Γερμανικό πλαφόν στην οικογενειακή επανένωση

Περίπου δυόμισι χιλιάδες πρόσφυγες, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία τη γραφειοκρατική διαδικασία οικογενειακής επανένωσης και ετοιμάζονται να φύγουν από την Ελλάδα για τη Γερμανία, όπου τους περιμένουν για μήνες, αν όχι χρόνια, συγγενείς πρώτου βαθμού, καλούνται τώρα να ακυρώσουν τα σχέδιά τους και να αναβάλουν το ταξίδι για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, που για αρκετούς θα φτάσει τα τρία χρόνια.

Για το διάστημα αυτό, που προστίθεται στο περίπου ένα έτος που ήδη περιμένουν εγκλωβισμένοι και άπραγοι στην Ελλάδα μετά το κλείσιμο των συνόρων, θα πρέπει να συνεχίσουν να ζουν στις συνθήκες των καμπ, ή έστω στα διαμερίσματα του προγράμματος της Υπατης Αρμοστείας, χωριστά τα ανήλικα παιδιά από τους γονείς, άπραγοι, χωρίς να μπορούν να σχεδιάσουν τη ζωή τους, σε μια εφιαλτική κατάσταση παρατεινόμενης αναμονής.

Σύμφωνα με αξιόπιστες και διασταυρωμένες πληροφορίες της «Εφ.Συν.», πρόσφατα η Γερμανία συμφώνησε με το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής ότι το γερμανικό κράτος θα δέχεται από την 1η Απριλίου με τη διαδικασία οικογενειακής επανένωσης μόνο 70 πρόσφυγες τον μήνα, προξενώντας αναστάτωση και απόγνωση στους πρόσφυγες και σοκ στις οργανώσεις δικαιωμάτων, που πληροφορήθηκαν την είδηση τις τελευταίες ημέρες, στην αρχή με δυσπιστία και στη συνέχεια με οργή. Αλλωστε, το σύνολο των διεθνών οργανισμών και των οργανώσεων δικαιωμάτων ζητούν κατ’ επανάληψη να διευρυνθούν οι νόμιμοι τρόποι εισόδου των προσφύγων στην Ευρώπη, με διεύρυνση των περιπτώσεων οικογενειακής επανένωσης και χαλάρωση των αυστηρών όρων της διαδικασίας.

Τους προηγούμενους μήνες

Ωστόσο, πρόσφυγες που πήγαν να παραλάβουν τα εισιτήριά τους στις αρχές Απριλίου έφυγαν άπραγοι από το ταξιδιωτικό πρακτορείο, που τους ενημέρωσε ότι έχει αλλάξει η πολιτική της Γερμανίας και ότι το ταξίδι αναβάλλεται, ενώ πολλοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τη νόμιμη διαδικασία και να φύγουν με τη βοήθεια διακινητών. Σχετική ενημερωτική πινακίδα έχει αναρτηθεί το τελευταίο διάστημα στη Μονάδα Ασύλου Αλίμου, η οποία καταγράφει τις υποθέσεις οικογενειακής επανένωσης για τους πρόσφυγες της Αττικής.

Σύμφωνα με πηγές της υπηρεσίας Ασύλου, πράγματι τον Απρίλιο ταξίδεψαν για τη Γερμανία μόνο 70 πρόσφυγες, αριθμός που σηματοδοτεί ραγδαία αλλαγή σε σχέση με τον αριθμό των 370 που ταξίδεψαν για τη Γερμανία τον Φεβρουάριο και τους 540 που ταξίδεψαν μοιρασμένοι σε τρεις πτήσεις τον Μάρτιο. Οι αριθμοί του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου αντικατοπτρίζουν τον αριθμό των προσφύγων που είχαν γίνει δεκτοί από τη Γερμανία ένα εξάμηνο πριν από την αναχώρησή τους, το ανώτερο διάστημα που προβλέπει για την πραγματοποίηση του ταξιδιού ο ευρωπαϊκός κανονισμός του Δουβλίνου, διάστημα που συνήθως εξαντλείται για γραφειοκρατικούς λόγους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις που αφορούν ευάλωτους.

Από τον Νοέμβριο και μετά, άλλοι περίπου 2.400 πρόσφυγες έχουν γίνει δεκτοί από τη Γερμανία με τη διαδικασία της οικογενειακής επανένωσης, ωστόσο η αλλαγή της γερμανικής πολιτικής σημαίνει ότι δεν θα ταξιδέψουν στον προβλεπόμενο χρόνο. Αν υπήρξε κάποιας μορφής αντίδραση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής στη μονομερή και εκτός διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου ενέργεια της Γερμανίας, δεν έχει γίνει γνωστό. Πηγές του υπουργείου σημειώνουν πάντως ότι δεν πρόκειται να χαθεί το ταξίδι και ότι έχει προβλεφθεί η παράταση του προβλεπόμενου εξαμήνου, αν και οργανώσεις που είναι σε γνώση της εξέλιξης επισημαίνουν ότι παράταση έχει προβλεφθεί μόνο για όσους είχε προγραμματιστεί να ταξιδέψουν τον Ιούνιο.

Σε κάθε περίπτωση, με τον ρυθμό των 70 αναχωρήσεων τον μήνα, οι τελευταίοι από αυτούς θα ταξιδέψουν σε 34 μήνες. Οι πηγές του υπουργείου δεν διευκρίνισαν τι προβλέπεται αν στο μεσοδιάστημα, μια ολόκληρη ζωή όταν πρόκειται για οικογένειες που ζουν χωριστά, ενηλικιωθούν οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ή επέλθει θάνατος, ούτε βέβαια με ποια μέσα και με ποιες διαδικασίες ένταξης θα ζήσουν στην Ελλάδα για τόσο διάστημα, όταν μάλιστα δεν προσδιορίζεται ο χρόνος αναχώρησης του καθενός.

Δουβλίνο και ποσοστώσεις

Παρόμοια παράταση δεν προβλέπεται πάντως από τον Κανονισμό του Δουβλίνου, ο οποίος θέτει αυστηρές διαδικασίες και χρονικά όρια, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ένωσης των οικογενειών, που αναγκάζονται να ζουν για ένα διάστημα χωριστά λόγω του πολέμου και της προσφυγιάς. Ο κανονισμός προβλέπει ότι το εξάμηνο μεταξύ της έγκρισης της αίτησης από το κράτος προορισμού μέχρι την αναχώρηση μπορεί να παραταθεί για 18 μήνες μόνο αν βρίσκεται υπό κράτηση ο πρόσφυγας και άρα δεν μπορεί να ταξιδέψει ή αν δεν μπορεί να εντοπιστεί για να ειδοποιηθεί για την ημερομηνία του ταξιδιού.

«Η οικογενειακή επανένωση κατ’ εφαρμογή του κανονισμού του Δουβλίνου είναι δικαίωμα του προσώπου που ζητά άσυλο και υποχρέωση του κράτους και δεν επιδέχεται επιπλέον όρους, δεδομένου ότι ήδη προβλέπονται συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις στις διατάξεις του κανονισμού. Οι όροι αυτοί έχουν επικριθεί από διεθνείς και μη κυβερνητικούς οργανισμούς ως αντίθετες με προβλέψεις του διεθνούς δικαίου που κατοχυρώνει το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή. Ως εκ τούτου, δεν νοούνται ποσοστώσεις που αίρουν το ούτως ή άλλως περιορισμένο δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση των προσφύγων. Μια τέτοια πρακτική έρχεται σε αντίθεση με διεθνείς συμβάσεις προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου, και δη το Διεθνές Σύμφωνο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του Ανθρώπου και τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, καθώς στερεί την ασφάλεια και την οικογένεια από μια κατηγορία προσώπων που ζητούν προστασία, επειδή είναι πολίτες τρίτης χώρας», σημειώνει η δικηγόρος Ελένη Σπαθανά, εμπειρογνώμονας σε θέματα ασύλου και μετανάστευσης.

Φωτογραφία: Marilena Stavrakidis

Υπό ξενοφοβική πίεση

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.» από τη Γερμανία, το μέτρο εντάσσεται στην πορεία ραγδαίας οπισθοχώρησης του κράτους δικαίου στη Γερμανία τα τελευταία χρόνια, μέσα στο εφιαλτικό πλαίσιο που δημιουργεί η άνοδος της ξενοφοβικής και φασιστικής Ακροδεξιάς ενόψει των γερμανικών εκλογών αυτό τον χρόνο. Νομοθεσία που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2016 από συμμαχία των χριστιανοδημοκρατών και των σοσιαλδημοκρατών θέτει εξαιρετικά ασφυκτικά πλαίσια που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τα δικαιώματα των προσφύγων.

Ο νόμος, που έχει προσωρινή ισχύ δύο ετών και άρχισε πρόσφατα να εφαρμόζεται, προβλέπει ότι διαδικασία οικογενειακής επανένωσης δικαιούται μόνο όποιος έχει μείνει τουλάχιστον δύο χρόνια στη Γερμανία, έχει πάρει τελικό καθεστώς διεθνούς προστασίας και επιπλέον είναι σε θέση να ζήσει τον εαυτό του και τα μέλη της οικογένειάς του που θα έρθουν στη Γερμανία, που σημαίνει να έχει ήδη βρει δουλειά και στέγη. Η σχετική πρόβλεψη στην ουσία αποκλείει την οικογενειακή επανένωση πολλών ασυνόδευτων ανήλικων που βρίσκονται στη Γερμανία, χωρίς ωστόσο να υπάρχει πρόβλεψη για την τύχη τους.

Ο προσωρινός νόμος, που εκτιμάται ότι έγινε για να κατευναστεί ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας Χορστ Ζεεχόφερ, συμπληρώνει τα αυστηρά μέτρα που είχαν θεσπιστεί το φθινόπωρο του 2015 και η εφαρμογή του σήμερα αναμένεται να τινάξει στον αέρα τόσο τη διαδικασία οικογενειακής επανένωσης όσο και την προσφυγική πολιτική της Γερμανίας.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ