Δείξον μοι τον Ηγέτη

igetis.jpg

Dreamstime

«Όταν αποφασίσαμε να κάμομε την Επανάσταση δεν εσυλλογισθήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πώς δεν έχομε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις, αλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας…».

Με αυτά τα λόγια, στις 7 Οκτωβρίου 1838, ξεκινά την ομιλία του στην Πνύκα, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ένας αγωνιστής που σε όλη του την ζωή πολέμησε για την ελευθερία της Πατρίδος του και την πίστη του Χριστού την Αγία, ήταν δε καθομολογούμενα, ΗΓΕΤΗΣ. Τι είναι όμως αυτό που χαρακτηρίζει τον Ηγέτη; Τι είδους προσωπομετρικό γράφημα συμπεριφοράς έχει;

Δύσκολες απαντήσεις και κάθε άλλο παρά απλές, καθότι η φαινομενικότητα της ορθότητας πολλές φορές δεν συμβαδίζει με την αλήθεια της ψυχής και του συναισθήματος. Όπως οι άγιοι της εκκλησίας μας, που ενώ η λόγια έκφρασή τους καταδεικνύει την ταπεινότητα της ψυχής τους, εντούτοις θα πρέπει να περάσουν χρόνια και να δοκιμασθούν στις συνειδήσεις των πιστών, ώστε να αγιοποιηθούν επίσημα. Υπάρχουν άραγε δικλίδες αναγνωσιμότητας ή ο καθένας οριοθετεί την εικόνα του Ηγέτη, ως προβολικό συναίσθημα του «εγώ». 

Ο Ηγέτης είναι η πιο ανθρωποκεντρική διάσταση της διοικητικής. Είναι η εκπεφρασμένη τέχνη το να κερδίζεις την εμπιστοσύνη των μελών της ομάδας σου. Είναι η τεχνουργία το να ευθυγραμμίζεις τους στόχους της ομάδας, με τις υγιείς φιλοδοξίες και τους ατομικούς στόχους των μελών της. Να εκμαιεύεις την ολόψυχη συμμετοχή και την αφοσίωσή τους στην εκπλήρωση των κοινών στόχων. Να επικοινωνείς με οράματα που μπορούν να υιοθετηθούν και να τους παρακινείς στο συλλογικό όραμα.

Στοιχεία έκφρασης του ηγέτη είναι η υποστηρικτική συμπεριφορά, η ενθάρρυνση και η συναισθηματική υποστήριξη των μελών, η ανάληψη λελογισμένων ρίσκων. Η δράση. Η κινητοποίηση του «εγώ» και η μετατόπιση του στο «εμείς».

Η ικανότητα ανάδειξης των ατομικών ταλέντων. Η προώθηση αξιών που συνεισφέρουν στην ευημερία της ομάδας. Η σύλληψη οραμάτων  που δίνουν συλλογική προοπτική. Η μετάγγιση πηγαίου ενθουσιασμού. Ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις μεταβολές των συνθηκών δίχως να υπονομεύεται κάποιο βασικό πλέγμα αρχών. Ο σεβασμός των ιδιαιτεροτήτων των μελών, μέσα στα πλαίσια των ομαδικών επιδιώξεων και χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η επίτευξη του επιθυμητού στόχου. 

Ο Πολώνιος, στον Άμλετ του Σαίξπηρ, πριν φύγει ο γιος του για το κολλέγιο τον συμβούλεψε: «Πρόσεξε, αυτό πάνω απ’ όλα, να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου κι αυτό που θα επακολουθήσει τότε, όπως η νύχτα (ακολουθεί) τη μέρα, είναι ότι τότε δεν θα μπορείς να είσαι ψεύτικος προς κανένα άνθρωπο» δηλαδή με άλλα λόγια, εάν είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, τότε θα είσαι ειλικρινής και με τους άλλους. Αυτή η συνέπεια λόγων και πράξεων, η ειλικρίνεια, ξεχωρίζει την ηγετική δόμηση της συμπεριφοράς.

Η σημειολογία του ολιστικού περιγράμματος του Ηγέτη αποτελεί μια αέναη διαδικασία και στην οποία διαδικασία προσμετρούνται τα επαγγελματικά στοιχεία, τα ηθικά και πνευματικά του χαρίσματα, οι μαθησιακές του γνώσεις (παιδεία), η ευρύτητα της νοητικής του ικανότητας, η αξιοσύνη της καρδιά του, η ηρεμία της έκφρασης του νου του, η ανθρωπιά που κοσμεί τον χαρακτήρα του, η κατανόηση των εκφραστικών του λόγων, η αντικειμενικότητα των εργασιακών του σχέσεων, η αποτελεσματική απόκριση στο ερέθισμα και πληθώρα άλλων μετρήσιμων στοιχείων, που σε αποληκτική πράξη η όποια διαφοροποίηση του ατόμου, θα πρέπει να είναι «επί του μετρήσιμου προσοντολογίου διαφοροποίησης αυτού » και όχι η στιγμιαία απόκριση μιας συναισθηματικής φόρτισης κάποιου πολιτειακού ή μη, βολεμένου περιβαλλοντικού ερεθίσματος.

Σήμερα; σήμερα έχομε Ηγέτες ή τείνουμε προς την διαχείριση μια ηγετικής θέσης με επιδέξιους «manager» μιας αδέξιας σημασιολογίας του προτύπου του ηγέτη

Δυσκολο-απάντητο ερωτήμα που δεν απαιτεί μια μονολεκτική απόκριση του τύπου «συμφωνώ»/ «διαφωνώ». Υπάρχει όμως κάτι χειροπιαστό, κάτι δεδομένο, ότι ο Ηγέτης, πραξιακά, διαφοροποιείται από μια στείρα, άνυδρη, περιχαρακωμένη οντότητα μιας «κουστουμίσιας» εμφάνισης που προτάσσει το «εγώ» από το «εμείς» και συνάμα δεν μπορεί να είναι ηγέτης αυτός που εκφράζει καθετί μη αυθεντικό, την βολεμένη άποψη μιας κατεπίφαση αρχηγικής θέσης και επιζητά την κοντόθωρη, ευδαιμονική επιδίωξη του «τώρα», δημιουργώντας μια ουτοπιστική αντίληψη των πραγμάτων…. καθόσον σήμερα γυρνάς το βλέμμα σου και βλέπεις ότι: 

«H δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται διότι καταχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, αφού έμαθε στους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα, την παρανομία ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία»  
Ισοκράτης

* Ταξίαρχος ε.α, Παιδαγωγός ΕΚΠΑ, Σύμβουλος Εργασιακής Ψυχικής Υγείας & Επαγγελματικού Προσανατολισμού (MSc)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας