Παρανομία στη ΜΕΘ του 401 με... εντολή ανωτέρου

Φύλλο και φτερό κάνει η στρατιωτική Δικαιοσύνη όλες τις αναφορές γιατρών από το 2012 και μετά που είχαν κατατεθεί στη διοίκηση του 401 ΓΣΝΑ και οι οποίες αφορούσαν αφενός παρανομίες στη Διακλαδική Καρδιοχειρουργική Κλινική του νοσοκομείου, αφετέρου κατήγγελλαν τον τρόπο με τον οποίο ο θωρακοχειρουργός Χ.Κ. αντιμετώπισε συγκεκριμένα ιατρικά περιστατικά.

Με έγγραφό της προς τη διοίκηση του νοσοκομείου πριν από λίγες μέρες, η συνταγματάρχης εισαγγελέας που τρέχει την υπόθεση ζήτησε όλες τις αναφορές που έχουν γίνει και που απλώς αρχειοθετήθηκαν και ουδέποτε διερευνήθηκαν από τις εκάστοτε διοικήσεις.

Ωστόσο, δεν αρχειοθετήθηκαν όλες οι αναφορές. Οπως αποκαλύπτει σήμερα η «Εφ.Συν.», ξέφυγε από το αρχείο μία, που δεν αποτελούσε καταγγελία εις βάρος του Χ.Κ., αλλά καταγγελία του ίδιου του Χ.Κ. εις βάρος δύο γιατρών της καρδιοχειρουργικής ΜΕΘ του νοσοκομείου, με την οποία τους κατηγορούσε για τον θάνατο ενός ασθενή που ο ίδιος είχε χειρουργήσει λίγο νωρίτερα.

Οι μαρτυρίες, ωστόσο, των εμπλεκομένων στην αρμόδια αντεισαγγελέα που ανέλαβε την υπόθεση είναι εξαιρετικά διαφωτιστικές για το τι συνέβη στον ασθενή, ενώ παράλληλα απ' αυτές προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα τόσο για τον Χ.Κ. όσο και για τον τότε υποδιευθυντή και νυν διευθυντή του νοσοκομείου.

Το ιστορικό

Ο 78χρονος ασθενής Ι.Ε. εισήχθη στο 401 ΓΣΝΑ με καταβεβλημένη υγεία καθώς έπασχε από χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία και εμφάνιζε παράλληλα στένωση αορτικής βαλβίδας και στεφανιαία νόσο.

Στις 18 Νοεμβρίου του 2014 ο ασθενής χειρουργείται από τον Χ.Κ. παρά το γεγονός ότι είχε υψηλό εγχειρηματικό κίνδυνο (21%).

Η επέμβαση τελειώνει και ο ασθενής οδηγείται στην καρδιοχειρουργική ΜΕΘ για 24 ώρες και στη συνέχεια στον θάλαμο νοσηλείας.

Παρουσιάζει επιπλοκές και γίνεται εκ νέου εισαγωγή του στην καρδιοχειρουργική ΜΕΘ όπου τον αναλαμβάνει και τον σταθεροποιεί ο εντατικολόγος, υπεύθυνος της μονάδας (ας τον πούμε Α, για να μην τον μπερδέψουμε με τους υπόλοιπους που περιλαμβάνονται στο ρεπορτάζ).

Οταν αποχωρεί ο εντατικολόγος, εισέρχεται στη μονάδα ο Χ.Κ. ο οποίος ζητά από τον νοσηλευτή βάρδιας να αλλάξει τη φαρμακευτική αγωγή στον ασθενή. Ο νοσηλευτής αρνείται να υπακούσει -και σωστά- τις εντολές, υποστηρίζοντας πως αρμόδιοι να δίνουν εντολές μέσα στη ΜΕΘ είναι οι εντατικολόγοι.

Τότε, ακολουθεί τηλεφωνική παρέμβαση του τότε υποδιευθυντή του νοσοκομείου και σημερινού διευθυντή, που διατάζει τον νοσηλευτή να κάνει ό,τι του λέει ο Χ.Κ.

Την ίδια ώρα φτάνει στο νοσοκομείο ο άλλος εντατικολόγος της ΜΕΘ (εντατικολόγος Β) και ζητά τον λόγο από τον Χ.Κ. γιατί άλλαξε την αγωγή του ασθενή.

Στην αναφορά του, ο Χ.Κ. υποστήριξε πως ο εντατικολόγος Β ήταν «αγενής» απέναντί του και πως του επιτέθηκε λεκτικά.

Ωστόσο, καμία μαρτυρία απ' όσους κλήθηκαν να καταθέσουν δεν επιβεβαιώνει τέτοιον ισχυρισμό. Αντιθέτως, επιβεβαιώνεται από τις μαρτυρίες πως ο Χ.Κ. στάθηκε μπροστά στην πόρτα και δεν άφηνε τον εντατικολόγο Β να εισέλθει στη μονάδα και να φροντίσει τον ασθενή, υποστηρίζοντας ότι αυτός ήταν ο «θεράπων ιατρός».

Ο ασθενής θα καταλήξει τελικά το επόμενο πρωί, όντας νοσηλευόμενος στη ΜΕΘ.

Οι μαρτυρίες

Αποσπάσματα από τις μαρτυρίες τριών γιατρών σχετικά με τον θάνατο του Ι.Ε. και τα όσα εκτυλίχθηκαν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του 401 Αποσπάσματα από τις μαρτυρίες τριών γιατρών σχετικά με τον θάνατο του Ι.Ε. και τα όσα εκτυλίχθηκαν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του 401 |

Ενδιαφέρον, ωστόσο, έχουν οι μαρτυρίες για το περιστατικό, όπως κατατέθηκαν στην αρμόδια αντεισαγγελέα.

◼ Ο Χ.Κ. υποστήριξε πως με τη βοήθεια του εφημερεύοντος γιατρού της ΜΕΘ ήταν εκείνος που σταθεροποίησε τον ασθενή και πως είχε διένεξη στη συνέχεια με τον άλλο εντατικολόγο (Β), γεγονός που τον οδήγησε να ζητήσει τηλεφωνικά την παρέμβαση του υποδιευθυντή του νοσοκομείου επειδή «δεν εισακούγονταν οι ιατρικές μου εντολές» από το προσωπικό της ΜΕΘ. Μάλιστα, κάνει αναφορά και στον στρατιωτικό βαθμό του, αναφέροντας πως ήταν ανώτερος από τον εντατικολόγο και πως ο τελευταίος θα έπρεπε να προσέχει περισσότερο τη συμπεριφορά του απέναντί του.

Στο σημείο αυτό, αξίζει να δούμε τι προβλέπουν η νομοθεσία αλλά και ο στρατιωτικός κανονισμός για όσα έχουμε αναφέρει ώς τώρα. Σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 235 (ΦΕΚ Α' 199/2000), ορίζεται «ένας (1) γιατρός με διετή εξειδίκευση σε ΜΕΘ ως επιστημονικός υπεύθυνος».

Από την άλλη, ο Γενικός Κανονισμός Υπηρεσίας του Στρατού αναφέρει: «Κάθε στρατιωτικός, οποιαδήποτε και αν είναι η θέση του και ο βαθμός του, πρέπει ν' ακολουθεί τις οδηγίες ή τις διαταγές στρατιωτικού, ακόμη και κατωτέρου του, εάν ο τελευταίος ευρίσκεται σε διατεταγμένη υπηρεσία και ενεργεί με βάση διαταγές, που για την εφαρμογή τους είναι υπεύθυνος», άρθρο 10, παρ. 8 και, το κυριότερο: «Ο Διοικητής έχει το δικαίωμα και το καθήκον ν' απαιτεί την υπακοή των υφισταμένων του. Παρ' όλα αυτά, όμως, δεν μπορεί να τους διατάζει να κάνουν πράξεις που η εκτέλεσή τους θα είχε συνέπεια την ποινική ευθύνη τους», άρθρο 11, παρ. 7.

◼ Ο νοσηλευτής βάρδιας Η.Μ. επιβεβαίωσε στην κατάθεσή του τα γεγονότα και κυρίως ότι ο Χ.Κ. εμπόδισε τον εντατικολόγο Β να εισέλθει στη ΜΕΘ, ωστόσο, ανέφερε κάτι επίσης σημαντικό: «Γενικά ο Χ.Κ. έχω αντιληφθεί από τις βάρδιες που εκτελώ στην καρδιοχειρουργική ΜΕΘ ότι επεμβαίνει σε οδηγίες που έχουν δοθεί από τις εντατικολόγους».

Αυτή η μαρτυρία αποδεικνύει πως ο Χ.Κ. κατά παράβαση τόσο του νόμου όσο και του στρατιωτικού κανονισμού συχνά-πυκνά ήθελε να έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο σε έναν τομέα όπου δεν ήταν υπεύθυνος και την ώρα που ασθενείς βρίσκονταν σε κρίσιμη κατάσταση και παιζόταν η ζωή τους.

 Ενδιαφέρον όμως έχει και η κατάθεση του εφημερεύοντος γιατρού βάρδιας της ΜΕΘ (αναισθησιολόγος), ο οποίος βρισκόταν από την αρχή στο περιστατικό εντός της ΜΕΘ: «Την ευθύνη στη ΜΕΘ έχει ο εντατικολόγος, αλλά ο κύριος Χ.Κ. επενέβη διότι θεώρησε ότι έπρεπε να γίνει αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή που λάμβανε ο ασθενής (...) Ο Χ.Κ. ανέφερε στον εντατικολόγο (Β) ότι θα παραμείνει διότι ήταν ο θεράπων ιατρός και είχε την ευθύνη του ασθενή».

Αξίζει να σημειωθεί πως ο γιατρός πουθενά δεν επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του Χ.Κ. πως σταθεροποίησαν μαζί τον ασθενή.

 Στην κατάθεσή του ο εντατικολόγος Β αναφέρει: «Μπαίνοντας στη ΜΕΘ διαφώνησα με τον Χ.Κ. για την αλλαγή των θεραπειών που είχε εφαρμόσει στον ασθενή και πρότεινα να αναλάβω την υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών του. Παρακάλεσα τον Χ.Κ. να εξέλθει ευγενικά και τότε εκείνος με ενημέρωσε ότι είχε δοθεί εντολή από τον υποδιευθυντή του νοσοκομείου να αναλάβει τη θεραπεία του ασθενούς ο ίδιος. Σε προσπάθειές μου να εισέλθω στον θάλαμο του ασθενούς ο Χ.Κ. με παρεμπόδισε στεκούμενος στην πόρτα...».

 Για το τέλος κρατήσαμε τη μαρτυρία του εντατικολόγου Α, του ανθρώπου που, σύμφωνα με το πόρισμα της έρευνας, είχε σταθεροποιήσει την κατάσταση του ασθενούς.

Αφού περιγράφει τη δύσκολη κατάσταση στην οποία εισήλθε το περιστατικό στη ΜΕΘ, αναφέρει:

«Περί ώρα 21.30, μετά δηλαδή τη σταθεροποίηση του ασθενούς, αποχώρησα της ΜΕΘ. Την επόμενη μέρα και χωρίς να έχω καμία ενημέρωση στο ενδιάμεσο επισκέφτηκα τη ΜΕΘ όπου διαπίστωσα ότι ο ασθενής ήταν σε κριτική κατάσταση. Αιμοδυναμικά ασταθής υπό τεράστιες δόσεις αγγειοσυσπαστικών, οξεοτικός, με επιβάρυνση της αναπνευστικής λειτουργίας (...) Αντιλαμβάνομαι πως έχουν γίνει παρεμβάσεις στην αγωγή του ασθενούς για τις οποίες δεν ήμουν ενήμερος. Αναζητώντας πληροφορίες για το ποιος προέβη στις παρεμβάσεις, πληροφορούμαι τα γεγονότα της προηγούμενης νύχτας (...) Οπως γίνεται αντιληπτό, οι παρεμβάσεις έγιναν από τον Χ.Κ. ο οποίος δεν διαθέτει τις γνώσεις λόγω ειδικότητας για τον χειρισμό τέτοιων περιστατικών. Αναλυτικότερα αναφέρομαι σε παρεμβάσεις στον αναπνευστήρα κάνοντας τοξικό το μείγμα από 60% σε 100% (...) δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ο πνεύμονας να ατελακτίσει, δηλαδή να κλείσει».

Στη συνέχεια ο γιατρός αναφέρεται στις τεράστιες δόσεις αγγειοσυσπαστικών που έγιναν έπειτα από την παρέμβαση του Χ.Κ. και αναφέρει: «Ο ασθενής λαμβάνει τοξικές δόσεις σε οξεοτικό περιβάλλον, δηλαδή σε περιβάλλον που δεν δρουν».

Με απλά λόγια, ο εντατικολόγος τονίζει πως ο Χ.Κ. ούτε τις γνώσεις είχε να το αντιμετωπίσει, αλλά και όσα έκανε ήταν εις βάρος του ασθενή και όχι προς όφελός του.

Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας: Υπεύθυνοι μόνο οι εντατικολόγοι.

Για να διαπιστώσουμε τι ισχύει μέσα σε μια ΜΕΘ, επικοινωνήσαμε με την Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας, εκ μέρους της οποίας μας μίλησε ο γ.γ. της και διακεκριμένος εντατικολόγος κ. Βασίλειος Μπέκος. Εντελώς συμπτωματικά, τυγχάνει να είναι στρατιωτικός γιατρός και διευθύνει τη ΜΕΘ του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών.

Αφού του θέσαμε τα δεδομένα, βάσει των ανωτέρω καταθέσεων, η θέση του ήταν συγκεκριμένη:

«Την επιστημονική ευθύνη μέσα σε κάθε ΜΕΘ την έχουν οι εντατικολόγοι και μόνο αυτοί. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για τη χορήγηση της θεραπείας όπως και υπεύθυνοι απέναντι στον νόμο. Κανένας διευθυντής δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει στις οδηγίες των εντατικολόγων και να δίνει διαταγές να ακολουθήσουν τις οδηγίες γιατρού άλλης ειδικότητας, επειδή οι άλλοι γιατροί δεν έχουν ειδίκευση να αντιμετωπίσουν περιστατικά της ΜΕΘ. Επρεπε να έχει ενημερωθεί ο υπεύθυνος της εντατικής»

Μια απάντηση από την Αμερική που γεννά και νέα ερωτήματα

Η «Εφ.Συν.» από την πρώτη στιγμή είχε θίξει τα υψηλά ποσοστά θνησιμότητας σε επεμβάσεις καρδιακών βαλβίδων τύπου TAVI και Perceval που γίνονταν κατά κόρον από τον συγκεκριμένο θωρακοχειρουργό στο 401.

Υπενθυμίζουμε ότι είχαμε δημοσιεύσει το έγγραφο με το οποίο το ίδιο το νοσοκομείο τον Ιανουάριο του 2016 ανέστειλε τις επεμβάσεις TAVI λόγω της υψηλής θνησιμότητας.

Υπενθυμίζουμε επίσης, σε ό,τι αφορά τις Perceval, πως ο ίδιος ο Χ.Κ. σε συνέδριο στη Θεσσαλονίκη ανέφερε ότι σε 22 επεμβάσεις τέτοιου τύπου είχε 3 θανάτους και 2 περιστατικά με σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές.

Απευθυνθήκαμε αρχικά στην ελληνική αντιπροσωπεία της Perceval για να μάθουμε τι μέτρα παίρνει η εταιρεία για την καλή χρήση των προϊόντων της και για τα περιστατικά του 401 ΓΣΝΑ.

Η απάντηση που πήραμε ήταν πως ήταν αναρμόδιοι να μας απαντήσουν, δεδομένου του γεγονότος ότι ανέλαβαν την αντιπροσωπεία μετά το χρονικό διάστημα των συμβάντων που αναφέρονται.

Κατόπιν αυτών, απευθυνθήκαμε στη μητρική εταιρεία, την πολυεθνική Livanova που κατασκευάζει τις Perceval.

Από το Χιούστον του Τέξας, λάβαμε την απάντηση που αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

«Οι χειρουργοί που επιθυμούν να πραγματοποιούν επεμβάσεις Perceval πρέπει να ακολουθήσουν ένα αυστηρό και ιδιαίτερα λεπτομερές εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που περιλαμβάνει εποπτεία από έναν ειδικό χειρουργό με αυξημένη εμπειρία πάνω στις Perceval. Παρακολουθούμε την αποτελεσματικότητα του προγράμματος μέσω συναντήσεων με τους επόπτες-χειρουργούς. Προσφέρουμε διαρκή υποστήριξη από επόπτες-χειρουργούς και ειδικευόμενο προσωπικό σε όλους τους γιατρούς που χρησιμοποιούν τις Perceval. Παρ’ όλα αυτά, είναι οι κλινικές εκείνες που έχουν την ευθύνη να ελέγχουν την εκπαίδευση των χειρουργών τους και τα αποτελέσματα που αυτοί έχουν».

Κατόπιν της απάντησης της Livanova, εύλογα ερωτήματα προκύπτουν προς τη διοίκηση του 401 ΓΣΝΑ:

◼ Είχε ο Χ.Κ. τη συγκεκριμένη εκπαίδευση που συνιστά η κατασκευάστρια εταιρεία; 

◼ Υπήρχαν επόπτες της εταιρείας στα χειρουργεία του 401 ΓΣΝΑ κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων; 

◼ Εκανε ποτέ η καρδιοχειρουργική κλινική του νοσοκομείου έλεγχο στα αποτελέσματα των χειρουργών της και ειδικά του Χ.Κ.; 

◼ Με δεδομένο ότι ο Χ.Κ. παραδέχθηκε αποτυχία άνω του 10% στις συγκεκριμένες επεμβάσεις -την ώρα που τα διεθνή ποσοστά της Livanova κάνουν λόγο για 1,3%- ποια μέτρα πήρε η διεύθυνση του 401 ΓΣΝΑ γι’ αυτό 

Για συκοφαντική δυσφήμηση μας κατηγορεί ο Χ.Κ.

Εφτασε στην εφημερίδα μας με τη μορφή εξωδίκου (38 σελίδες!) η μήνυση του θωρακοχειρουργού του 401 ΓΣΝΑ, κ. Χριστόφορου Κωτούλα, όπου μας κατηγορεί για συκοφαντική δυσφήμησή του μέσα από τα δημοσιεύματά μας. Μας εγκαλεί επίσης ότι από το εξώδικο που μας έστειλε στις 18 Ιανουαρίου 2018 δημοσιεύτηκαν επιλεκτικά κομμάτια και όχι το σύνολό του. Επίσης, μας εγκαλεί επειδή δεν αποσύραμε από την ηλεκτρονική μας σελίδα efsyn.gr τα δημοσιεύματα που αφορούσαν το 401 ΓΣΝΑ και τον ίδιο, τα οποία θεωρεί συκοφαντικά. Θέλουμε να επισημάνουμε και πάλι ότι τα δημοσιεύματά μας στηρίζονται σε επίσημα έγγραφα του νοσοκομείου και επίσημες καταγγελίες προς τη διοίκηση του 401 ΓΣΝΑ και ότι η υπόθεση βρίσκεται ήδη υπό διερεύνηση από τη στρατιωτική Δικαιοσύνη.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας