«Οι Ελληνες προτίμησαν τη γνωστή κακή κατάσταση από ένα άλμα στο άγνωστο»

Ο  Γερμανός οικονομολόγος Χάινερ Φλάσμπεκ θεωρεί ότι το Grexit δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι, αλλά σε έναν χρόνο από σήμερα, όταν θα έχει αποτύχει το νέο πρόγραμμα, ο Αλέξης Τσίπρας θα κληθεί να αποφασίσει τι θα κάνει. Μιλώντας στην «Εφ.Συν» τάσσεται υπέρ της πρότασης Λαφοντέν για ένα μεταβατικό σύστημα, όπως το παλιό Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, προκειμένου να αποφευχθούν οι χαοτικοί κλυδωνισμοί σε περίπτωση εξόδου από το ευρώ.

Στην πραγματικότητα ο Τσίπρας δεν μπορεί να επαναδιαπραγματευτεί τίποτα. Θα τον ξαναχτυπήσουν όπως έκαναν και στο παρελθόν. Οι Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρες: κανείς δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα.

⚫ Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να μου σχολιάσετε τα αποτελέσματα των ελληνικών εκλογών.

Νομίζω ότι ο ελληνικός λαός θεωρεί το πρόγραμμα που ψηφίστηκε μια κανονικότητα, με την οποία πρέπει πλέον να ζήσει, και ο Τσίπρας είναι το πρόσωπο που μπορεί να το εφαρμόσει καλύτερα μέσα σ’ ένα κοινωνικό πλαίσιο απ’ ό,τι τα υπόλοιπα κόμματα.

Σίγουρα οι Ελληνες θέλουν να μείνει η Ελλάδα στο ευρώ. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό.

Ψήφισε λοιπόν για τη συνέχιση αυτής της κανονικότητας. Υπάρχει το παράδοξο ότι ο Τσίπρας πρέπει να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα στο οποίο δεν πιστεύει. Το θεωρεί λάθος, αλλά του επιβλήθηκε από τους διεθνείς πιστωτές.

Αυτό το αποτέλεσμα όμως ήταν αναμενόμενο, διότι κανείς στην Ελλάδα δεν ήθελε να ξαναγυρίσουν τα παλιά κόμματα.

Η Λαϊκή Ενότητα είχε ένα τολμηρό πρόγραμμα, το οποίο όμως είναι πολύ επαναστατικό για τους ανθρώπους, ώστε να το ψηφίσουν μαζικά.

⚫ Υπάρχει μάλλον δυσπιστία σχετικά με το κατά πόσο αυτό το πρόγραμμα είναι καλά επεξεργασμένο και άρα πειστικό...

Ναι, σίγουρα. Πάντα έτσι είναι. Το άλμα έξω από τη νομισματική ένωση είναι ένα μεγάλο και επικίνδυνο βήμα, μετά το οποίο δεν ξέρεις τι θα συναντήσεις στην πορεία.

Υπάρχει ο φόβος του χάους και άρα είναι μια επικίνδυνη στρατηγική. Ετσι ο κόσμος προτίμησε την κακή κατάσταση που ήδη γνωρίζει από ένα άλμα σε κάτι άγνωστο.

⚫ Πιστεύετε ότι και ο Τσίπρας πρέπει τώρα να έχει ένα σχέδιο Β, στον βαθμό που το Grexit συνεχίζει να βρίσκεται στο τραπέζι; Πρόσφατα το επανέφερε ο Σόιμπλε.

Η άποψή μου ήταν πάντοτε ότι η Ελλάδα δεν θα είναι η πρώτη χώρα που θα εγκαταλείψει την ευρωζώνη. Υπάρχουν κόμματα στην Ευρώπη, όπως στην Ιταλία ή στη Γαλλία, που, εάν έρθουν στην εξουσία, μπορεί να το κάνουν. Για μένα δεν ήταν ποτέ η Ελλάδα αυτή που θα το έκανε.

Στην πραγματικότητα το Grexit δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι. Μπορεί να το αναφέρουν, αλλά δεν αποτελεί παρά ακόμα ένα εργαλείο για να πειθαρχήσει η ελληνική κυβέρνηση. Δεν νομίζω όμως ότι το εξετάζουν στα σοβαρά.

Θέλουν να συνεχιστεί το πρόγραμμα, το οποίο είναι καταστροφή για τη χώρα και θα οδηγήσει σε περαιτέρω ύφεση. Αυτή η κατάσταση θα συνεχιστεί.

Και τότε, σε περίπου ένα χρόνο από σήμερα, θα φθάσουμε στο κρίσιμο ζήτημα: ότι δεν έχει γίνει τίποτα, ότι οι περίφημες μεταρρυθμίσεις δεν λειτούργησαν. Και τότε θα τεθεί το ερώτημα τι θα κάνει ο Τσίπρας και η Ελλάδα.

Μέχρι τότε η μόνη ελπίδα που έχει ο Τσίπρας, και δεν ξέρω πόσο ρεαλιστική είναι, με την πάροδο του χρόνου, μεγάλες χώρες, όπως η Ιταλία και η Γαλλία, να συνειδητοποιήσουν πόσο άσχημη είναι η κατάσταση και ότι δεν βελτιώνεται, οπότε να υπάρξει πίεση στη Γερμανία για να αλλάξει πορεία.

Νομίζω ότι αυτή είναι η μόνη ρεαλιστική ελπίδα που μπορεί να έχει ο Τσίπρας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, καμία χώρα, ούτε η Ιταλία ούτε η Γαλλία, φαίνεται πρόθυμη να ορθώσει ανάστημα απέναντι στη Γερμανία. Κανείς δεν θέλει να την προκαλέσει.

⚫ Αρα ο Αλέξης Τσίπρας απλώς αγοράζει χρόνο μέχρι να υπάρξει αλλαγή πορείας της Γερμανίας;

Ακριβώς. Αυτό είναι το θέμα. Οτι είναι η μοναδική ευκαιρία που έχει. Να μείνει τέσσερα χρόνια στην εξουσία, στα οποία θα γίνουν εκλογές στη Γαλλία, στην Ισπανία και στην Ιταλία. Να περιμένει μήπως αλλάξει ο συσχετισμός δυνάμεων.

Ισως τότε συνειδητοποιήσουν ότι δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι και ορθώσουν το ανάστημά τους στη Γερμανία.

Ετσι, η Ελλάδα δεν θα είναι ένας μοναχικός καβαλάρης στις εξελίξεις. Αυτή είναι η μόνη ελπίδα του Τσίπρα, διότι στην πραγματικότητα δεν μπορεί να επαναδιαπραγματευτεί τίποτα. Θα τον ξαναχτυπήσουν όπως έκαναν και στο παρελθόν.

Οι Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρες: κανείς δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα.

⚫ Η ανάπτυξη της Γερμανίας στηρίζεται ουσιαστικά σε μια πολιτική εξαγωγών και περικοπής των μισθών. Πώς συμβάλλει αυτό στις σημερινές οικονομικές ανισορροπίες διεθνώς και στην κρίση της ευρωζώνης;

Κατά την άποψή μου είναι η κύρια αιτία για την κρίση στην ευρωζώνη. Αυτό είναι καθαρό για όποιον παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Γερμανία. Είμαι Γερμανός, αλλά πρέπει να πω ότι αυτό ήταν το βασικό πρόβλημα από την αρχή.

Εάν συνεχιστεί αυτή η πολιτική της Γερμανίας, θα καταστραφεί η ευρωζώνη. Μπροστά σ’ αυτό το ενδεχόμενο βρισκόμαστε τώρα. Το πρόβλημα είναι πως κανένα από τα μεγάλα γερμανικά κόμματα δεν είναι πρόθυμο να αλλάξει πορεία.

Ούτε οι Σοσιαλδημοκράτες, ούτε οι Χριστιανοδημοκράτες. Υστερα από ένα-δυο χρόνια στις εκλογές μπορεί τα εθνικιστικά κόμματα στην Ιταλία ή στη Γαλλία να έρθουν στην εξουσία.

Αυτό θα σημάνει τον θάνατο της Ευρώπης σε πολύ σύντομο χρόνο.

⚫ Ο Οσκαρ Λαφοντέν πρότεινε πρόσφατα, ως ένα μεταβατικό μέτρο, την επιστροφή σε ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, ένα περισσότερο ευέλικτο σύστημα. Πώς το βλέπετε;

Το βλέπω απολύτως λογικό, διότι η μεγάλη αβεβαιότητα που έχουν χώρες όπως η Ελλάδα, και αυτό κάνει τους ανθρώπους να φοβούνται, συνίσταται στο ότι κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει εάν γυρίσουμε σε ένα ευέλικτο σύστημα ισοτιμιών.

Και για τον λόγο αυτό ο Λαφοντέν προτείνει ένα μεταβατικό σύστημα όπως το ΕΝΣ, το οποίο δίνει μεγαλύτερη ελευθερία στις χώρες και απομακρύνει το μεγάλο χάσμα ανταγωνιστικότητας.

Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί, στην Ελλάδα ας πούμε, με την περικοπή των μισθών, διότι αυτή είναι ένα καταστροφικό πράγμα για την εσωτερική ζήτηση και διαλύει τη χώρα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

Ποιος είναι

Γεννημένος το 1950 στο Μπίρκενφελντ, ο Φλάσμπεκ υπήρξε υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας στο διάστημα 1998-1999, όταν υπουργός ήταν ο τότε ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, Οσκαρ Λαφοντέν, ενώ χρημάτισε και επικεφαλής της διεύθυνσης για την παγκοσμιοποίηση και ανάπτυξη στρατηγικών της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών (UNCTAD).

Τον Ιούλιο συνυπέγραψε με τους Τομά Πικετί, Τζέφρι Σακς, Ντάνι Ρόντρικ και Σάιμον Ρεν-Λιούις επιστολή προς τη Μέρκελ, ζητώντας της να αλλάξει τακτική και να σταματήσει τις πιέσεις προς την Ελλάδα.

Μέλος της
ΕΝΕΔ