Η Κεντροαριστερά δεν μένει πια εδώ

debate-kentroaristera.jpg

Οι υποψήφιοι για την αρχηγία του φορέα της Κεντροαριστεράς Από το ντιμπέιτ στην ΕΡΤ μεταξύ των υποψηφίων για την ηγεσία της Κεντροαριστεράς | ΕUROKINISSI / ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ

Κατά την πρόσφατη δεκαετία της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης συντελούνται ριζικές αλλαγές, τις οποίες τόσο οι ειδικοί επιστήμονες (π.χ. οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι κ.ά.) ή και καθολικοί στοχαστές και φιλόσοφοι θα αναλύσουν κατά τα επόμενα χρόνια. Εξάλλου η γλαύκα (δηλαδή η σοφία), όπως τονίζει ο Hegel, πετάει μετά το σούρουπο. Ο στοχασμός για τα κοινωνικά πράγματα ωριμάζει μετά την ιστορική έκβασή τους.

Επειτα απ’ αυτή τη σύντομη φιλοσοφική εισαγωγή θα θέλαμε να εξετάσουμε το ζήτημα της Κεντροαριστεράς στην ελληνική πολιτική κοινωνία ενόψει των επικείμενων εσωκομματικών διαδικασιών εκλογής του επικεφαλής. Εξαρχής πρέπει να τονισθεί ότι υφιστάμενοι κομματικοί μηχανισμοί και επιμέρους κοινωνικές ομάδες που διεκδικούν για τον εαυτό τους αντιπροσωπευτικό ρόλο στην πολιτική κοινωνία συμφώνησαν σ’ ένα πλαίσιο και εκπόνησαν ένα σχέδιο αντιπροσώπευσης. Αυτό που δεν έκαναν ήταν να εκπονήσουν και ένα ιδεολογικό πρόγραμμα κεντροαριστερού προσανατολισμού της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας.

Οποιος πολίτης καλείται να ψηφίσει για την Κεντροαριστερά βρίσκεται στην εξής δεινή κατάσταση εκλέκτορα: προσέρχεται στην κάλπη για να εκλέξει τον α΄ ή τον β΄ υποψήφιο για επικεφαλής του νέου κομματικού σχήματος, αλλά ο ίδιος ο εκλέκτορας αγνοεί τις ιδεολογικές και τις πολιτικές παραμέτρους τού υπό διαμόρφωση κόμματος. Στην ίδια δυσχερή θέση, όμως, βρίσκονται και οι υποψήφιοι που διεκδικούν την αρχηγία.

Εάν σε προηγούμενο κείμενό μου (στην «Εφ.Συν.») είχα περιγράψει την κατάσταση στην Κεντροαριστερά με τους όρους του Μπέκετ –«Περιμένοντας τον Γκοντό»–, τώρα πια, λίγες μέρες πριν από την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών, αντιλαμβανόμαστε όλοι μας ότι η Κεντροαριστερά όχι μόνον δεν υφίσταται ως ιδεολογικό πρόγραμμα, αλλά και ως αντιπροσωπευτική διαδικασία τείνει να καταλήξει σε φάρσα.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ συνομιλητή μου ο οποίος προέτρεπε άλλους στη συντροφιά να ψηφίσουν τον α΄ ή τον β΄ υποψήφιο, με το επιχείρημα, σύμφωνα με το οποίο, δεν έχει καμία σημασία ούτε τι θα ψηφίσεις στις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές ούτε εάν θα καταγραφείς ως μέλος του νέου κομματικού σχηματισμού. Βρισκόμαστε μπροστά στην απόλυτη αποθέωση του κομματικού μεταμοντερνισμού!

Τα πολιτικά πράγματα για την επιχειρούμενη ανασυγκρότηση της ελληνικής Κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜ.ΑΡ. - Ποτάμι - Κινήσεις Πολιτών κ.λπ.) είναι εξαιρετικά δύσκολα. Οι ίδιοι οι σχεδιαστές του σχετικού εγχειρήματος δεν κατανόησαν τις εξής ιδέες: πρώτον, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν ως ιστορική συνθήκη μία εφήμερη κατάσταση, η οποία θα παρέλθει με το πρώτο φύσημα των κοινωνικών ανέμων. Δεύτερον, το ίδιο το κοινωνικό έδαφος, στο οποίο επενδύουν έχει ήδη μετατοπισθεί και ως κομματικός πληθυσμός, αλλά προ πάντων και ως ιδεολογικός προσανατολισμός.

Ακόμη και εάν υποθέσουμε ότι το επιχειρούμενο κομματικό σχέδιο ανασυγκρότησης της Κεντροαριστεράς στην ελληνική πολιτική κοινωνία έχει ως πρότυπό του την αναβίωση της ιστορικής σοσιαλδημοκρατίας έχει αποτύχει ήδη πριν εφαρμοσθεί. Και αυτό συμβαίνει επειδή δεν προωθείται κάποιο πολιτικό πρόγραμμα πρακτικής εφαρμογής ιδεών όπως π.χ. είναι η ελευθερία, η δημοκρατία, η δικαιοσύνη κ.ά.

Τελικά το ερώτημα το οποίο τίθεται είναι το εξής: Για ποιο λόγο να προσέλθει στην κάλπη ο πολίτης και ακόμη μια φορά να γίνει εκλέκτορας σε μια διαδικασία νομιμοποίησης του νέου κομματικού φορέα της Κεντροαριστεράς, όταν οι ίδιοι οι υποψήφιοι και οι σχεδιαστές της ανασυγκρότησης αυτοπροσδιορίζονται ως «άνθρωποι χωρίς ιδιότητες» (Musil);

Οι ίδιοι οι υποψήφιοι όχι μόνον δεν έχουν επεξεργασθεί στοιχειωδώς κάποιο ιδεολογικό και πολιτικό πρόγραμμα, αλλά τοποθετούν τους εαυτούς τους σε κλίμακες αντιστοιχιών, στις οποίες μόνον ο «μετέωρος άνθρωπος» μπορεί να κινηθεί. Η Κεντροαριστερά μετά την κοινωνική και πολιτική επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμία αντιστοιχία προς την κοινωνία και τις επιμέρους κοινωνικές ομάδες ή τάξεις, οι οποίες τη συγκροτούν.

Το ίδιο συμβαίνει και με την αντιστοιχία προς το ιδεολογικό επίπεδο μετά την πολιτική κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ.

Συνοψίζοντας τις αναλύσεις μας ας τονίσουμε τα εξής: ως τυπική αντιπροσωπευτική διαδικασία, η επικείμενη νομιμοποίηση εκλογής του επικεφαλής του νέου φορέα της Κεντροαριστεράς είναι και νόμιμη και διαμορφώνει τις πραγματολογικές συνθήκες για ένα νέο κόμμα, το οποίο θα αναζητήσει τον ιδεολογικό προσανατολισμό του.

Το μεγάλο ζητούμενο, όμως, για την ίδια την πολιτική κοινωνία μας είναι η ριζική και δημιουργική αναμόρφωσή της σε όλα τα επίπεδα: συνειδησιακό, πνευματικό, πολιτικό, οικονομικό, κομματικό κ.ά. Μια τέτοιου τύπου ριζική αναδιάρθρωση της πολιτικής κοινωνίας θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει και στον αυτοπροσδιορισμό της Κεντροαριστεράς.

Με άλλα λόγια, τονίζω ότι η Κεντροαριστερά δεν είναι υπόθεση κομματικών συναλλαγών, αλλά ριζικών ιδεολογικών και κοσμοθεωρητικών προσανατολισμών της ίδιας της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας. Η νέα Κεντροαριστερά θα είναι το δημιούργημα της ριζικά αναδιαρθρωμένης ελληνικής πολιτικής κοινωνίας.

* Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ