Το «κλίμα»... της αταξίας

gymnasio-stavroupolis.jpg

 6ο Γυμνάσιο Σταυρούπολης Θεσσαλονίκη Οι εκπαιδευτικοί λειτουργούν οι ίδιοι σ' ένα ασφυκτικό πλαίσιο, κάτω από ολοένα εντεινόμενο έλεγχο- φωτογραφία Αρχείου | ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΝΙΚΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ

Ένα πρωτοφανές (;) περιστατικό σημειώθηκε πρόσφατα στο γυμνάσιο Συβρίτου στο ν. Ρεθύμνου, όταν 23χρονος ξυλοκόπησε με μαγκούρα τον διευθυντή του σχολείου, σαν αντίποινα για την τριήμερη αποβολή του μαθητή αδελφού του.

Για την ιστορία, ο σύλλογος είχε αποφασίσει να τιμωρήσει με τριήμερη αποβολή τον μαθητή λόγω απρεπούς ανάρτησης σε σελίδα κοινωνικής δικτύωσης που αφορούσε «πλάκες» μαθητών σε βάρος καθηγητών τους.

Ο 23χρονος αδελφός του μαθητή πήγε στο σχολείο, ζητώντας σε έντονο ύφος τον λόγο για την αποβολή.

Τα πνεύματα οξύνθηκαν σε βαθμό που ο διευθυντής αναγκάστηκε να σηκώσει το τηλέφωνο για να καλέσει την Αστυνομία.

Τότε ο 23χρονος, όπως καταγγέλλεται, πήρε μία μαγκούρα και προσπάθησε να χτυπήσει στο κεφάλι τον διευθυντή, ο οποίος πρόλαβε να προστατευτεί με το χέρι του.

Γλίτωσε τα χειρότερα στο κεφάλι, όμως υπέστη κάταγμα στο δάχτυλο από το χτύπημα.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το γεγονός η ΕΛΜΕ Ρεθύμνου προκήρυξε την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 24ωρη απεργία και κάλεσε σε συγκέντρωση στις 12 το μεσημέρι στο Δημαρχείο Ρεθύμνου.

Για τις σχέσεις εκπαιδευτικών- εκπαιδευομένων

Τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο συχνά, το σχολείο έρχεται στο προσκήνιο της δημοσιότητας με αφορμή προστριβές, εντάσεις και συγκρούσεις ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και εκπαιδευόμενους. 

Γίνεται λόγος, κυρίως, για αντιδράσεις των μαθητών που εκδηλώνονται, με διάφορες μορφές, μέσα ή έξω από το σχολικό χώρο, σε βάρος των εκπαιδευτικών και στοχεύουν όχι μόνο στην υπονόμευση της «εξουσίας» και της «αυθεντίας» του εκπαιδευτικού, αλλά, αρκετές φορές και στην ίδια τη σωματική του κακοποίηση.

Είναι αλήθεια ότι η σχέση εκπαιδευτικού - μαθητή, στους βασικούς της πυλώνες, είναι μια σχέση θεσμική, όσο κι αν πολλές φορές γίνεται αντιληπτή από τους μαθητές ως προσωπική.

Αυτό σημαίνει ότι το «πατρόν» της υφαίνεται  σε γενικές γραμμές με νόμους και διατάξεις, ανεξάρτητα από προσωπικές διαθέσεις, καθώς, κάθε εκπαιδευτικός, είναι «θεσμικά» υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει προς τους μαθητές του ένα minimum από την εξουσία που του παρέχει η θέση του στο σχολείο (διδασκαλία ορισμένης ύλης, εξέταση, βαθμολογία, απουσίες, ποινές, κ.λπ), πρακτική που δημιουργεί «αυτεπαγγέλτως» αντιθέσεις, σε κάποιες περιπτώσεις εκρηκτικές.

Οι εκπαιδευτικοί λειτουργούν οι ίδιοι σ' ένα ασφυκτικό πλαίσιο, κάτω από ολοένα εντεινόμενο έλεγχο, αδύναμοι να επέμβουν με καθοριστικό τρόπο στο αναλυτικό πρόγραμμα, στον τρόπο διδασκαλίας κ.λπ.

Υφίστανται τον κρατικό καταναγκασμό, αλλά είναι αντικειμενικά και οι βασικοί ιμάντες διοχέτευσής του στο μαθητικό πληθυσμό.

Πίνακας όπου χαρτογραφούνται ενδεικτικά συγκεκριμένα περιστατικά βίας ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές Πίνακας 1 |

Στον πίνακα 1 χαρτογραφούνται ενδεικτικά κάποια συγκεκριμένα περιστατικά βίας, κοντολογίς, μια σειρά «επεισοδίων» ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, που σύμφωνα με την «κοινή» γνώμη, συνθέτουν το παζλ της«κρίσης της σχολικής αίθουσας». 

Προφανώς, πρόκειται για την κορφή του παγόβουνου στα «μαθήματα βίας» που αναπτύσσουν την τροχιά τους σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της σχολικής ζωής εξοπλισμένα με τα συνήθη πυρομαχικά της κοινωνικής ζωής.

Η κυρίαρχη εκδοχή για τις αιτίες αυτής της κατάστασης προσωποποιεί την αντίθεση μαθητών - καθηγητών και εστιάζει τις ευθύνες, κατά περίπτωση, είτε στη «δυσπροσάρμοστη» προσωπικότητα του μαθητή και στις «ανεπάρκειες και ελλείψεις του οικογενειακού του περιβάλλοντος» είτε στον «άδικο» και «αντιπαιδαγωγό» εκπαιδευτικό που «δεν γνωρίζει να εκτελεί σωστά το λειτούργημά του».

Σπάνια, ανιχνεύεται η σχέση ανάμεσα στη βίαιη συμπεριφορά μαθητών ή εκπαιδευτικών και στις σχολικές συνθήκες, κοντολογίς, στην ίδια τη δομή και τη λειτουργία του σχολικού συστήματος.

Η μελέτη της βίας στον σχολικό χώρο είναι, βεβαίως, μια γενίκευση της κοινωνικής βίας στο σχολείο και παράλληλα ισοδυναμεί  με την εξέταση του νοήματος των εκπαιδευτικών πρακτικών που υλοποιούνται στο χώρο αυτό.

Σχολείο, τάξη και «αταξία» 

Οι μαθηταί Α.Μ., ετών 16 και Σ.Μ. ετών 15 οι οποίοι προχθές την εσπέραν έρριψαν εις το πρόσωπον της καθηγητρίας Μ. Ζ. ετών 50 ένα κεσέ πλήρη γιαούρτης απεστάλεισαν χθες εις την Εισαγγελίαν... 

(Αθηναϊκός Τύπος 1958)

Το πρόβλημα της βίας στο σχολείο δεν είναι νέο. Σύμφωνα με αναλυτές του φαινομένου «ανέκαθεν, από το έτος μηδέν της εκπαίδευσης ως θεσμοποιημένης-οργανωμένης πρακτικής, η εκπαίδευση είναι συνδεδεμένη με καταστάσεις αντιδράσεων των μαθητών λιγότερο ή περισσότερο βίαιων», οι οποίες εκδηλώνονται είτε απέναντι στους εκπαιδευτικούς είτε απέναντι στο σχολείο σαν χώρο.

Σε έρευνα αυτο-ομολογούμενης μαθητικής παραβατικότητας που πραγματοποιήσαμε παλιότερα, με ανώνυμο ερωτηματολόγιο, σε 1860 μαθητές από 29 γυμνάσια και λύκεια της χώρας μας, διαπιστώσαμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών (74%), δηλώνει ότι στην πορεία της σχολικής τους ζωής έχουν προξενήσει, αρκετές φορές, φθορές στο σχολείο (π.χ. γράψιμο στα θρανία ή στους τοίχους, σπάσιμο θρανίων, καρέκλας, πινάκων, τζαμιών κ.λπ.).

 

 

 

 

 

 
 

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας