«Οταν άδειασε το “παγκάρι”, δεν μπορούσαν ούτε να κοροϊδεύουν ούτε να “ταΐζουν”»

Αφού έληξε και η παράταση της θητείας της κρατικής επιτρόπου, Μαριάνθης Βλάχου, που εδώ και περίπου έναν χρόνο προσπάθησε να ανιχνεύσει και να συγκεντρώσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τον τρόπο και τις μεθόδους που λειτουργούσε η σκοτεινή ΑΕΠΙ Α.Ε., της ζητήσαμε και δέχτηκε να μας δώσει μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης. Για το παρελθόν, για το παρόν, αλλά κυρίως για το πώς προδιαγράφεται το μέλλον σε ό,τι αφορά τον τρόπο διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων στη χώρα μας.

Τα στοιχεία που παραθέτει είναι αποκαλυπτικά.

• Τι ακριβώς σημαίνει και πόση διάρκεια θα έχει η Ειδική Υπηρεσία Εκτακτης Διαχείρισης;

Εάν και εφόσον ανακληθεί η άδεια της ΑΕΠΙ Α.Ε., η Ειδική Υπηρεσία Εκτακτης Διαχείρισης Δικαιωμάτων θα αναλάβει τη συλλογική διαχείριση. Ο χρόνος της συλλογικής διαχείρισης δεν θα πρέπει να ξεπεράσει τα δύο έτη και μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα θα πρέπει να ρυθμίσει την αγορά και να οργανώσει όλες τις πηγές είσπραξης και συγχρόνως θα πρέπει να συγκεντρώσει το αρχείο και τα δεδομένα, τα οποία θα πρέπει να εισαχθούν σε νέο πληροφοριακό σύστημα, που θα προμηθευτεί το Δημόσιο.

Οταν διασφαλιστούν τα δεδομένα και υπάρξει η κατάλληλη υποδομή, θα κληθούν πλέον οι ίδιοι οι δημιουργοί, ως μέλη της Γενικής Συνέλευσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης, να αποφασίσουν στη Γενική τους Συνέλευση είτε να συστήσουν νέο Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ) είτε να αναθέσουν σε κάποιον υφιστάμενο, όπως προβλέπει η πρόσφατη νομοθετική διάταξη (29/3/2018) που ψηφίστηκε στη Βουλή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ειδική Υπηρεσία Εκτακτης Διαχείρισης θα έχει Γ.Σ. και Εποπτικό Συμβούλιο.

• Πότε θα ανακληθεί η άδεια της ΑΕΠΙ;

Ο νόμος 4481/2017 προβλέπει ότι, όταν οι ΟΣΔ δεν τηρούν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις έναντι των μελών τους, ο ΟΠΙ εισηγείται στον αρμόδιο υπουργό Πολιτισμού κυρώσεις, οι οποίες είναι είτε επιβολή προστίμου είτε ανάκληση της άδειας (προσωρινή ή οριστική). Οταν συνέλθει σε συνεδρίαση το δ.σ. του ΟΠΙ, που πριν από λίγες ημέρες διορίστηκε, θα εξετάσει το θέμα της ΑΕΠΙ καθόσον εκκρεμεί η λήψη απόφασης από το προηγούμενο δ.σ.

Αν ο ΟΠΙ εισηγηθεί να ανακληθεί η άδεια της ΑΕΠΙ, η υπουργός θα εκδώσει σχετική υπουργική απόφαση. Το δ.σ. θα πρέπει να υπηρετήσει τη νέα αρμοδιότητα που του ανατέθηκε, δηλαδή τη διαχείριση των δικαιωμάτων. Η σύνθεσή του διαθέτει το ανθρώπινο δυναμικό για να το κάνει (τεχνοκράτες). Επιπλέον, η Ειδική Υπηρεσία, εφόσον συσταθεί και αναλάβει τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών, είναι αυτονόητο ότι θα στελεχωθεί κυρίως από εργαζομένους που προέρχονται από τον χώρο της συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων και διαθέτουν εξειδικευμένη εμπειρία και γνώσεις.

• Ο Ξανθόπουλος ισχυρίζεται ότι εσείς ζημιώσατε την ΑΕΠΙ, καθυστερώντας τις εισπράξεις.

Σας διαβάζω από την έκθεση της ΔΟΥ ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ (ΔΟΥ που ελέγχει τις Α.Ε.), που έκανε το έλεγχο της ΑΕΠΙ με βάση την οποία στοιχειοθετήθηκαν όλα τα κακουργήματα των μελών της διοίκησης της ΑΕΠΙ για τα οποία άσκησε ποινική δίωξη ο εισαγγελέας. Από την έκθεση προκύπτει και η υπεξαίρεση, δηλαδή τα εισπραγμένα δικαιώματα που δεν απέδωσε ποτέ στους δικαιούχους, ενώ αναφέρει παράλληλα ότι, μέχρι το 2014, τα ανείσπρακτα δικαιώματα από την αγορά ήταν περίπου 30 εκατ.!

Η ΑΕΠΙ δεν έκανε κακή διαχείριση μόνο σε ό,τι εισέπραττε, αλλά και σε ό,τι όφειλε να εισπράξει. Από το 2014 και μετά, βρήκα ότι δεν είχε καταθέσει καμία μήνυση και καμία αγωγή σε κανέναν κακοπληρωτή, διότι δεν είχε χρήματα για να το κάνει. Τους μισθούς, όμως, τους έπαιρναν μια χαρά μέχρι το 2017!

Πολλά από τα ανείσπρακτα αφορούν τηλεοπτικά κανάλια και μάλιστα μεγάλα ποσά κι όχι τα μικρά μαγαζιά. Ισως υπήρχε και σκοπιμότητα να μην τα διεκδικεί, για να μη γίνεται καμία αναφορά στην ΑΕΠΙ. Ο,τι ήταν δυνατόν να γίνει από μένα, έγινε στον απόλυτο βαθμό.

• Δίνονταν όντως μεγάλες προκαταβολές σε δημιουργούς χωρίς αντίκρισμα;

Υπάρχουν πολλές που δεν έχουν επιστραφεί και κάποιες από αυτές είναι σεβαστά ποσά, όμως αποτελούν προσωπικά δεδομένα. Κάποιοι πήραν προκαταβολές εκατομμυρίων. Κανονικά υπάρχουν κανονισμοί σε όλο τον κόσμο που ορίζουν, για παράδειγμα, ότι μπορεί ένας δημιουργός να πάρει το 25% από το μισό της ετήσιας προβλεπόμενης αμοιβής του.

Στην ΑΕΠΙ οι προκαταβολές δίνονταν με αδιαφάνεια και εντελώς ανεξέλεγκτα. Εγώ δήλωσα ότι, αν μου δώσουν εξουσιοδοτήσεις, θα πληροφορήσω σε επίπεδο δ.σ. τα σωματεία για τις προκαταβολές. Τελικά, όμως, το ΜΕΤΡΟΝ και η ΣΩΜΣΕ το αρνήθηκαν, ενώ οι ίδιοι κατήγγειλαν το θέμα των προκαταβολών. Οι προκαταβολές ήταν άλλη μια μορφή χειραγώγησης, όπως και όλα τα άλλα, οι διανομές και τα αμοιβολόγια, που δεν είχαν διαφανείς κανόνες. Οι παράμετροι που διαμόρφωναν τον Κανονισμό Διανομής ήταν αυθαίρετες και αδιαφανείς.

• Είναι διασφαλισμένο το αρχείο για το μεσοδιάστημα; Εδώ, μέσα σε δύο ώρες νομικού κενού, πρόλαβε ο Ξανθόπουλος και πήρε 200.000 ευρώ. Δεν μπορεί να πάρει το αρχείο και να το πάει σπίτι του;

Η μη παράδοση των στοιχείων του φυσικού και ηλεκτρονικού αρχείου έχει σοβαρές ποινικές συνέπειες. Αντίγραφο των δεδομένων διαθέτει και η οικονομική αστυνομία. Το κράτος ανέλαβε, λοιπόν, να χρηματοδοτήσει το νέο πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο θα εισαχθούν όλα τα δεδομένα.

Η προμήθεια του συστήματος κοστίζει και πρέπει να είναι συμβατό με τα συστήματα των αλλοδαπών ΟΣΔ και τους διεθνείς οργανισμούς, όπως η CISAC. Πρέπει να είναι πιστοποιημένο κι όχι όπως αυτό που είχε κατασκευάσει η ΑΕΠΙ. Να μπορεί ο δημιουργός να δει τα έργα του, την πορεία του, να υπάρχει διαφάνεια.

• Πώς θα διασφαλιστεί ο σωστός τρόπος διανομής δικαιωμάτων;

Το ποιος προηγείται ή έπεται σε μια διανομή έχει να κάνει με τον κανονισμό της διανομής. Το 70% της είσπραξης της ΑΕΠΙ προερχόταν από δικαιώματα της δημόσιας εκτέλεσης (από τα μαγαζιά δηλαδή που έπαιζαν τη μουσική).

Τώρα, αν αυτό το μοιράζεις δίνοντας το 30% με βάση την «ιστορικότητα» και μάλιστα σε βάθος εξαετίας, είναι θέμα κανονισμού. Για παράδειγμα, αν εγώ ήμουν πρώτος στη διανομή, θα εξακολουθούσα για τα επόμενα έξι χρόνια να λαμβάνω το 30% του ποσού των εισπράξεων της δημόσιας εκτέλεσης, με βάση το κριτήριο της ιστορικότητας.

Αυτό αλλοιώνει την πραγματικότητα. Τώρα, πλέον, ο Νόμος για τα Πνευματικά Δικαιώματα προβλέπει ότι η ίδια η Γενική Συνέλευση των μελών θα ορίζει τα κριτήρια για τη διανομή. Δεν θα ανακαλύψουμε την Αμερική, όλα τα συστήματα στο εξωτερικό έτσι λειτουργούν.

Οι πρόσφατες παρεμβάσεις της CISAC

• Προ ημερών, εστάλη επιστολή της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης (CISAC), η οποία, έπειτα από διαβουλεύσεις τριών στελεχών της στην Ελλάδα, αποφάσισε ότι θα στηρίξει και θα χρηματοδοτήσει την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ (του Γιάννη Γλέζου), στην οποία θα προσφέρει υποδομές και εργαλεία και θα συμβάλει στην επιλογή στελεχών και γενικού διευθύνοντος συμβούλου. Η ίδια επιστολή υιοθετεί την άποψη μερίδας δημιουργών (ΜΕΤΡΟΝ και ΣΩΜΣΕ), ότι το κράτος προτίθεται να ελέγχει τον νέο οργανισμό («Εφ.Συν.» 2/5/2018). Ζητήσαμε από την επίτροπο να σχολιάσει την κίνηση και τις αντιδράσεις.

«Η υπουργός Πολιτισμού Λ. Κονιόρδου απάντησε ήδη με μια λιτή επιστολή στη CISAC και τους κατέστησε σαφές ότι το τι θα γίνει με το πνευματικό δικαίωμα στην Ελλάδα το ρυθμίζει η κυβέρνηση και το υπουργείο Πολιτισμού και ήδη υπάρχει η σχετική νομοθεσία. Επομένως, αυτό συζητείται και πάνω σε αυτό θα πρέπει η διεθνής ομοσπονδία να θέσει τους όρους της.

»Οταν ήρθε στην Ελλάδα ένα κλιμάκιο, μετά την αποτυχία του σχεδίου εξυγίανσης, συναντήθηκαν με παράγοντες της κυβέρνησης και ήμουν παρούσα κι εγώ. Καταλήξαμε, τότε, ότι στο τέλος Μαΐου θα συνέλθουν όλα τα όργανα και το γενικό συμβούλιο της CISAC και θα αποφασίσουν.

»Στο μεσοδιάστημα, όμως, κάποιοι το παρέβησαν αυτό και έστειλαν ξαφνικά την προσβλητική επιστολή, θέτοντας οι ίδιοι το πλαίσιο και τους όρους, ενώ φυσικά δεν γίνονται έτσι τα πράγματα. Ισχυρίστηκαν στην επιστολή ότι συνήλθαν τα όργανα της CISAC και μάλιστα διατείνονταν ότι και οι ξένοι μεγάλοι εκδότες ήταν υπέρ.

Στο μεταξύ όμως ένας μεγάλος εκδότης, η UNIVERSAL, αντέδρασε και με επιστολή στην υπουργό σημειώνει ότι δεν έγινε καμία διαβούλευση και δεν ισχύουν όσα γράφει η επιστολή της CISAC, διαβεβαιώνοντας ότι συντάσσονται με την επιλογή του υπουργείου. Το ίδιο πιστεύουν και άλλοι μεγάλοι εκδότες μουσικής.

»Παράλληλα, η CISAC, ενώ αναρωτιόταν πώς είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθεί ο φορέας με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων (αναφερόταν στην αγορά του πληροφοριακού συστήματος), ταυτόχρονα ζητούσε χρήματα για να εκσυγχρονίσει την υποδομή της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ.

»Δεν είναι άμοιροι ευθυνών στελέχη της CISAC, διότι είχαν έρθει το 2013 στην Ελλάδα να ελέγξουν και βρήκαν τότε τρύπα 60 εκατ. στην ΑΕΠΙ Α.Ε. Δεν είπαν όμως λέξη και, μόλις βγήκε η εντολή του Α. Μπαλτά για τον έλεγχο, τότε ξαφνικά δραστηριοποιήθηκαν μετά και τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Ernst & Young».

• Δηλαδή κάποιοι από αυτούς κάλυψαν το σκάνδαλο;

Το θέμα είναι ότι παραδέχτηκαν ότι είχαν ζητήσει βελτιώσεις, που όμως δεν έγιναν και τελικά, τον Ιούνιο του 2017, απέβαλαν την ΑΕΠΙ. Μέχρι τότε, όμως, δεν βγήκαν να πουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Εγώ, ως επίτροπος, είχα συνάντηση με τον περιφερειακό διευθυντή της CISAC, μετά την υπογραφή μέρους των δημιουργών του Μνημονίου Συνεργασίας για την εξυγίανση της ΑΕΠΙ.

Επανήλθε, όμως, μόνο όταν ψηφίστηκε ο νόμος και κάποιοι τους μίλησαν για δήθεν κρατικοποίηση. Δεν έχει λόγο το κράτος να κάνει κάτι τέτοιο. Θα μπορούσε εξ αρχής, αν ήθελε η διαπραγματευτική ομάδα που ανέλαβε το σχέδιο εξυγίανσης να ζητήσει να εφαρμοστεί ο πτωχευτικός κώδικας κι όχι να χάνεται χρόνος που ήταν και η βασική επιδίωξη του Ξανθόπουλου.

Τους έδωσαν στο πιάτο την εξυγίανση και την έκανε ο Ξανθόπουλος αέρα, αντί για επιχειρηματικό σχέδιο. Μην ξεχνάτε εδώ ότι όλα αποκαλύφθηκαν, όταν άδειασε κυριολεκτικά το «παγκάρι», δεν μπορούσαν πλέον να κοροϊδεύουν ούτε να «ταΐζουν» όποιον διαμαρτυρόταν.

• Στην ανακοίνωσή του το ΜΕΤΡΟΝ λέει ότι η επίτροπος δεν βοήθησε και καθυστέρησε το σχέδιο εξυγίανσης και ότι ο ΟΠΙ δεν έδινε την άδεια να πάρει τα στοιχεία η Ernst & Young από τον προηγούμενο έλεγχο.

Σας παραθέτω απλά το απόσπασμα του πορίσματος από τη δεύτερη έκθεση της Ernst & Young που έγινε το 2016: «Μέχρι την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης, η Διοίκηση (της ΑΕΠΙ) δεν είχε πραγματοποιήσει αξιολόγηση της συνέχισης της δραστηριότητας του Οργανισμού αλλά ούτε κάποια εκτίμηση του βαθμού υλοποίησης του επιχειρηματικού πλάνου (το όποιο προέβλεπε μάλιστα και κερδοφορία το 2018).

Για τον λόγο αυτόν, σε συνδυασμό με τη μη δημοσιοποίηση των οικονομικών καταστάσεων της χρήσης 2016, δεν είμαστε σε θέση να σχολιάσουμε τη δυνατότητα του Οργανισμού να συνεχίσει τη δραστηριότητά του υπό τις περιστάσεις».

Δεν είχαν, λοιπόν, κανένα στοιχείο στα χέρια τους οι ελεγκτές. Κορόιδεψαν τότε και πάλι τους δημιουργούς. Αυτή είναι η ουσία, δεν είχαν τα δεδομένα και δεν μπορούσε να γίνει αξιολόγηση.

► Τριμερής στο υπουργείο Εργασίας

Οι εργαζόμενοι της ΑΕΠΙ πραγματοποίησαν την Τετάρτη τριμερή συνάντηση στο υπουργείο Εργασίας, παρουσία του γεν. γραμματέα ΥΠΕΚΑΚΑ Α. Νεφελούδη, του Σωματείου τους και του γεν. δ/ντή Δ. Ξανθόπουλου.

Ο Δ. Ξανθόπουλος δεν έδωσε και πάλι καμία απάντηση για την καταβολή των δεδουλευμένων και την εξασφάλισή τους, ενώ με αλαζονεία, ειρωνεία και αγένεια προσπάθησε ξανά να πείσει ότι φταίνε όλοι οι άλλοι εκτός από τον ίδιο για την οικτρή οικονομική κατάσταση της εταιρείας.

Σε αυστηρό τόνο τού απάντησε ο γ.γ., λέγοντας ότι οι δικαιολογίες του δεν είναι αποδεκτές και οφείλει να σεβαστεί τα δικαιώματα των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι ζητούν παρέμβαση του υπουργείου Πολιτισμού ώστε να δοθεί αμέσως η λύση που έχει νομοθετηθεί και δρομολογείται και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει το έμπειρο προσωπικό της ΑΕΠΙ.

► Επί του πιεστηρίου…

Μία μόλις ημέρα μετά το ραντεβού για τη συνέντευξη με την επίτροπο στην «Εφ.Συν.», έφτασε στο υπουργείο Πολιτισμού νέα επιστολή της CISAC με σαφέστατα «αυτοκριτική» διάθεση, όπου δηλώνεται η πλήρης συμφωνία με την επιλογή της υπουργού για ένα μεταβατικό στάδιο, η πλήρης διάθεση της ομοσπονδίας να συνεργαστεί και να βοηθήσει σε σύντομη λύση και η διαβεβαίωση ότι θα γίνουν όλα τα αναγκαία crash tests στην ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, πριν καταλήξει η CISAC σε συμφωνία.

Παράλληλα, διατυπώνουν εκ νέου αίτημα συνάντησης στις 15/5 με την ομάδα του υπουργείου, προκειμένου να αναζητήσουν από κοινού (!) την καλύτερη και ταχύτερη διέξοδο με αίτημα συνάντησης στις 15/5 στην Αθήνα.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας