Οι συνέπειες της υποτίμησης των Ανθρωπιστικών Επιστημών

Προσκεκλημένος του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη και με αφορμή την ελληνική έκδοση του βιβλίου «Ανθρωπιστικές εφευρέσεις και η ηθική της μοναδικότητας», ο διάσημος θεωρητικός της λογοτεχνίας και δοκιμιογράφος Μιχαήλ Επστάιν (Mikhail Epstein), καθηγητής Πολιτισμικής Θεωρίας και Ρωσικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Emory των ΗΠΑ, θα παρουσιάσει αύριο Τρίτη 17 Απριλίου στις 19.00 το πρόσφατο έργο του, σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος.

Στα έξι δοκίμια του υπό παρουσίαση βιβλίου, ο συγγραφέας θέτει και επιχειρεί να απαντήσει στα φλέγοντα ερωτήματα σχετικά με το παρόν και το μέλλον των Ανθρωπιστικών Επιστημών.

Για το έργο του Επστάιν θα μιλήσουν ο μεταφραστής Γιώργος Πινακούλας και ο Νικήτας Σινιόσογλου, δρ Φιλοσοφίας και ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Ερευνών, ο οποίος προλογίζει την έκδοση.

Η πολύ ενδιαφέρουσα συλλογή δοκιμίων του Ρώσου στοχαστή Μιχαήλ Επστάιν με γενικό τίτλο «Ανθρωπιστικές εφευρέσεις και ηθική της μοναδικότητας» κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες από τις εκδόσεις Ροές. Τη μετάφραση (από τα αγγλικά και τα ρωσικά, κατά περίπτωση) υπογράφει ο Γιώργος Πινακούλας, με επιμέλεια του Ευτύχη Πυροβολάκη· ας σημειωθεί επιπλέον ότι στο βιβλίο περιλαμβάνονται δύο κείμενα γραμμένα ειδικά για την ελληνική έκδοση (ο πρόλογος του συγγραφέα και η εκτενής εισαγωγή του Νικήτα Σινιόσογλου).

Τα δοκίμια αυτά του Μιχαήλ Επστάιν αποτελούν μια πρωτότυπη κριτική προσέγγιση, βαθύτατα ανθρωπιστική και αυθεντικά ηθική, στα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας.

Πώς μπορούν οι Ανθρωπιστικές Επιστήμες, που βρίσκονται πλέον σε καθεστώς υποτίμησης, να αναζωογονηθούν και να γίνουν ελκυστικές και χρήσιμες για τον σύγχρονο άνθρωπο;

Πώς θα αποκτήσουν πάλι το στοιχείο της δημιουργικότητας που είχαν κάποτε;

Πώς θα τους ξαναδώσουμε τον αρχικό ανθρωπιστικό τους χαρακτήρα μετά την απανθρωποποίηση που υπέστησαν κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα;

Σε αυτά και πολλά άλλα καυτά ερωτήματα σχετικά με τις «ανθρωπιστικές εφευρέσεις», με την αντίληψή μας για τον χρόνο, με την επαναστατικότητα του μοντερνισμού, με την υιοθέτηση μιας νέας ηθικής, προσπαθεί να απαντήσει ο διάσημος Ρώσος στοχαστής στο βιβλίο του, συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά στην επίκαιρη συζήτηση αναφορικά με τον ρόλο των Ανθρωπιστικών Επιστημών στον θεσμό του σύγχρονου Πανεπιστημίου.

Στα έξι αξιόλογα δοκίμια που περιλαμβάνονται στην έκδοση, ο αναγνώστης δεν θα γνωρίσει απλώς τους βασικούς άξονες της σκέψης του Επστάιν (που παρουσιάζεται εκτενώς στην Ελλάδα για πρώτη φορά), αλλά και θα παρακολουθήσει μια πανοραμική ιστορικο-κριτική και θεωρητική αποτίμηση σημαντικών ρευμάτων του προηγούμενου αιώνα, όπως ο μαρξισμός, η ψυχανάλυση, ο υπαρξισμός, ο δομισμός, ο μοντερνισμός και ο μεταμοντερνισμός, μεταξύ άλλων.

Χρησιμοποιώντας ως εφαλτήριο τη γενέθλιά του ρωσική κουλτούρα, ο Επστάιν προβαίνει σε διαφωτιστικές συγκρίσεις μεταξύ του ρωσικού και του ευρύτερου ευρωπαϊκού πολιτισμού και εντοπίζει τις ομοιότητες και τις διαφορές των ανθρωπιστικών από τις κοινωνικές και τις φυσικές επιστήμες.

Ταυτόχρονα, αναλύει έναν εντυπωσιακό αριθμό πολιτισμικών και επιστημονικών παραδειγμάτων, από τον Γκέτε έως τους Τζόις και Σολζενίτσιν και από τους κβαντικούς φυσικούς Μπορ και Χάιζενμπεργκ έως τον αποδομιστή φιλόσοφο Ντεριντά.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας