• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.7°C / 15.2°C
    1 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.6°C / 12.1°C
    0 BF
    75%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.0°C / 16.2°C
    5 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 7.0°C
    0 BF
    65%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.1°C / 11.3°C
    2 BF
    73%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 6.2°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.4°C / 15.6°C
    2 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.5°C
    1 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 17.1°C
    5 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    4 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.9°C / 9.5°C
    2 BF
    87%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.5°C / 12.2°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.8°C / 19.3°C
    1 BF
    80%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 15.4°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    12°C 8.8°C / 12.1°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.7°C / 12.2°C
    2 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    1 BF
    73%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εχουν στιγματιστεί από τον φόβο, την ανασφάλεια

  • A-
  • A+

Τα παιδιά αυτά έχουν μεγαλώσει μέσα στην επιβολή της βίας σε όλα τα επίπεδα. Διδάχτηκαν ότι η βία είναι το μέσο των ισχυρών και επέλεξαν, συνειδητά ή μη, να τη χρησιμοποιήσουν για να υπάρξουν στην πλευρά των δυνατών. Σε έναν κόσμο που καταρρέει και οι συμβατικές αξίες δεν είναι πλέον ούτε ελκυστικές αλλά συχνά ούτε λειτουργικές, νέοι με περιορισμένες ευκαιρίες, εξ αρχής, δημιουργούν βίαιες ομάδες

Δρ Θεανώ Μανουδάκη, κοινωνιολόγος

Από το 1999 έως το 2004 μελέτησε τις συμμορίες ανηλίκων στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής, με επιβλέποντα τον καθηγητή Εγκληματολογίας Αντώνη Μαγγανά. Συνάντησε μέλη νεανικών συμμοριών στο Λεκανοπέδιο από τα δυτικά, τα βόρεια και τα νότια προάστια της Αττικής, από το κέντρο της Αθήνας και σε γειτονιές του Πειραιά, έτσι ώστε να μελετήσει το φαινόμενο σε περιοχές με διαφορετικά δημογραφικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Συμμετείχε, με δηλωμένη την ιδιότητα της ερευνήτριας, σε ορισμένες από τις δραστηριότητες της ομάδας, στους χώρους συνάντησης και συνεύρεσης των μελών των συμμοριών. Η δρ Θεανώ Μανουδάκη από τότε δεν σταμάτησε να μελετά τη νεανική βία και είναι η πλέον κατάλληλη για να μας ανοίξει παράθυρα στον άγριο κόσμο των πιτσιρικάδων.

• Οπως πρόσφατα στην Καισαριανή, βλέπουμε όλο και πιο συχνά βίαια επεισόδια με θύματα και πολύ συχνά και δράστες ανηλίκους. Πολλές φορές δε τα ΜΜΕ μιλούν για συμμορίες. Εσείς μελετάτε εδώ και πολλά χρόνια το φαινόμενο της νεανικής βίας ή παραβατικότητας. Στο πέρασμα των χρόνων, τι εξέλιξη βλέπετε;

Μια σαφής απάντηση στο ερώτημα αυτό προϋποθέτει συγκριτική και οργανωμένη ποιοτική έρευνα, η οποία από ό,τι γνωρίζω δεν γίνεται αυτή τη στιγμή, επομένως μπορούμε μόνο να κάνουμε υποθέσεις βασιζόμενες στα καταγεγραμμένα περιστατικά βίας, με όλα τα μεθοδολογικά προβλήματα που αυτό συνεπάγεται. Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τις ομάδες με αντισυμβατικό χαρακτήρα και πιθανόν αντικοινωνική συμπεριφορά, που όμως δεν έχουν παραβατικό χαρακτήρα, με τις συμμορίες ανηλίκων.

Ο χαρακτηρισμός μιας ομάδας ως συμμορίας απαιτεί, πέρα από τη συλλογική δράση, την ύπαρξη ενός κάποιου βαθμού οργάνωσης, περισσότερο ή λιγότερο αυστηρού, και την τέλεση στοχευμένων παραβατικών δράσεων για την επίτευξη ενός στόχου, είτε αυτός αφορά το υλικό κέρδος είτε την εδραίωση και την επιβολή της σε έναν γεωγραφικό χώρο. Τα μέσα για την επίτευξη του σκοπού αυτού ενδέχεται να μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες. Εδώ παρατηρούμε διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν αναφορικά με τη δυνατότητα χρήσης νέων τεχνολογιών. Τα σύγχρονα τεχνολογικά και ηλεκτρονικά μέσα καθώς και η ανάπτυξη του διαδικτύου δημιουργούν πλέον νέο πεδίο δράσης των ομάδων αυτών (εκβιασμοί μέσα από ηλεκτρονικό υλικό). Στις περιπτώσεις αυτές παρατηρούμε περιορισμό της φυσικής βίας και χρήση κυρίως ψυχολογικής βίας.

• Γιατί και πώς ένας ανήλικος εντάσσεται σε μια συμμορία;

Εξετάζοντας την ταυτότητα των μελών μιας συμμορίας θα ήταν αφελές να περιμένουμε μια ομοιομορφία σε αυτήν. Οι λόγοι ένταξης συνδέονται με τα αναμενόμενα οφέλη, συνειδητά ή μη, και τις προσδοκίες που έχει από τη συμμετοχή του. Συχνά βλέπουμε, και στο παρελθόν αλλά και τώρα, η βίαιη αυτή ομάδα των συνομηλίκων να λαμβάνει τον χώρο της φυσικής οικογένειας, όταν αυτή αδυνατεί να εκπληρώσει επαρκώς τον ρόλο της συναισθηματικά αλλά και πρακτικά. Μέσα από τη συμμετοχή στη συμμορία ο ανήλικος προσπαθεί, και συχνά επιτυγχάνει, να καλύψει βασικές συναισθηματικές και υλικές ανάγκες.

• Πώς επιλέγουν τα θύματά τους;

Η επιλογή των θυμάτων συνδέεται, όπως είναι φυσικό, με τον εκάστοτε στόχο που έχει η ομάδα. Οταν στόχος είναι το άμεσο υλικό κέρδος, επιλέγονται θύματα με μικρότερη δύναμη. Οταν στόχος είναι η κυριαρχία σε μια περιοχή, κυρίως για τον έλεγχο και τη διακίνηση των ναρκωτικών, ο στόχος είναι άλλα μέλη συμμοριών ή μεμονωμένα άτομα που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό.

• Μιλάμε για εφήβους που ήταν παιδιά στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, έζησαν την ανατροπή του κόσμου τους και μάλιστα με πολύ μεγάλη βία. Αυτός ο παράγοντας πυροδοτεί τις δικές τους βίαιες αντιδράσεις;

Η απουσία ευκαιριών και η συνεχόμενη απειλή οικονομικής κατάρρευσης είναι σαφές ότι λειτουργούν καθοριστικά στην αύξηση των κρουσμάτων βίας εκ μέρους των νέων. Η ταυτότητά τους έχει στιγματιστεί από τον φόβο, την ανασφάλεια και, κυρίως, τη ματαίωση που βίωσαν και μετέδωσαν σε αυτούς οι ενήλικοι. Τα παιδιά αυτά έχουν μεγαλώσει μέσα στην επιβολή της βίας σε όλα επίπεδα.

Διδάχτηκαν ότι η βία είναι το μέσο των ισχυρών και επέλεξαν, συνειδητά ή μη, να τη χρησιμοποιήσουν για να υπάρξουν στην πλευρά των δυνατών. Σε έναν κόσμο που καταρρέει και οι συμβατικές αξίες δεν είναι πλέον ούτε ελκυστικές αλλά συχνά ούτε λειτουργικές, νέοι με περιορισμένες ευκαιρίες, εξ αρχής, δημιουργούν βίαιες ομάδες όχι για να αμφισβητήσουν την τάξη και τη ροή των πραγμάτων, απουσία ισχυρών ιδεολογικών ρευμάτων, αλλά για να αποκτήσουν με μη νόμιμο τρόπο αυτό που παρουσιάζεται ως ιδεατό αλλά απαγορευμένο από αυτούς: «δύναμη» και «πλούτο».

• Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο;

Δεν έχει νόημα να καταφύγουμε σε προτάσεις για κατασταλτικές πολιτικές, αλλά, αντίθετα, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που συνδέονται με την ανάπτυξη συμμοριών και να δημιουργήσουμε ευκαιρίες σε οικονομικό, επαγγελματικό και πνευματικό επίπεδο για τους νέους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση, όχι μόνο λόγω ανηλικότητας αλλά και λόγω οικονομικής και κοινωνικής προέλευσης.

Πριν αποδώσουμε στους νέους αυτούς την ταυτότητα των επικίνδυνων και ανεπιθύμητων εγκληματιών, ας συνειδητοποιήσουμε ότι πριν λειτουργήσουν ως δράστες υπήρξαν, σε ένα μεγάλο ποσοστό, θύματα. Υπάρχει συλλογική ευθύνη για την αδιαφορία, την κακοποίηση και τη στέρηση ευκαιριών που έχουν υποστεί. Πριν βιαστούμε να τους αποδώσουμε ευθύνες και κατηγορίες, οφείλουμε να τους φερθούμε με φροντίδα και συνέπεια.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Τα παιδιά και τα μαχαίρια
Μπουλούκια πιτσιρικάδων επιτίθενται με σφοδρότητα σε άλλα πιτσιρίκια, τα οποία τραυματίζουν μερικές φορές τόσο σοβαρά που από τύχη δεν έχουμε ακόμα θρηνήσει θύματα.
Τα παιδιά και τα μαχαίρια
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η κραυγή που σαρώνει θύτες και εξουσίες
Το #metoo «μιλάει» πολλές γλώσσες, όμως σε όλες διηγείται την ίδια ιστορία. Το κίνημα, που (επιτέλους) ξεδιπλώνεται και στην Ελλάδα, μετράει ήδη τρία χρόνια ζωής σε όλο τον κόσμο.
Η κραυγή που σαρώνει θύτες και εξουσίες
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι φωτορεπόρτερ που έκαναν πράξη το «σιγά μη φοβηθώ»
«Εγέρθητου!» ούρλιαξε ο Γερμενής το βράδυ των εκλογών του Μαΐου του 2015, απαιτώντας από φωτογράφους και δημοσιογράφους να σταθούν προσοχή, αφού σε λίγο θα έμπαινε στην αίθουσα ο φιρερίσκος για την πρώτη του...
Οι φωτορεπόρτερ που έκαναν πράξη το «σιγά μη φοβηθώ»
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
«Γκρίζα» αναμορφωτήρια για ανήλικους Γερμανούς σε απομονωμένα χωριά της Ελλάδας
Οι περίεργες δομές ξανά στο προσκήνιο μετά την έρευνα που προβλήθηκε στις 18.7.2021 στην εκπομπή Weltspiegel της Γερμανικής Δημόσιας Τηλεόρασης.
«Γκρίζα» αναμορφωτήρια για ανήλικους Γερμανούς σε απομονωμένα χωριά της Ελλάδας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας