• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.3°C / 19.0°C
    2 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.6°C / 16.6°C
    0 BF
    76%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 12.7°C / 17.3°C
    3 BF
    71%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.6°C / 8.9°C
    4 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 15.1°C
    1 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 9.4°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    12°C 11.8°C / 12.6°C
    3 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 18.1°C
    6 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 14.9°C
    3 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 18.5°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 16.2°C
    4 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    5 BF
    79%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 13.9°C
    0 BF
    77%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 11.7°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    3 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 19.2°C
    3 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 14.9°C
    0 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 15.8°C
    1 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    2 BF
    74%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Ποινικός Κώδικας στο κρεβάτι του Προκρούστη

  • A-
  • A+
Το σχέδιο νόμου που έφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης με τις προτεινόμενες αλλαγές στο πρόσφατα αλλαγμένο σύστημα κανόνων απονομής δικαιοσύνης είναι ο ορισμός της αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Μια κυβέρνηση αποφασίζει ότι η επιστροφή σε ένα σκληρό, ακραία τιμωρητικό και άκρως δυσανάλογο πλαίσιο είναι η λύση για την εγκληματικότητα. Προβάλλει το σχέδιό της ως αίτημα της κοινωνίας και το νομοθετεί. Πόση σχέση έχει, όμως, αυτό με ένα κράτος δικαίου; Τι αποτελέσματα παράγει ως προς τους ομολογημένους και ανομολόγητους στόχους του; Η «Εφ.Συν.» αναζήτησε απαντήσεις απευθυνόμενη στους πλέον ειδικούς, τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης. Σήμερα παρουσιάζουμε το πρώτο μέρος.

«Ξέρεις πόσο γρήγορα θα βγει αυτός από τη φυλακή; Μόλις σε οκτώ χρόνια». «Αυτός σκότωσε τη γυναίκα του και σε 20 χρόνια θα είναι έξω. Ντροπή!». «Εδωσαν στον αλλοδαπό ένα κιλό ηρωίνη για να την πουλήσει. Να σαπίσει μέσα». «Εκμεταλλεύτηκε σεξουαλικά το παιδί, να μην ξαναδεί το φως του ήλιου». «Μου έκλεψε το πορτοφόλι με τη σύνταξη. Να πάει μέσα να δει τι θα πει φυλακή»... Αυτές είναι οι δικαιολογημένες αντιδράσεις θυμάτων και συγγενών, παθόντων ή απλώς συμπασχόντων, που φωνάζουν και απαιτούν από τη Δικαιοσύνη να «εκδικηθεί» για λογαριασμό τους.

Φωνές που, αναλόγως της απήχησης στο θυμικό της κοινής γνώμης, προβάλλονται νυχθημερόν στα ΜΜΕ, διευρύνοντας μοιραία τα όρια του κοινωνικού κανιβαλισμού. Ενα στυγερό έγκλημα είναι απολύτως φυσικό και ανθρώπινο να σοκάρει και να προσελκύει σε έναν βαθμό το ενδιαφέρον του κόσμου. Οι «παρελάσεις» έξω από τα σπίτια, οι ειδικοί αναλυτές, οι συγγενείς θυμάτων και δραστών και, τέλος, οι χαρακτηρισμοί αναλόγως και με το προφίλ του δράστη είναι επίσης κατανοητά και μέχρις ενός σημείου αναπόφευκτα.

Εκείνο που δεν είναι όμως καθόλου φυσιολογικό για ένα κράτος δικαίου και κρύβει -όπως αποδεικνύεται τώρα- ύποπτες πολιτικές σκοπιμότητες είναι η υιοθέτηση από μια κυβέρνηση όλων των ακροτήτων που ακούγονται εν θερμώ και η μετατροπή τους σε νόμους. Αυτή τη λαϊκίστικη εκστρατεία ενορχήστρωσαν οι σημερινοί κυβερνώντες προκειμένου να αλλάξουν για δεύτερη φορά έναν σύγχρονο Ποινικό Κώδικα, καρπό μιας συστηματικής και ενδελεχούς μακρόχρονης μελέτης, διαλόγου και συνεργασίας ειδικών επιστημόνων.

Σήμερα η κυβέρνηση, επιβάλλοντας τις αλλαγές που ονειρευόταν, ετοιμάζεται να απορρυθμίσει ακόμα περισσότερο το κράτος δικαίου και να αναγκάσει τη Δικαιοσύνη να υπακούσει. Σε μια χώρα με ένα από τα πιο τιμωρητικά -για τα περισσότερα εγκλήματα, πλην των οικονομικών- και σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά ποινικά συστήματα, η κυβέρνηση αποφάσισε να μας γυρίσει ολοταχώς πίσω. Ιχνηλατήσαμε τις διατάξεις που αλλοιώνουν το προοδευτικό πνεύμα του νέου Ποινικού Κώδικα («Ιχνηλατώντας τον Ποινικό Κώδικα Τσιάρα - Μητσοτάκη», «Εφ.Συν.», 27.9.2021 και «Επανέφεραν διατύπωση της χούντας για τις “επικίνδυνες ειδήσεις”», «Εφ.Συν.», 29.9.2021) και δίνουμε σήμερα τον λόγο στους καθ' ύλην αρμόδιους (δικαστές, πανεπιστημιακούς, νομικούς) να κρίνουν. Αλλαγές που υποτίθεται ότι εισηγήθηκε η νέα νομοπαρασκευαστική επιτροπή Τσιάρα, της οποίας ωστόσο οι προτάσεις δεν έχουν ακόμα γίνει γνωστές.

Ο δικηγόρος, καθηγητής Λ. Μαργαρίτης, ζητώντας επί χρόνια μέσα στις δικαστικές αίθουσες επιείκεια και αναστολές ποινών για πελάτες του με βαριά εγκλήματα, θα πρέπει να εξηγήσει -ως πρόεδρος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής-αν συμφωνεί με την ακόμα μεγαλύτερη αυστηροποίηση των ποινών, τους ασφυκτικούς περιορισμούς στο ευεργετικό και σωφρονιστικό μέτρο της υφ' όρον απόλυσης, την αδιανόητη επαναφορά τιμωρίας μιας απρόσφορης απόπειρας, την τρομοκράτηση των πολιτών με τη δήθεν διασπορά «ψευδών» ειδήσεων ή αν όλα αυτά είναι απλά η ολοκλήρωση των οραμάτων του ΛΑΟΣ, του Κ. Μητσοτάκη και του Κ. Τσιάρα.

Ψύχραιμα σχόλια ποινικολόγων σε δημόσιες τοποθετήσεις

Μετά την ψήφιση από τη Βουλή του νέου Ποινικού Κώδικα (και του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) τον Ιούνιο του 2019 και μόλις εξελέγη πρωθυπουργός ο Κ. Μητσοτάκης προχώρησε άμεσα στις πρώτες αλλαγές. Προσθέτοντας και αφαιρώντας μέλη στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή είχε το πρώτο επιθυμητό αποτέλεσμα. Ομως αυτό δεν του έφτασε και με τη βοήθεια της προπαγάνδας τρόμου των ΜΜΕ σύστησε νέα επιτροπή και φτάσαμε στο σημερινό αποτέλεσμα που ξεσηκώνει τους πάντες. Τόσο η παλιά όσο και η νέα νομοπαρασκευαστική επιτροπή μέχρι τώρα παραμένουν «άφωνες». Μόνο οι προσωπικοί σχολιασμοί μελών της πρώτης καταδεικνύουν το ισορροπημένο αποτέλεσμα του 2019.

■ Ο πρόεδρος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, Χριστόφορος Αργυρόπουλος, ποινικολόγος και πρώην πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Ποινικολόγων, έλεγε μεταξύ άλλων στο protagon.gr στις 19.3.2019:

«Στη διάρκεια ισχύος του Κώδικα, τα 68 αυτά χρόνια που μεσολάβησαν από το '51 ώς σήμερα, η εκάστοτε πολιτική εξουσία, παίρνοντας αφορμή από παγκόσμια γεγονότα (θυμάστε τον νόμο περί τεντιμποϊσμού;), οδηγήθηκε σε περαιτέρω σκλήρυνση του Ποινικού Δικαίου. Ενα το κρατούμενο: διάχυτος τιμωρητισμός. Εξαιτίας του, οι φυλακές έχουν φρακάρει. Η Ελλάδα έχει στιγματιστεί καθοριστικά για τον υπερπληθυσμό των φυλακών της από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Συμβούλιο της Ευρώπης την έχει θέσει υπό επιτήρηση. Το καθεστώς που δημιουργείται, με τα χρόνια, είναι κατά κοινή ομολογία ανώμαλο. Τα δικαστήρια επιβάλλουν ποινές που δεν εκτίονται, τις περίφημες ονομαστικές ποινές.

Ουκ ολίγες φορές, οι δικαστές, προκειμένου να μην παραγραφούν αδικήματα, τις φουσκώνουν. Κάπως έτσι άγγιξε η χώρα την έννοια της ανασφάλειας δικαίου. Κάπως έτσι, κλονίστηκε η αντίληψη των πολιτών για τη Δικαιοσύνη. Ηταν επιβεβλημένη μια σύγχρονη αντίληψη για το έγκλημα και την τιμωρία, ο εξορθολογισμός των ποινών, ένα επιεικέστερο σύστημα ώστε να πάψουν οι υπερβολές [...] Είναι πολλοί αυτοί που καυτηριάζουν τη μετατροπή του αδικήματος από κακούργημα σε πλημμέλημα.

Δεν δικαιούται κανείς να μιλά για “πλημμεληματάκι”. Είναι άλλο, ασφαλώς, δυο παιδιά-μεμονωμένοι δράστες που δρουν αναλόγως σε μια φάση της ζωής τους, τρόπον τινά επαναστατική, και άλλο η εγκληματική οργάνωση. Υπάρχει διαφορά. Οποιος όμως κατέχει εκρηκτικές ύλες πηγαίνει φυλακή. Εως πέντε έτη. Μπορεί να είναι πλημμέλημα, επιφέρει ωστόσο στέρηση της ελευθερίας. Υπάρχει κανείς που θεωρεί “λίγο” τη στέρηση της ελευθερίας;».

■ Το μέλος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, Ηλίας Αναγνωστόπουλος, καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Ποινικολόγων, έγραφε στην «Καθημερινή» στις 14.7.2019:

«Η δημόσια συζήτηση για τον νέο Ποινικό Κώδικα (Π.Κ.) ανέδειξε [τρία] φαινόμενα που αξίζουν την προσοχή μας. Πρώτο είναι ο αντιπολιτευτισμός. Με τον όρο αυτόν εννοώ την αντίθεση στις μεταρρυθμίσεις που δεν συνοδεύεται από εποικοδομητικές προτάσεις, αλλά έχει ως περιεχόμενο την εμμονή στα κατεστημένα. Σε όλες τις φιλελεύθερες – δημοκρατικές κοινωνίες οι μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες είναι αναγκαίες· και η έλλογη ανταλλαγή απόψεων γι’ αυτές συμβάλλει στην αποτροπή λαθών και στη λήψη ορθών αποφάσεων.

Αντιθέτως, η θορυβώδης απόκρουση των μεταρρυθμίσεων και η υπεράσπιση του status quo, έστω και αν αυτό εμφανίζει βαριά παθολογία, είναι ανώφελη και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Οσοι διακατέχονται από αντιπολιτευτισμό δεν ενδιαφέρονται για την αλλαγή των κακώς κειμένων. Αντιλέγουν χάριν του αντιλόγου, προτιμώντας να μη διαταραχθεί η καθημερινή τους ρουτίνα από τις επικείμενες αλλαγές.

Ο νέος Π.Κ. είναι γενικό και απρόσωπο νομοθέτημα, που πρέπει να ισχύει για όλους χωρίς διακρίσεις. Οποιος επιχειρεί να τον συνδέσει με συγκεκριμένα πρόσωπα και υποθέσεις, για να επηρεάσει με τον επιθυμητό στον ίδιο τρόπο τη μεταχείρισή τους, αγνοεί το θεμελιώδες χαρακτηριστικό γνώρισμα της προηγμένης δημοκρατίας, την ισονομία.

Τα φαινόμενα που περιγράφηκαν [στο άρθρο] θάλπουν τον νεο-τιμωρητισμό. Πρόκειται για ένα ρεύμα που υπόσχεται ασφάλεια και ευτυχία στους πολίτες μέσω της σκληρής ποινικής καταστολής. Η ιστορική εμπειρία και η επιστήμη έχουν αποδείξει, όμως, ότι οι δίκαιες και όχι οι σκληρές ποινές συμβάλλουν στην πρόληψη των εγκλημάτων και στην κοινωνική ειρήνη. Οι τελευταίες θάλπουν την αδικία, εξαγριώνουν τα ήθη και οδηγούν στον εκβαρβαρισμό της κοινωνικής ζωής.

Ο νέος Ποινικός Κώδικας υπηρετεί ευγενείς στόχους. Ας τους σεβαστούμε!»


! Στο φύλλο της Δευτέρας, τα σχόλια των δικηγόρων και υποψήφιων προέδρων του ΔΣΑ στις επικείμενες εκλογές, Δημήτρη Αναστασόπουλου, Θέμη Σοφού και Θανάση Καμπαγιάννη, καθώς και του αντιπρόεδρου της Ολομέλειας Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας, Γιώργου Σταματογιάννη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Αυστηροποίηση των ποινών και αντεγκληματική πολιτική
Η πρόβλεψη σε μια σειρά σοβαρών κακουργημάτων της ισόβιας κάθειρξης ως μόνης απειλούμενης ποινής εκδηλώνει μια έντονη δυσπιστία της νομοθετικής εξουσίας απέναντι στη δικαστική.
Αυστηροποίηση των ποινών και αντεγκληματική πολιτική
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ψευδείς ειδήσεις ή έλεγχος;
Τίθεται για ακόμη μια φορά το θέμα εάν οι περιορισμοί που αφορούν το περιεχόμενο του λόγου μπορούν να είναι συμβατοί με την ελευθερία της έκφρασης και αν ναι, υπό ποιες προϋποθέσεις.
Ψευδείς ειδήσεις ή έλεγχος;
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Αταβιστικό Ποινικό Δίκαιο
Η ποινική αυστηρότητα για το «πόπολο» θυμίζει τις δημόσιες εκτελέσεις αλλοτινών εποχών: σοκαριστική βαρβαρότητα αλλά (βέβαια) μηδαμινή αποτελεσματικότητα.
Αταβιστικό Ποινικό Δίκαιο
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ποινικός λαϊκισμός και αντι-μεταρρύθμιση
Η κυβέρνηση προχωρά στην επιλεκτική αυστηροποίηση ποινών ορισμένων αδικημάτων με βασικό κριτήριο την κοινή γνώμη, προκειμένου να δημιουργήσει ψευδαισθήσεις ασφάλειας και να καρπωθεί λίγη δημοφιλία.
Ποινικός λαϊκισμός και αντι-μεταρρύθμιση
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Αυθαίρετες ερμηνείες και σκοπιμότητες σε βάρος της ισονομίας
Με δύο στοχευμένες παρεμβάσεις ο πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, «γαλάζιων» και ιδιαίτερα συντηρητικών φρονημάτων, Γιώργος Σανιδάς, επιχειρεί να αποδείξει πως οι καταδικασμένοι σε πάνω από μία ισόβια...
Αυθαίρετες ερμηνείες και σκοπιμότητες σε βάρος της ισονομίας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Το επιτελικό κράτος ποδοπάτησε τον θεσμό «Σπίτι του Παιδιού»
Την ώρα που ξεδιπλώνεται η φρίκη των καταγγελιών σεξουαλικής κακοποίησης, η κυβέρνηση έχει επιλέξει να βάλει στον «πάγο» ένα συγκροτημένο και επίπονο έργο που ανέλαβαν και έφεραν εις πέρας ειδικοί επιστήμονες,...
Το επιτελικό κράτος ποδοπάτησε τον θεσμό «Σπίτι του Παιδιού»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας