη Λέιντι Μπερντ ή η μητέρα μου σαν τη Μάριον, η σύγκρουση υπήρχε, τη βασάνιζα τη μητέρα μου κάθε μέρα όταν ήμουν έφηβη!

Στην ουσία, ήμασταν το ίδιο πρόσωπο – σαν τις δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Μου κάνει εντύπωση που δεν έχουν γίνει πολλές ταινίες για τη σχέση μητέρας - κόρης. Είναι η πιο πλούσια, ζωντανή, γεμάτη αγάπη αλλά και συγκρούσεις σχέση που υπάρχει.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας