• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.5°C / 18.0°C
    1 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.2°C / 15.8°C
    1 BF
    77%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.3°C / 18.0°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.4°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    2 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.2°C / 15.2°C
    2 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.0°C / 10.1°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.1°C / 17.6°C
    1 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.6°C / 19.2°C
    4 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 13.9°C / 16.9°C
    3 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.7°C / 19.6°C
    4 BF
    52%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.6°C / 16.6°C
    2 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.5°C / 11.9°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    1 BF
    90%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 15.8°C / 21.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.0°C / 17.0°C
    2 BF
    74%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 11.5°C / 15.5°C
    0 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.0°C / 15.9°C
    2 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    73%
AP PHOTO
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι πολλές ζωές της 11ης Σεπτεμβρίου

  • A-
  • A+

Δεν υπάρχει κάτι μοναδικό ή ιδιαίτερο στον τίτλο: κάποια ξεχωριστά ιστορικά γεγονότα (η Αλωση της Βαστίλης, η επίθεση στα Χειμερινά Ανάκτορα, η κατάληψη του Ράιχσταγκ, η Πτώση του Τείχους και στην Ελλάδα η Μικρασιατική Καταστροφή και το Πολυτεχνείο) ζουν και ξαναζούν, αλλάζοντας διάσταση και σημασία, καθώς προσαρμόζονται συνεχώς στον ιστορικό χρόνο. Με την όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση από το ίδιο το γεγονός άλλες πλευρές και χρήσεις του το απορροφούν και το εκμηδενίζουν.

Η ιστορική 11η Σεπτεμβρίου 2001, η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους και το Πεντάγωνο, η έναρξη του Πολέμου κατά της Τρομοκρατίας, όλα αυτά έχουν εδώ και καιρό αρχίσει να ξεθωριάζουν και μαζί τους να χάνονται στο περιθώριο της ιστορίας οι πρωταγωνιστές τους. Η συμβολική 11/9 και ακόμη περισσότερο η μυθική 9/11 (η Νine Εleven που ζούμε και ξαναζούμε ως συλλογικό τραύμα της Δύσης μέσα από τις αναπαραστάσεις της βιομηχανίας του θεάματος) έχουν πάρει πλέον τη θέση τους.

Υπάρχει λόγος γι’ αυτή την υποχώρηση: είκοσι χρόνια μετά τίποτα δεν είναι ίδιο. Οσο και αν φαίνεται παράδοξο, οι Δίδυμοι Πύργοι μπορούν να γίνουν αντιληπτοί και ως ο επιθανάτιος ρόγχος του ισλαμιστικού τζιχαντισμού, ως το γεγονός εκείνο που αφενός μεν εξάντλησε τις δυνατότητές του να συσπειρώνει, αφετέρου δε άνοιξε την πόρτα που οδήγησε τελικά στον μηδενιστικό, ατομικιστικό, εγκληματικό τζιχαντισμό του ISIS.

Στη Μέση Ανατολή η 11η Σεπτεμβρίου είναι πλέον παντελώς αποκομμένη από οποιαδήποτε πολιτική και κοινωνική εξέλιξη και προοπτική: μετά και το ουσιαστικό τέλος των όποιων ελπίδων γεννήθηκαν με τις επαναστάσεις της «αραβικής άνοιξης», οι κοινωνίες των χωρών αυτών, απαθείς και παγιδευμένες σε περιφερειακά παιχνίδια εξουσίας, έχουν χάσει οποιαδήποτε πίστη σε μεγάλα και απόλυτα ιδεολογικά σχήματα. Στις δυτικές χώρες ο Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας συνδέθηκε άρρηκτα με τα οριενταλιστικά και νεοαποικιοκρατικά όνειρα του ιδεαλιστικού φιλελευθερισμού περί εξαγωγής και επικράτησης της δυτικής δημοκρατίας. Η ιστορική 11η Σεπτεμβρίου 2001, που αργοπέθαινε κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ, θάφτηκε με την είσοδο των Ταλιμπάν στην Καμπούλ πριν από λίγες μέρες και την ουσιαστική αποδοχή της επικράτησής τους από τον «πολιτισμένο» κόσμο.

Ο κόσμος πλέον λοιπόν δεν είναι ίδιος. Είναι άλλες οι προκλήσεις, άλλα τα προβλήματα και άλλες οι ενδεχόμενες λύσεις. Και είκοσι χρόνια μετά το επίπεδο της αισθητηριακής ανταπόκρισής μας στη βία έχει και αυτό αλλάξει.

Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 όμως, ενώ έχει εξαντλήσει την όποια σημασία της ως ιστορικού γεγονότος, ζει πλέον ως σύμβολο της εποχής μας, ως σημαντικό κομμάτι της μυθολογίας του 21ου αιώνα, ως μέρος του συλλογικού μας υποσυνείδητου: είναι η εικόνα που, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, αντιπροσωπεύει και ενσωματώνει την πολυδιάσπαση θεωρήσεων, αντιλήψεων και ιδεολογικών προσεγγίσεων στη δημόσια σφαίρα, την πλήρη αποστασιοποίηση μεταξύ αιτίων, σκοπών και αποτελεσμάτων, την αντικατάσταση της ουσίας της πολιτικής από τη βία σε όλες της τις μορφές, την ενίσχυση του αισθησιασμού του θεάματος σε βάρος της γνώσης και της ανάλυσης, την ευρύτερη δυνατή διάχυση της συνωμοσιολογίας και, τέλος, την πλήρη επικράτηση των κάθε είδους και λογής φόβων και φοβιών. Από αυτή την πλευρά η 9/11, η Nine Eleven, είναι και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως το πρώτο σημαντικό δείγμα ποπ κουλτούρας του 21ου αιώνα.

 * αναπληρωτής καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ενα νεοαποικιακό σχέδιο που γύρισε μπούμερανγκ
Ενα είναι το βέβαιο: το 2001 το κατά τα άλλα πανίσχυρο αμερικανικό κράτος πιάστηκε φαινομενικά εντελώς ανέτοιμο και ηττήθηκε εντός έδρας, αποτυγχάνοντας να προστατέψει τους πολίτες του από μια δράκα...
Ενα νεοαποικιακό σχέδιο που γύρισε μπούμερανγκ
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
«Αβλεψίες» και ερωτήματα
Σαν να μην έφτανε η ίδια η φύση ενός τόσο μεγάλου τρομοκρατικού χτυπήματος για να εγείρει υποψίες και συνωμοσίες, ο καθόλου πειστικός, ανειλικρινής επικοινωνιακός χειρισμός του από την κυβέρνηση Μπους αλλά και...
«Αβλεψίες» και ερωτήματα
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
2001 - 2021 Το χρονικό του τρόμου
11 Σεπτεμβρίου: Η κατά συρροή βομβαρδίστρια Αμερική, που τόσες χώρες έχει εκ του ασφαλούς ισοπεδώσει στον σχεδόν έναν αιώνα της πλανητικής αυτοκρατορίας της, βομβαρδίζεται κι αυτή από μια ξένη δύναμη, και...
2001 - 2021 Το χρονικό του τρόμου
ΙΔΕΕΣ - ΠΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ
Γενεαλογία της τρομοκρατίας
Ο Γάλλος ιστορικός Ζιλ Φεραγκί, συγγραφέας του βιβλίου «Histoire du terrorisme», επισημαίνει ότι χρειάζεται να ανασυγκροτήσουμε το «ιστορικό ίχνος» της τρομοκρατίας προκειμένου να την κατανοήσουμε, να...
Γενεαλογία της τρομοκρατίας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η μετανάστευση της επισιτιστικής κρίσης από τον Τρίτο στον Πρώτο Κόσμο
Η πανδημία και οι οικονομικές παρενέργειές της αύξησαν την πείνα στον παγκόσμιο πληθυσμό. Την «κλασική», ολόγυμνη πείνα. Δηλαδή την έλλειψη τροφής σε βαθμό που να απειλείται η ζωή των πεινασμένων.
Η μετανάστευση της επισιτιστικής κρίσης από τον Τρίτο στον Πρώτο Κόσμο
ΑΣΙΑ/ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ
Τελευταίες αναχωρήσεις από την Καμπούλ εν μέσω φόβων για νέο τρομοκρατικό χτύπημα
Αυξήθηκε δραματικά ο απολογισμός των θυμάτων απ' την επίθεση στο αεροδρόμιο. Γίνεται λόγος για 170 νεκρούς και πάνω από 200 τραυματίες.
Τελευταίες αναχωρήσεις από την Καμπούλ εν μέσω φόβων για νέο τρομοκρατικό χτύπημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας