Αρετή και τόλμη

ΔΕΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ από τους συγχρόνους του. Φαναριώτες και Επτανήσιοι λόγιοι αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις Ωδές του. Παρόμοια στάση τηρούν αργότερα καθαρευουσιάνοι και δημοτικιστές, πιθανόν επειδή αδυνατούν να κατανοήσουν τα αντιθετικά ζεύγη που συνθέτουν την προσωπικότητα και το έργο του. Θεωρούν ότι η ρομαντική ιδιοσυστασία αντιφάσκει με την κλασικιστική του Παιδεία, όπως και ο πουριτανισμός με τον υπολανθάνοντα ερωτισμό του, οι δραματικοί τόνοι με το ειδυλλιακό του ύφος, οι επιρροές από την Αρχαία Ελλάδα με τα επαναστατικά προτάγματα της εποχής του, η αττικίζουσα με τη δημοτική, τα αρχαϊκά μέτρα με τον δεκαπεντασύλλαβο.

ΤΡΙΑΝΤΑ ΟΛΟΚΛΗΡΑ ΧΡΟΝΙΑ μετά τον θάνατό του, σε ηλικία 77 ετών στο Λάουθ της Βρετανίας το 1869, πρώτα ο Βικέλας και αργότερα ο Παλαμάς συστήνουν στο ευρύ κοινό τον Ανδρέα Κάλβο, διότι περί του Κάλβου πρόκειται, κι εκείνο τον κατατάσσει στη χορεία των μεγάλων. Ιδού υψιπετή αποσπάσματα από τα ποιήματα που έγραψε συνεπαρμένος από το Εικοσιένα:

ΕΙΣ ΤΗΝ ΝΙΚΗΝ Ον, συ που η φαντασία/ φλογώδης των θνητών/ σαν πτερωμένην βλέπει/ παρθένον στον αέρα,/ ουράνιον έργον.// Στο μέτωπόν σου πάντοτε/ άσβεστος λάμπει αστέρας,/ ω Νίκη, συσσωρεύονται/ τριγύρω σου ματαίως/ νύκτες αιώνων.// Το χέρι οπού τα πέπλα/ των ουρανών κατέστρωσεν,/ από σύγνεφα ολόχρυσα/ εκβαίνει, και σου δείχνει/ ανδρείους ανθρώπους.// Πετάεις εσύ κι επάνω τους/ σκορπίζεις φύλλα αμάραντα·/ τέρπουν αυτά τους ζώντας/ και τους γενναίως θανόντας/ τέρπουν ακόμα...

Ο ΩΚΕΑΝΟΣ Γη των θεών φροντίδα,/ Eλλάς ηρώων μητέρα,/ φίλη, γλυκεία πατρίδα μου/ νύκτα δουλείας σ’ εσκέπασε,/ νύκτα αιώνων.// Oύτω εις το χάος αμέτρητον/ των ουρανίων ερήμων,/ νυκτερινός εξάπλωσεν/ έρεβος τα πλατέα/ πένθιμα εμβόλια.// Kαι εις την σκοτιάν βαθείαν,/ εις το απέραντον διάστημα,/ τα φώτα σιγαλέα/ κινώνται των αστέρων/ λελυπημένα.// Eχάθηκαν η πόλεις,/ εχάθηκαν τα δάση,/ κ’ η θάλασσα κοιμάται/ και τα βουνά· και ο θόρυβος/ παύει των ζώντων....

Ο ΒΩΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ Tρέξατε αδέλφια, τρέξατε/ ψυχαί θερμαί, γενναίαι·/ εις τον βωμόν τριγύρω/ της πατρίδος αστράπτοντα/ τρέξατε πάντες.// Ας παύσωσ’ η διχόνοιαι/ που ρίχνουσι τα έθνη/ τυφλά, υπό τα σκληρότατα/ ονύχια των αγρύπνων/ δολίων τυράννων.// Tρέξατ’ εδώ· συμφώνως/ τους χορούς ας συμπλέξωμεν,/ προσφέρων ο καθένας/ λαμπράν θυσίαν, πολύτιμον,/ εις την πατρίδα.// Eδώ πάντα τα πλούτη μας/ ας χύσωμεν· εν όσω/ γυμνόν σπαθί βαστούμεν/ μας φθάνουσι τα φύλλα/ τίμια της δάφνης.// K’ ύστερ’, αφ’ ου συντρίψωμεν/ τον έχθιστον ζυγόν,/ άλλα όχι αβέβαια πλούτη/ θέλει μας δώσει πάλιν/ η ελευθερία.

ΕΙΣ ΣΑΜΟΝ Οσοι το χάλκεον χέρι/ βαρύ του φόβου αισθάνονται,/ ζυγόν δουλείας ας έχωσι./ Θέλει αρετήν και τόλμην/ η ελευθερία.// Αυτή (και ο μύθος κρύπτει/ νουν αληθείας) επτέρωσε/ τον Ικαρον· και αν έπεσεν/ ο πτερωθείς κ’ επνίγη/ θαλασσωμένος·// αφ’ υψηλά όμως έπεσε,/ και απέθανεν ελεύθερος./ Αν γένης σφάγιον άτιμον/ ενός τυράννου, νόμιζε/ φρικτόν τον τάφον...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ