• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.3°C
    3 BF
    36%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 16.7°C
    2 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.2°C / 20.0°C
    4 BF
    52%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 10.0°C / 20.0°C
    1 BF
    64%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    77%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.2°C
    0 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 11.7°C / 20.0°C
    2 BF
    52%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 19.0°C
    5 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    4 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.0°C / 18.3°C
    5 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.2°C / 12.2°C
    3 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    1 BF
    36%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 15.6°C
    3 BF
    67%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 15.6°C
    1 BF
    62%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.7°C / 23.0°C
    3 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 15.6°C
    2 BF
    51%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 16.7°C
    1 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 17.2°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    76%
Ζώντας με τον μαύρο κύκνο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ζώντας με τον μαύρο κύκνο

  • A-
  • A+
Η πανδημία άλλαξε τον ρου της παγκόσμιας Ιστορίας ανατρέποντας όλες τις βεβαιότητες. Ειδικά στην Ελλάδα ήταν το χειρότερο τέλος μιας εξαιρετικά οδυνηρής δεκαετίας. Μόλις πιστέψαμε ότι η ζωή θα επιστρέψει λιγάκι προς το καλύτερο, ήρθε ο κορονοϊός για να μας ρίξει άλλη μια κατακέφαλη.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Από την αρχαιότητα ακόμα ο «μαύρος κύκνος» ήταν μια μεταφορά για να περιγράψει κάποιος το εξαιρετικά απίθανο, όπως ας πούμε την ύπαρξη μαύρων κύκνων. Σε όλα τα μήκη και τα πλάτη οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν αυτήν τη φράση μέχρι που... οι μαύροι κύκνοι ανακαλύφθηκαν. Από το 2007 η «θεωρία του μαύρου κύκνου» χρησιμοποιείται για να ερμηνεύσει τη στάση μας απέναντι σε ό,τι θεωρούμε παράδοξο και το ρίσκο. Ενας τέτοιος «μαύρος κύκνος» είναι και η πανδημία, η οποία δοκιμάζει την ανθρωπότητα που πίστευε -τουλάχιστον στον δυτικό κόσμο- ότι έχει τελειώσει με τέτοιου είδους καταστάσεις (πριν από 50 χρόνια δύο Πανεπιστήμια στην Αμερική έκλεισαν τα τμήματα των λοιμωδών νοσημάτων). Κι όμως, αυτός ο μαύρος κύκνος ήρθε για να θέσει εν αμφιβόλω τα πάντα - αυτή τη φορά με τη μορφή μιας πανδημίας.

«Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι βιώνουν τη μεγαλύτερη μέχρι τώρα διαταραχή που τους έχει τύχει». Ισως αυτή η φράση του καθηγητή Πολιτικής Κοινωνιολογίας και Επικοινωνίας, Νίκου Δεμερτζή, συμπυκνώνει με τον εναργέστερο τρόπο το βίωμα αυτού που ο ίδιος περιγράφει ως «ολικό κοινωνικό γεγονός», που επηρεάζει «κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο». Οι Ελληνες ερευνητές ισχυρίζονται πως κάτι παρόμοιο δεν έχει συμβεί από το τέλος του Εμφυλίου, οι Βρετανοί το συγκρίνουν με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ιστορικοί (όπως οι MacMillan και Garton Ash) μιλούν για ένα γεγονός που αλλάζει τον ρου της Ιστορίας.

Ειδικά για εμάς εδώ στην Ελλάδα ήταν το χειρότερο δυνατό τέλος μιας εξαιρετικά οδυνηρής δεκαετίας: είδαμε τη χώρα να πτωχεύει, γίναμε το πειραματόζωο της Ευρώπης και μας επιβλήθηκαν οι αγριότερες πολιτικές λιτότητας, μείναμε άνεργοι, χάσαμε τα σπίτια και τον τρόπο ζωής μας, οι φίλοι μας μετανάστευσαν, καταρρεύσαμε και σηκωθήκαμε αμέτρητες φορές ο καθένας. Και μόλις πιστέψαμε ότι η ζωή θα επιστρέψει λιγάκι προς το καλύτερο, ήρθε η πανδημία για να μας ρίξει άλλη μια κατακέφαλη. Αν συνυπολογίσει κανείς τον άθλιο τρόπο που η κυβέρνηση διαχειρίζεται όλη αυτή τη συμφορά με το κνούτο και τον χωροφύλακα, δεν είναι να απορεί γιατί περισσότερο απ’ ό,τι αλλού οι πολίτες εδώ νιώθουν εξαιρετικά πιεσμένοι.

Βιοπολιτική ασφυξία, αυταρχικός νεοφιλελευθερισμός

Δρ Λουκία Κοτρωνάκη, πολιτική επιστήμονας, διδάσκουσα Παντείου Πανεπιστημίου

Διάχυτη, σ’ αυτό το περιβάλλον αέναης κατάρας που έμοιαζε να στοιχειώνει την εν εξελίξει κοινωνική ιστορία της Ελλάδας μετά από μια δεκαετία διαδοχικών και επαλλασσόμενων κρίσεων, ήταν η αντίληψη ότι αυτή η κρίση θα εξανάγκαζε τρόπον τινά τις ακραία νεοφιλελεύθερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις (με την ελληνική κυβέρνηση να πρωτοστατεί) σε μια ένοχη αναζήτηση ενός «ελάχιστου» κοινωνικού κράτους κατά το κεϊνσιανό πρότυπο: στη διαχείριση της πανδημίας μέσα από την εκπόνηση πολιτικών που θα προσέβλεπαν στην ενίσχυση των (υπο)δομών Δημόσιας Υγείας και πρωτοβάθμιας φροντίδας και στον αναστοχασμό πάνω στα όρια της νεοφιλελεύθερης ιδεοληψίας σχετικά με την κρατική ευθύνη στην παροχή κοινωνικών αγαθών πρώτης ανάγκης.

Αυτό το ευμενές σενάριο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα απολύτως εύλογο στρατηγικό σχέδιο αναχαίτισης της πανδημίας (και των συνεπειών αυτής), υπό την προϋπόθεση ότι η νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία δεν θα είχε κατισχύσει σε όλα τα πεδία και τους μηχανισμούς δημοκρατικής λειτουργίας και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που σήμερα να γίνεται λόγος ολοένα και πιο συχνά όχι για δημοκρατικές κυβερνήσεις, αλλά για μορφές διακυβέρνησης σε καθεστώτα «αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού».

Σ’ αυτά τα καθεστώτα, τα εχθρικά στη Δημοκρατία και τις κοινωνικά εκτοπισμένες και καθημαγμένες τάξεις από τις αλλεπάλληλες κρίσεις δεν υπάρχει χώρος ούτε για δημόσιο προνοιακό τομέα ούτε για συλλογική ευθύνη. Αντίθετα, στόχος είναι η αναβάθμιση του ρόλου των κατασταλτικών μηχανισμών στον καθορισμό των κοινωνικών σχέσεων και την επίλυση των κοινωνικών συγκρούσεων, η συγκρότηση μιας «υπεύθυνης» ιδιότητας του πολίτη απομονωμένης από τα κοινωνικά και πολιτικά συμφραζόμενά της και η διαμόρφωση μιας δημόσιας σφαίρας όπου θα κυριαρχεί η (κατασταλτική) πυγμή έναντι της πειθούς.

Σ’ αυτό το πλαίσιο -αν όχι βιοπολιτικής ασφυξίας, τουλάχιστον βιοπολιτικής πειθάρχησης- επένδυσε η ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να επιταχύνει την πορεία της προς τον κατασταλτικό πλέον νεοφιλελευθερισμό, επικαλούμενη την ανάγκη λήψης ιδιωτικών μέτρων «κοινωνικής αποστασιοποίησης» ως πανάκεια για την αποτροπή της διασποράς του ιού. Μόνο που η συνθήκη «κοινωνικής αποστασιοποίησης» πριν και πρώτα απ’ όλα χαρακτηρίζει τη δική της θέ(α)ση για την κοινωνία. Εκτός τόπου, χρόνου και κοινωνίας.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Μάθηση, εργασία, επικοινωνία μπροστά σε μια οθόνη
Με εκατομμύρια παιδιά εκτός σχολείου και εργαζομένους που αναγκαστικά μετέφεραν το γραφείο στο σαλόνι τους, με αναγκαστική απόσταση από όλους και με κάθε δραστηριότητα κλειστή, η χρήση του Διαδικτύου...
Μάθηση, εργασία, επικοινωνία μπροστά σε μια οθόνη
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι κρίσεις έχουν ταξική μεροληψία
Ο άλλος δεν αποτελεί πηγή απόλαυσης και συλλειτουργίας, αλλά απειλή για την ίδια τη ζωή. Η διαρκής έκθεση στον φόβο αποτελεί μία από τις σημαντικές παραμέτρους του τρέχοντος βιώματος με ήδη ορατές τις...
Οι κρίσεις έχουν ταξική μεροληψία
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Τα παιδιά της πανδημίας στα πρόθυρα νευρικής κρίσης
GEN C: η γενιά του Covid στο ναρκοπέδιο της χαμένης ελπίδας ● Στον αέρα αγορά εργασίας, εκπαίδευση, ψυχική ευεξία, ανθρώπινα δικαιώματα ● Ενας στους δύο νέους με προβλήματα άγχους ή κατάθλιψη.
Τα παιδιά της πανδημίας στα πρόθυρα νευρικής κρίσης
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Μία στις τρεις γυναίκες αναγκάστηκε να σταματήσει τη δουλειά της
Οι αυξημένες ευθύνες φροντίδας οδηγούν ή/και κρατούν πολλές γυναίκες σε επισφαλείς θέσεις, στη μερική απασχόληση ή και εκτός αγοράς εργασίας.
Μία στις τρεις γυναίκες αναγκάστηκε να σταματήσει τη δουλειά της

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας