Η αναγέννηση της λίμνης

26-limni_karla.jpg

Λίμνη Κάρλα: η μεγαλύτερη οικολογική παρέμβαση στα Βαλκάνια, την οποία υλοποίησε η Περιφέρεια Θεσσαλίας Λίμνη Κάρλα: η μεγαλύτερη οικολογική παρέμβαση στα Βαλκάνια, την οποία υλοποίησε η Περιφέρεια Θεσσαλίας

Ηταν τέλος Αυγούστου του 1962 όταν οι τότε κυβερνώντες πάτησαν το «κουμπί» για να ξεκινήσει η αποξήρανση της Κάρλας και να αυξηθεί κατά 80.000 στρέμματα η καλλιεργήσιμη γη στον Θεσσαλικό κάμπο.

Εκείνη την εποχή είχαν υπερτονιστεί οι επιπτώσεις από τις πλημμύρες στα γειτονικά χωράφια και η έντονη παρουσία εντόμων στις βαλτώδεις εκτάσεις, αλλά είχαν αγνοήσει τις οικολογικές επιπτώσεις του εγχειρήματος.

Πολύ γρήγορα αποδείχθηκε ότι οι χαμένοι δεν ήταν μόνον οι ψαράδες και οι οικογένειές τους που ζούσαν από τη λίμνη. Από τότε η φύση φρόντισε να στείλει πολλά «μηνύματα», αλλά μόλις τον Σεπτέμβριο του 1999 ξεκίνησαν τα έργα ανασύστασης και χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν είκοσι χρόνια για να ολοκληρωθούν!

Χάρτης περιφέρειας Θεσσαλίας

Ως τα χθεσινά εγκαίνια και τη θετική αλλαγή των αρμόδιων αρχών που συμπυκνώνονται στο σλόγκαν «όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή», οι πολύπλευρες παρεμβάσεις πέρασαν από όλες τις συμπληγάδες των δημόσιων έργων, με δημοπρατήσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις, καθυστερήσεις και λάθη, που εκτόξευσαν το τελικό κόστος τους στα 245 εκατ. ευρώ.

Τα λίγα «παρατράγουδα» δεν μειώνουν τη μεγάλη αξία του έργου, που είναι η μεγαλύτερη οικολογική παρέμβαση στα Βαλκάνια, την οποία υλοποίησε η Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Τα οφέλη ξεκινούν από τις θετικές επιπτώσεις στην οικολογική ισορροπία της ευρύτερης περιοχής, που αναπτύσσεται στα όρια των παλιών νομών Λάρισας και Μαγνησίας.

Λίμνη Κάρλα

Με τη ζωογόνα μετάγγιση των νερών του Πηνειού, η λίμνη Κάρλα καταλαμβάνει πλέον 38.000 στρέμματα και έχει τη δυνατότητα να παρέχει αρδευτικό νερό που φτάνει τα 46 εκατ. κυβικά τον χρόνο και αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες 55.000 στρεμμάτων γεωργικής γης, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ωφέλειες του κάμπου από τον εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα.

Χάρη στις 28 νέες υδρογεωτρήσεις, που προστίθενται στις υπάρχουσες 5, θα ενισχύσει επίσης το δίκτυο ύδρευσης της ευρύτερης περιοχής του Βόλου.

Υπολογίζεται ότι σταδιακά θα εξασφαλίσει 15 εκατ. κυβικά πόσιμου νερού, που αντιστοιχεί στο 50% των αναγκών του μεγαλύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος στη Μαγνησία.

Το πακέτο των έργων περιλαμβάνει τη σήραγγα μεταφοράς νερού από τον Πηνειό και το δίκτυο διανομής του μέσα από σύστημα αγωγών και τάφρων.

Συνδυάστηκε με αντιπλημμυρικά έργα στη γύρω ορεινή περιοχή, που επικεντρώνονται στη διαμόρφωση του ρέματος Καλαμακίου στα όρια του νομού Λάρισας και της κοίτης του Κερασιώτη στην πλευρά της Μαγνησίας.

Διευθετήθηκαν επίσης ο χείμαρρος του Αμύρου και το ρέμα του οικισμού της Ανάβρας.

Ισως η πιο σημαντική παρέμβαση να είναι ο τεχνητός υγροβιότοπος, που φιλοξενεί από χρόνια κορμοράνους και άλλα αποδημητικά πτηνά. Είναι άλλωστε η πιο καθοριστική παράμετρος του έργου, όπως αποκαλύπτει το Κέντρο Πληροφόρησης που έχει δημιουργηθεί στο Στεφανοβίκειο και σε 155 τετραγωνικά δίνει την «ταυτότητα» αυτής της οικολογικής όασης.

Ο τεχνητός υδροβιότοπος στο κέντρο της αναγεννημένης λίμνης Ο τεχνητός υδροβιότοπος στο κέντρο της αναγεννημένης λίμνης |

Η μεγάλη έκπληξη όμως βρίσκεται στα Κανάλια. Σε έκταση 5,72 στρεμμάτων που παραχώρησε η δημοτική αρχή, κατασκευάστηκε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, ένα πραγματικό μουσείο του φυσικού περιβάλλοντος και της ιστορίας της περιοχής.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, που βρίσκεται στην τοποθεσία Κανάλια, φιλοξενεί εκθέματα και πληροφορίες για την οικολογική «ταυτότητα» της περιοχής Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, που βρίσκεται στην τοποθεσία Κανάλια, φιλοξενεί εκθέματα και πληροφορίες για την οικολογική «ταυτότητα» της περιοχής |

Πέντε κτίρια, με συνολικό εμβαδόν 968 τετραγωνικά, φιλοξενούν φωτογραφικά ντοκουμέντα από την ιστορία της λίμνης και των χωριών της, αλλά και παραδοσιακά εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι αγρότες για την καλλιέργεια της γης. Είναι οι δύο πόλοι από όπου ξεκινούν μονοπάτια, τα οποία προκαλούν τους λάτρεις της φύσης σε ένα οδοιπορικό που οδηγεί σε όλες της γωνιές της λίμνης.

Τα έργα ανασύστασης της Κάρλας στάθηκαν αφορμή για να έρθουν στο φως σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα, που εντοπίζονται σε τρεις τοποθεσίες, στο Τσερλί, στην Παλαιόσκαλα και στην Τσεγγινίνα.

Πολύτιμα αρχαιολογικά ευρήματα ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια των έργων σε τρεις τοποθεσίες, την Παλαιόσκαλα (πάνω αριστερά), την Τσεγγινίνα (πάνω δεξιά) και το Τσερλί (κάτω) Πολύτιμα αρχαιολογικά ευρήματα ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια των έργων σε τρεις τοποθεσίες, την Παλαιόσκαλα (πάνω αριστερά), την Τσεγγινίνα (πάνω δεξιά) και το Τσερλί (κάτω) |

Αποκαλύφθηκε οικισμός σε έκταση 3,5 στρεμμάτων που ανάγεται στο τέλος της νεολιθικής περιόδου, ο οποίος με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού αναδείχθηκε και είναι επισκέψιμος χώρος.

Βρέθηκαν επίσης κοσμήματα, αγγεία, νομίσματα διαφόρων περιόδων, κλίβανοι και αγωγοί, ευρήματα που προσθέτουν νέα στοιχεία στη μακραίωνη πορεία της Θεσσαλίας.

 

1. Η Κάρλα, ο «Βάλτος» για τους ντόπιους, έχει ιστορία που είναι συνυφασμένη με τη Θεσσαλία.  Είναι η αρχαία Βοιβηίς, που υμνήθηκε από τον Ομηρο και τον Πίνδαρο. Το όνομά της είναι παραφθορά του Φοίβου, του Απόλλωνα, ο οποίος στις όχθες της ερωτεύθηκε την Κυρήνη και τη Δάφνη, αλλά και την πανέμορφη Κορωνίδα με την οποία απέκτησε τον Ασκληπιό, τον φημισμένο γιατρό της αρχαιότητας. Η λίμνη ήταν επίσης πέρασμα ή καταφύγιο για αρχαίους ήρωες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ο Ηρακλής και ο Θησέας.

 

2. Ως το καλοκαίρι του 1962 στην παραλίμνια περιοχή ζούσαν ψαράδες, που είχαν αρμονικές σχέσεις με τη φύση. Με τελετουργικό τρόπο σταματούσαν το ψάρεμα στην Κυριακή των Βαΐων και επέστρεφαν στη λίμνη τον Δεκαπενταύγουστο, για να μπορέσει σε αυτό το διάστημα να αναπτυχθεί ο γόνος. Μαθήματα συμβίωσης με τη φύση, που δυστυχώς έχουν ξεχαστεί εδώ και δεκαετίες...

 

3. Την άνοιξη του 2010 έγινε η έναρξη της μεταφοράς νερού από τον Πηνειό για την ανασύσταση της λίμνης. Παραγνωρίστηκαν όμως ορισμένοι οικολογικοί παράγοντες και το εγχείρημα αντιμετώπισε προβλήματα, καθώς οι μικρές ποσότητες νερού και κάποια τοξικά λύματα που διοχέτευσαν ασυνείδητοι οδήγησαν σε ασφυξία υδρόβιους οργανισμούς. Ευτυχώς, έγιναν παρεμβάσεις και η λίμνη πλέον ανήκει άφοβα στα... ψάρια της.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας