Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Λιανεμπόριο και παραδοσιακές βιοτεχνίες κινδυνεύουν να πάνε Περίπατο
ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λιανεμπόριο και παραδοσιακές βιοτεχνίες κινδυνεύουν να πάνε Περίπατο

  • A-
  • A+
ΑΘΗΝΑ: Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο και ο Εμπορικός Σύλλογος ενώνουν τις φωνές τους με τους οδηγούς και τους συγκοινωνιολόγους, για τις... παρενέργειες από μια πρόχειρη ανάπλαση.

Αν το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας είναι η καρδιά της πόλης, οι δρόμοι, τα σοκάκια και οι στοές του είναι οι αρτηρίες της. Για να πιάσει κανείς τον σφυγμό της πρωτεύουσας, δεν αρκεί να διασχίσει εποχούμενος ή πεζός τις κεντρικές της οδούς-βιτρίνες, αλλά να χαθεί στα στενά της. Το νήμα που υφαίνει τον αστικό ιστό δεν θα το βρούμε στις πολυεθνικές αλυσίδες γρήγορης μόδας της πεζοδρομημένης Ερμού, αλλά στα αιωνόβια υφασματάδικα της Μητροπόλεως και της Καλαμιώτου, στα είδη προικός της Αιόλου, στους παρακείμενους κάθετους, εκεί που κτίρια των αρχών του περασμένου αιώνα στέκουν παλίμψηστα της ιστορίας της πόλης και των ανθρώπων της.


«Οχι για μας χωρίς εμάς», φαίνεται να λένε οι εκπρόσωποι του βιοτεχνικού και εμπορικού κόσμου του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας, προσπαθώντας με κάθε τρόπο να παρέμβουν στα σχέδια ανάπλασης που οι περισσότεροι γνωρίζουμε με την κωδική ονομασία «Ο Μεγάλος Περίπατος». Τυπικά η κοινή υπουργική απόφαση που εκδόθηκε στις 22 Μαΐου έχει την ονομασία «Επιβολή προσωρινών κυκλοφοριακών μέτρων και ρυθμίσεων στην περιοχή του Κέντρου της Αθήνας, για την αντιμετώπιση σοβαρού κινδύνου δημόσιας υγείας λόγω κορονοϊού».

Πρακτικά, όμως, όπως έσπευσε να μας ενημερώσει ο Δήμος Αθηναίων, πρόκειται για την πιλοτική εφαρμογή του «Μεγάλου Περιπάτου» και στόχος της είναι «η «απελευθέρωση και απόδοση 50 επιπλέον στρεμμάτων δημόσιου χώρου στους πολίτες για τη διασφάλιση των κοινωνικών αποστάσεων, η αποσυμφόρηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και η αύξηση της συχνότητας λεωφορείων λόγω ταχύτερης κυκλοφορίας στις λεωφορειολωρίδες».

Θα πρέπει να αναδιαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο τα μαγαζιά αλληλεπιδρούν αλλά και εφοδιάζουν το πελατολόγιό τους

«Μεταξύ ιδέας και πραγματικότητας, ανάμεσα στην κίνηση και την πράξη, πέφτει η σκιά», έγραφε ο Ελιοτ. Ανάμεσα στην ηλεκτρονική μακέτα με τα ανθρωπάκια να ροβολάνε αμέριμνα σε μια ειδυλλιακή Αθήνα-σκηνικό και στο κυκλοφοριακό αλαλούμ που επικράτησε στα εγκαίνια-πρόβα τζενεράλε του «Μεγάλου Περιπάτου», δεν πέφτει μόνο η σκιά. Τα χωρίζει άβυσσος. Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας (ΒΕΑ) και ο Εμπορικός Σύλλογος, ενώνοντας τις φωνές τους με τους ταλαιπωρημένους οδηγούς και τους προβληματισμένους συγκοινωνιολόγους, επισημαίνουν τις αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια πρόχειρη και ανοργάνωτη ανάπλαση.

«Το ΒΕΑ προτείνει για την ανάπλαση του Κέντρου της Αθήνας την ανάδειξη και όχι τον διωγμό των ιστορικών μεταποιητικών επιχειρήσεων», ήταν ο τίτλος πρόσφατης ανακοίνωσης του Επιμελητηρίου, εκφράζοντας σοβαρούς προβληματισμούς για την απρόσκοπτη λειτουργία ή ακόμα και για την επιβίωσή τους σε ενδεχόμενη αλλαγή της χρήσης γης σύμφωνα με το σχέδιο ανάπλασης.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Ενας από τους πιθανά επηρεαζόμενους κλάδους –που αριθμεί στην περιοχή πάνω από 150 επιχειρήσεις-μέλη του ΒΕΑ– είναι αυτός της αργυροχρυσοχοΐας», μας ενημερώνουν, μεταφέροντας τις ανησυχίες των τεχνιτών του Συλλόγου Αργυροχρυσοχόων Αθήνας. «Η κατασκευή των κοσμημάτων στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην άρρηκτη συνεργασία μεταξύ των τεχνιτών του κλάδου. Η τεχνική και αισθητική αξία του προϊόντος τους βασίζεται κυρίως στην ανάπτυξη δεσμών και σχέσεων που εξυπηρετούνται από τη συστέγαση και τη συνύπαρξη», τονίζουν χαρακτηριστικά.

Είναι προφανές ότι αναφέρονται σε όλη την αλυσίδα της παραγωγής των χειροποίητων κοσμημάτων και κατασκευών – που δεν εξαντλείται βέβαια στις λουσάτες βιτρίνες του Κολωνακίου, αλλά περιλαμβάνει τεχνίτες, μάστορες, μικρές «τρύπες» με υλικά και εργαλεία, χωμένες σε στενά, στοές και παραδρόμους που ενδέχεται να ερημώσουν αν αλλάξει ριζικά ο χαρακτήρας του Κέντρου.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Οι ίδιοι φέρνουν παράδειγμα από τις χώρες της Μεσογείου, όπου «η μικρή βιοτεχνία, η χειροτεχνία και η καλλιτεχνική δημιουργία, όπως το κόσμημα, στεγάζονται και αναπτύσσονται στο ιστορικό κέντρο των πόλεων», κάνοντας λόγο για ένα «μελίσσι ελληνικής παραγωγής και δημιουργίας, που απαιτείται να υποστηριχθεί για να υπάρχει και να αναπτύσσεται».

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Αντίστοιχα ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών επιμένει ότι για να είναι λειτουργικό και βιώσιμο το σχέδιο ανάπλασης του Κέντρου της Αθήνας οφείλουν να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες όλων όσοι κινούνται και δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή. Ειδικά για τις παραδοσιακές επιχειρήσεις του ιστορικού τριγώνου, προτείνει τη θέσπιση ειδικών κινήτρων, ώστε «να μην εξαλειφθούν αγορές που αναπτύσσονται για πάνω από μισό αιώνα στην περιοχή, όπως είναι οι ειδικές αγορές στις οδούς Αθηνάς, Ευριπίδου, Βύσσης».

ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

■ Εντός του Εμπορικού Τριγώνου βρίσκονται 1.675 ενεργές επιχειρήσεις οι οποίες και αντιστοιχούν στο 33,2% του συνόλου της επιχειρηματικής δραστηριότητας που καταγράφεται στο Κέντρο της Αθήνας (σύνολο 5.046 ενεργές επιχειρήσεις)

■ Λευκά είδη-υφάσματα: Τα λευκά είδη-υφάσματα αποτελούν το 7,10% των ενεργών επιχειρήσεων του τριγώνου (119 ομοειδείς επιχειρήσεις στο τρίγωνο). Συνολικά το 76,77% των σχετικών επιχειρήσεων βρίσκεται εντός του τριγώνου (119 από τις 155 επιχειρήσεις).

■ Τρόφιμα: Σε σύνολο 279 ομοειδών επιχειρήσεων οι 135 βρίσκονται εντός Εμπορικού Τριγώνου (48,4%), ενώ σε επίπεδο ζώνης ο κλάδος των τροφίμων αποτελεί το 8,06% της ενεργής επιχειρηματικότητας που αναπτύσσεται στο Κέντρο.

■ Οικιακός εξοπλισμός: Σε σύνολο 115 ομοειδών επιχειρήσεων οι 30 βρίσκονται εντός Εμπορικού Τριγώνου (26,1%), ενώ σε επίπεδο ζώνης ο κλάδος των τροφίμων αποτελεί μόλις το 1,8% της ενεργής επιχειρηματικότητας που αναπτύσσεται στο Κέντρο. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι κλάδοι με σημαντική παρουσία στο τρίγωνο και συμπληρωματικοί με αυτόν του οικιακού εξοπλισμού (φωτιστικά, πόμολα κ.λπ.) δεν συμπεριλαμβάνονται στην εν λόγω ομαδοποίηση.​​​​​

Οι «πιάτσες» επιχειρηματικότητας στο Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας

Ως Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας ορίζεται η κεντρική περιοχή του Δήμου Αθηναίων που περικλείεται από τους άξονες των οδών Σταδίου, Μητροπόλεως και Αθηνάς, με κορυφές του νοητού «τριγώνου» τις πλατείες Συντάγματος, Μοναστηρακίου, Ομονοίας, και έχει έκταση 397 στρέμματα. Επιπλέον, συμπεριλαμβάνει τις πλατείες Κλαυθμώνος και Κολοκοτρώνη επί της Σταδίου, όπως και την πλατεία Κοτζιά (Δημαρχείου) επί της Αθηνάς.

Γειτονικές περιοχές του τριγώνου είναι το Κολωνάκι, τα Εξάρχεια, το Μεταξουργείο, η Πλάκα, του Ψυρρή, ο Εθνικός Κήπος. Αποτελεί τον πυρήνα του κέντρου της πόλης, οριοθετήθηκε στη δεκαετία του 1980 από τον Δήμο Αθηναίων και χαρακτηρίστηκε «εμπορικό» λόγω της σημαντικής επικράτησης σε αυτή την περιοχή εμπορικών και βιοτεχνικών-επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών, ως επιστημονικός φορέας της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), γνωρίζει από πρώτο χέρι τις εμπορικές «πιάτσες» του κέντρου της πρωτεύουσας -και όχι μόνο- χαρτογραφώντας τες πόρτα πόρτα, μαγαζί το μαγαζί, δρόμο τον δρόμο.

Τα τελευταία δέκα χρόνια καταγράφει συστηματικά την επιχειρηματική δραστηριότητα, όσο και τα κλειστά καταστήματα του Κέντρου, εκδίδοντας εξαμηνιαίες εκθέσεις που αποτυπώνουν σε βάθος χρόνου όλα τα «σκαμπανεβάσματα» της αγοράς: την εκτόξευση των λουκέτων την περίοδο 2012-2013 με το βάθεμα της κρίσης και κατόπιν την αναιμική, σταδιακή και επιλεκτική ανάκαμψη που ήρθε, σε ορισμένες μόνο περιοχές, μαζί με την τουριστικοποίηση και το αμφιλεγόμενο φαινόμενο της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ζητήσαμε από την ερευνητική ομάδα του ΙΝΕΜΥ και τη διευθύντριά του Βάλια Αρανίτου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, να καταθέσουν τα δικά τους συμπεράσματα και προτάσεις, ειδικά για το Εμπορικό Τρίγωνο, όπως προκύπτουν από την πολύχρονη έρευνά τους.

«Το Εμπορικό Τρίγωνο της Αθήνας είναι κατ' εξοχήν η περιοχή η οποία είναι συνυφασμένη με την έννοια της αγοράς της πόλης. Ωστόσο, όπως σε όλες τις ζώνες διευρυμένης ανάπτυξης εμπορικών δραστηριοτήτων, έτσι και στο τρίγωνο παρατηρούνται επιμέρους έντονες συγκεντρώσεις ομοειδών εμπορικών δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά χωρικής εγγύτητας ή/και παραγωγικής αλληλεξάρτησης με άλλες δραστηριότητες του ευρύτερου Κέντρου.

Ενα άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται τόσο στο χονδρικό όσο και στο λιανικό εμπόριο, εξυπηρετώντας με αυτόν τον τρόπο ένα ιδιαίτερα διευρυμένο φάσμα πελατολογίου, με τη νευραλγική τους θέση στο κέντρο της πόλης να αποκτά χαρακτηριστικά συγκριτικού πλεονεκτήματος. Αυτοί είναι και μερικοί ενδεικτικοί λόγοι για τους οποίους οι συγκεκριμένες εμπορικές πιάτσες-clusters επιβίωσαν από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας και φαίνεται να ανθίστανται και στις οικονομικές επιπτώσεις της πρόσφατης πανδημίας.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

»Ωστόσο, μένει να διερευνηθεί το αν και κατά πόσο οι επιχειρήσεις αυτές θα αντεπεξέλθουν στην πρόκληση που τίθεται από τις νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις του "Μεγάλου Περιπάτου". Ειδικότερα, θα πρέπει να αναδιαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν αλλά και εφοδιάζουν το πελατολόγιό τους καθώς η σχεδιαζόμενη μείωση της προσπελασιμότητάς τους μέσω Ι.Χ. δύναται να τις πλήξει σημαντικά σε περίπτωση που επιλέξουν να λειτουργήσουν με τον τρόπο που λειτουργούσαν μέχρι σήμερα (μικρές και συνεχείς on time παραγγελίες vs κεντρικοποιημένο σύστημα διανομής και παράδοσης).

Τούτο γιατί οι πιάτσες-clusters του Κέντρου αφορούν είτε διαρκή καταναλωτικά αγαθά (εξοπλισμός σπιτιού/έπιπλα, λευκά είδη/υφάσματα) είτε ιδιαίτερα ευπαθή προϊόντα (νωπά τρόφιμα) με ιδιαίτερες απαιτήσεις ως προς τη μεταφορά τους (μεγάλος όγκος, αυστηρές υγειονομικές προδιαγραφές κ.λπ.).

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Σε αντίθεση λοιπόν με άλλες ομάδες καταναλωτικών αγαθών (ένδυση-υπόδηση, κόσμημα), για τις οποίες η πεζοδρόμηση οδικών αρτηριών (βλ. οδός Ερμού παλαιότερα) δύναται να αποτελέσει συγκριτικό πλεονέκτημα, υπάρχουν και επιχειρήσεις οι οποίες ενδέχεται να πληγούν αν δεν υπάρξουν οι κατάλληλες προβλέψεις από τη μεριά του σχεδιασμού, αλλά και ο απαραίτητος εκσυγχρονισμός από την πλευρά των επιχειρήσεων. Επιπλέον, δεδομένου ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα σηματοδοτήσει σημαντικές αυξήσεις και στις αξίες γης, είναι σημαντικό να ληφθεί πρόνοια με "αντισταθμιστικά μέτρα" που θα βοηθήσουν την παραμονή μικρών ανεξάρτητων επιχειρήσεων».

Στον δρόμο με τα τέσσερα ονόματα

Ξεκινά από το Σύνταγμα και μέχρι να καταλήξει στην Αθηνάς έχει αλλάξει τέσσερα ονόματα: Καραγεώργη Σερβίας, Περικλέους, Αθηναΐδος και, τέλος, Αγίας Ειρήνης. Είναι ένας από τους εμβληματικούς εμπορικούς δρόμους της Αθήνας. Κάπου στη μέση, εκεί που το οδόσημο γράφει «Περικλέους», στέκουν απέναντι δύο μαγαζιά: το ένα με ιστορία που αγγίζει τον αιώνα και περνάει σε τρίτη γενιά και το άλλο, πιο πρόσφατο, μιας νέας γυναίκας που κυνηγάει από το 2013 το όνειρό της. Αυτά τα δύο καταστήματα που στέκουν απέναντι το ένα στο άλλο συμπυκνώνουν την εμπορική ιστορία, αλλά και τις ελπίδες και τους φόβους της πόλης.

Αννα Σίτο, έμπορος-χειροτέχνης

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Είμαι ο άνθρωπος ορχήστρα»

Στην οδό Περικλέους βρίσκεται ένα κατάστημα με κοσμήματα και χειροποίητες κατασκευές. Η Αννα Σίτο, η ιδιοκτήτρια του καταστήματος, ήταν δύο ετών όταν ήρθε με τους γονείς της από την Πολωνία. «Εφτιαχνα κοσμήματα από παλιά, δεν σκόπευα να ανοίξω μαγαζί. Παρουσιάστηκε όμως μια ευκαιρία όταν ήμουν 26, μόλις τελείωσα τις σπουδές μου, και είπα να την εκμεταλλευτώ».

Οταν άνοιξε το κατάστημα το 2013, το εμπόρευμα ήταν ελάχιστο. «Δεν με έπαιρνε να έχω πολλά και να κάνω πολλές παραγγελίες υλικών. Μου πήρε χρόνια να φτάσω στο σημείο που είμαι τώρα», λέει. «Ουσιαστικά πέρυσι γέμισε το μαγαζί, όλα αυτά τα χρόνια, προσπαθώ με όποιον τρόπο μπορώ να ανέβω». Μέχρι που ξέσπασε η πανδημία.

«Ούτε το 1/5 των χρημάτων δεν βγάζω πλέον», τονίζει. «Αν αυτή η κατάσταση επικρατήσει για καιρό, φοβάμαι πως δεν θα αντέξει ούτε για το ενοίκιο. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού θα δείξει. Μου αρέσει η γειτονιά όμως, δεν σκεφτόμουν ποτέ να αλλάξω χώρο».

Η Αννα δηλώνει αρκετά αισιόδοξη παρά τις αντιξοότητες. «Αυτό που θα με βοηθούσε θα ήταν ένα μεγαλύτερο κεφάλαιο, για να μπορέσω να επεκταθώ, να φτιάξω ένα site, να έχω κάποιον να με βοηθά με την προώθηση γιατί από τον δρόμο δεν σε βρίσκει κόσμος και όταν δεν υπάρχεις εκεί, δεν έχεις μεγάλες ελπίδες να αναδειχθείς», λέει. Παρ' όλα αυτά κρατά μόνη της το μαγαζί και τη συντηρεί αξιοπρεπώς: «Οχι ότι μπορώ να αποταμιεύω, αλλά βγάζω για να πληρώνω. Ανοίγω το μαγαζί στις 11 και το κρατάω κάποιες μέρες μέχρι τις 4 ή τις 6. Σε περιόδους εορτών κάθομαι μέχρι όσο πάει, όσο υπάρχει κίνηση». Η δουλειά της, βέβαια, δεν σταματά τότε: «Είναι και το κατασκευαστικό κομμάτι που πρέπει να έχω χρόνο ή να φωτογραφίζω τα προϊόντα. Οταν έχεις ένα μαγαζί αφιερώνεις όλο σου τον χρόνο σε αυτό. Κάνω προώθηση, φωτογραφία, πώληση, τα πάντα. Είμαι ο άνθρωπος-ορχήστρα».​​​​​

Γιώργος Μ. Σαρηγιάννης

Η κυκλοφοριακή ανασυγκρότηση της Αθήνας: «Βραχυπρόθεσμες εντυπωσιακές κινήσεις, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα»

Ομότιμος καθηγητής Ε.Μ. Πολυτεχνείου

Σε όλη την Ευρώπη απελευθερώνονται τα κέντρα, και οι πόλεις, από τα Ι.Χ. Ομως, πρώτα εμπλουτίζονται με μέσα μαζικής μεταφοράς και κυρίως μέσα σταθερής τροχιάς. Ακόμη και σε πόλεις που ήδη είχαν άρτια συγκοινωνιακά δίκτυα, όπως η Βιέννη και το Μόναχο, κατασκευάστηκαν διπλάσια χιλιόμετρα μετρό, για να απελευθερωθεί το κέντρο από τα Ι.Χ.

Οταν ο πολίτης έχει σωστή συγκοινωνία, δηλαδή πυκνή στον χώρο και στον χρόνο, άνετη, ταχεία και αξιόπιστη, με φτηνό κόμιστρο, τότε από μόνος του εγκαταλείπει το Ι.Χ. Το αυτό ισχύει και για το περπάτημα και για το ποδήλατο.

Το τι ολοκληρωμένα δίκτυα ποδηλατόδρομων και πεζόδρομων υπάρχουν στις ευρωπαϊκές πόλεις είναι γνωστό.

Το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμου Αθηναίων είναι ΜΟΝΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ, και αυτό, σε μια πόλη που δεν έχει ούτε σωστή συγκοινωνία ούτε καν πεζοδρόμια ή ποδηλατόδρομους – όχι δίκτυα ως θα όφειλε! Θα μπορούσαμε να δεχτούμε τις διαχειριστικές επεμβάσεις στη μελέτη για τον κορονοϊό, απαραίτητες είναι, βραχυπρόθεσμες και σε μεγάλο ποσοστό και εφαρμόσιμες – μπορεί να εμφανίζουν προβλήματα στην αρχή, αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντα, αλλά είναι μέσα στη διαδικασία εφαρμογής, αναπροσαρμόζεται, απαλείφονται οι αστοχίες κ.λπ.

Για μια μελέτη όμως ΣΒΑΚ, ακόμη χειρότερα για την Αθήνα στο χάλι που είναι, αν δεν κατασκευαστούν σημαντικά συγκοινωνιακά έργα, όπως μετρό και τραμ (απαιτούνται χιλιόμετρα γραμμών…), τότε οποιαδήποτε διαχείριση κυκλοφορίας είναι ατελέσφορη.

Τέτοια παρέμβαση όμως είναι και χρονοβόρα (σε ορίζοντα τουλάχιστον δεκαετίας) και πολυέξοδη. Φοβάμαι όμως ότι ο δήμος δεν έχει τέτοιες προθέσεις παρά μόνο βραχυπρόθεσμες εντυπωσιακές κινήσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Λίνα Κοσσυφίδου - Νίκος Κίτσος

Εμποροβιοτέχνες λευκών ειδών

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Θα καταλήξουμε μια Αθήνα χωρίς Αθηναίους»

«Εδώ, πριν από 30 χρόνια ήταν η αντίστοιχη Βουκουρεστίου», μας λέει η Λίνα. Μαζί με τον σύντροφό της, Νίκο, κατασκευάζουν στρώματα και μαξιλάρια στην οικογενειακή βιοτεχνία που χρονολογείται από το 1925. Από τότε που οι παππούδες της έφτασαν εδώ πρόσφυγες από τον Πόντο και εισήγαγαν την τέχνη τους στην Αθήνα.

Το μαγαζί έζησε Κατοχή, οικονομικές δυσχέρειες και κρίση, επιβίωσε, πέρασε από γενιά σε γενιά και ακόμα στέκεται όρθιο: «Οταν έφυγε ο πατέρας μου, το ανέλαβα εγώ. Δύο φορές τον χρόνο αντιμετωπίζω το ίδιο δίλημμα: να το κρατήσω ή όχι. Αλλες φορές για λόγους κοινωνικούς, άλλες για λόγους οικονομικούς. Κάθε φορά αποφασίζω να το κρατήσω», λέει χαμογελώντας η Λίνα.

«Αυτό που με κρατάει είναι η χαρά της αυτονομίας, ότι μπορώ τώρα να κάτσω να πιω καφέ στην καρδιά της πόλης, στο Σύνταγμα, αλλά σε έναν δρόμο βαθιά δικό μας. Επίσης, είναι μια δουλειά που βιοποριστικά αξίζει τον κόπο να την κρατήσεις. Και μ' αρέσει η φύση της δουλειάς: παίρνεις μηδενικές διαστάσεις και φτιάχνεις κάτι τρισδιάστατο.

Εχεις επαφή με τον κόσμο και όταν λέει ο κόσμος ότι κάνεις καλή δουλειά, το χαίρεσαι. Και το στρώμα είναι σημαντικό: περνάς τα 2/3 της ζωής σου σε ένα κρεβάτι, αν μπάζει ο ύπνος, ποιο το νόημα; Επεμβαίνεις στον ύπνο του άλλου, εισχωρείς στον χώρο του», λέει. Και ο Νίκος, δίπλα της, συμπληρώνει: «Τα φτιάχνουμε όλα εξ αρχής, παίρνουμε ένα κομμάτι ύφασμα και το κάνουμε στρώμα. Υπάρχει πελατεία εδώ σε βάθος χρόνου, μας εμπιστεύονται από γενιά σε γενιά».

Πέρυσι τον Ιούνιο ο Νίκος δεν έβλεπε το σπίτι του. Τα περισσότερα βράδια κοιμόταν στο μαγαζί για να ανταποκριθεί στον φόρτο της δουλειάς. «Φέτος έχουμε φτάσει σε ποσοστά του 2012», λέει. Τότε ο Νίκος είχε μόλις σταματήσει τη δουλειά του ως ελαιοχρωματιστής. Με την κρίση σταμάτησαν και οι κατασκευές, έτσι ξεκίνησε να βοηθά στο μαγαζί. «Βλέπαμε κάπως την κατάσταση να βελτιώνεται, προέκυψε όμως ο κορονοϊός. Ο κόσμος είναι απογοητευμένος. Η αγοραστική κίνηση βέβαια είχε μειωθεί και πριν από την πανδημία. Αυτή η χρονιά μάς επηρεάζει όλους. Τα καλοκαίρια δουλεύουμε με τον τουρισμό, με ξενοδοχειακές μονάδες στα νησιά. Φέτος, όχι».

«Αυτόν τον δρόμο τον ζω σε βάθος πέντε δεκαετιών...», λέει η Λίνα. Για εκείνη, ο δρόμος της Περικλέους είναι δικός της. Ως παιδί κοιτούσε τα απέναντι μαγαζιά και αυτές οι εικόνες, της παλιάς Αθήνας, έχουν χαραχτεί μέσα της. Από τότε, ελάχιστα μαγαζιά έχουν επιβιώσει στον χρόνο, μόνο ένα ισχνό ποσοστό του 5%. «Ακόμα και τα φυτώρια: από τα δέκα, έχει μείνει το ένα», λέει χαρακτηριστικά.

Με αφορμή τον πολυδιαφημισμένο «Μεγάλο Περίπατο», η Λίνα θυμάται πως το πιο κομβικό γεγονός ήταν η πεζοδρόμηση της Ερμού. Τότε σταμάτησαν να υπάρχουν αυτοκίνητα, διαφοροποιήθηκαν εκ των υστέρων και τα καταστήματα. «Ο δικός μας δρόμος άλλαξε αργότερα», θυμάται. «Οι καφετέριες τώρα είναι πολύ περισσότερες, ας πούμε. Παλιά εδώ είχε πολλά ακριβά κοσμηματοπωλεία. Και τώρα υπάρχουν, αλλά έχει πέσει, όπως ήταν αναμενόμενο, η ποιότητα».

«Εχει αλλάξει κατά πολύ η γειτονιά», συνεχίζει ο Νίκος. «Αλλη εικόνα. Ανοιξαν πολλά ξενοδοχεία και airbnb στη γειτονιά. Κάποτε υπήρχαν και υφασματάδικα και χρυσοχοεία, τα οποία έχουν πουληθεί. Αλλοι βγήκαν σε σύνταξη, άλλοι στην ανεργία. Αλλοι αναγκάστηκαν να φύγουν λόγω έκρηξης της τιμής των ενοικίων. Και δεν υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι πλέον. Καλά είναι τα κτίρια και οι δρόμοι, αλλά οι άνθρωποι δίνουν τον χαρακτήρα μιας πόλης», συνεχίζει η Λίνα.

Μιας πόλης ειδικά όπως η Αθήνα, της οποίας τα χωροταξικά προβλήματα είναι μεγάλα. «Τα ευρωπαϊκά κέντρα, όπως το Λονδίνο, είναι μεγαλύτερα, έχουν πολλά κέντρα, οι πόλεις απλώνονται. Εδώ δεν έχουμε αυτή τη δυνατότητα», συνεχίζει. «Κάποια μαγαζιά δεν θα επιβιώσουν. Η πεζοδρόμηση του Κέντρου θα φέρει αλλαγή και πιο πολλά τουριστικά καταστήματα. Θα γίνει μια δεύτερη Πλάκα που δεν έχει ζωή, είναι σαν πεταμένη γειτονιά, σαν σκηνικό για τουρίστες».

Για να συμπληρώσει ο Νίκος: «Αποφασίζουν μόνοι τους ένα βράδυ, το εκτελούν το πρωί και φαίνονται οι συνέπειες. Το Κέντρο δεν καταστρέφεται από τις διαδηλώσεις, το δημιουργούν, το καταστρέφουν και το φτιάχνουν οι κυβερνήσεις. Αυτές αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς. Πρέπει να σκεφτούμε αυτούς που έρχονται και δραστηριοποιούνται στο Κέντρο. Θα καταλήξουμε μια Αθήνα χωρίς Αθηναίους...».​​​​​

Αναγκαία η συνύπαρξη των ζωντανών εργαστηρίων, καλλιτεχνών και παραδοσιακών επαγγελματιών

Παύλος Ραβάνης, πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας

Το ΒΕΑ έχει εντάξει στο σχέδιο δράσης του, ήδη από το 2019, τις επαφές και τη διαβούλευση με τους επικεφαλής των παρατάξεων του Δήμου της Αθήνας, ευελπιστώντας να συμβάλει τόσο στην αναπτυξιακή προσπάθεια του δήμου όσο και στην αντιμετώπιση των καίριων προβλημάτων και αναγκών των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των παραδοσιακών επαγγελμάτων στο Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας, τη διατήρηση και ανάπτυξη των οποίων θεωρεί πολύ σημαντική και επωφελή και για την ίδια την εικόνα της πόλης.

Η πρότασή μας αφορά τη Δικτύωση Εμπορικής Προώθησης στο Ιστορικό Κέντρο και περιλαμβάνει:

-Συνύπαρξη επισκέψιμων εργαστηρίων με εκθετήρια για τουρίστες και εκπαιδευτικές επισκέψεις

-Δράσεις προβολής και προώθησης κάτω από το κοινό brand «Αθηναϊκή Χειροτεχνία», με προτεινόμενους κλάδους τη σανδαλοποιία, την κοσμηματοποιία-αργυροχρυσοχοΐα, την κεραμική

-Δημιουργία οργανωμένων χώρων σε τουριστικού ενδιαφέροντος σημεία του Κέντρου

-Δημιουργία ενός δικτύου/cluster θερμοκοιτίδων υφιστάμενων και νέων επιχειρήσεων.

Κυρίαρχος στόχος του όλου εγχειρήματος είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας του εν λόγω δικτύου σε βάθος χρόνου και παράλληλα η απρόσκοπτη παροχή των υπηρεσιών του για την ανάπτυξη της μικρής επιχειρηματικότητας, δίνοντας έμφαση και «χώρο» στους νέους, καινοτόμους επιχειρηματίες.

Στις συζητήσεις μας με εκπροσώπους του Δημοτικού Συμβουλίου, καταθέσαμε την πρόταση για την αξιοποίηση κτιρίου της Αθήνας που είναι εγκαταλελειμμένο ή χρειάζεται επισκευή και το οποίο θα μπορούσε με τη συνδρομή του Επιμελητηρίου να στεγάσει επιχειρήσεις και προϊόντα ομοειδών κλάδων και συνεργαζόμενες ειδικότητες.

Μια δομή οργανωμένη και με αναπτυξιακό πρόσημο, που θα μπορούσε ο δήμος να στηρίξει, χωρίς επιβάρυνσή του, αλλά αντιθέτως όφελος, διατηρώντας τον χαρακτήρα των συνοικιών του Κέντρου και παράλληλα εκσυγχρονίζοντας την εικόνα τους. Για το ΒΕΑ είναι αναγκαία η θέσπιση ενός πλαισίου κανόνων, βάσει μελέτης, που θα επιτρέπει την αρμονική συνύπαρξη των ζωντανών εργαστηρίων, καλλιτεχνών και παραδοσιακών επαγγελματιών, με χαμηλή όχληση και σεβασμό στο περιβάλλον.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι λέξεις παίρνουν διαζύγιο από το νόημά τους
Το σημαινόμενο όμως είναι κενό περιεχομένου, αφού ο καθένας το νοηματοδοτεί όπως θέλει. Η κάθε κυβέρνηση, ειδικά σε περιόδους κρίσης, νοηματοδοτεί τέτοιες έννοιες όπως την εξυπηρετεί, ώστε να θεωρεί ότι αποκτά...
Οι λέξεις παίρνουν διαζύγιο από το νόημά τους
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η πραγματική ζωή και η εικονική κανονικότητα
Αντικρουόμενα μηνύματα από τις έρευνες για την επόμενη μέρα της καραντίνας ● Τα κυβερνητικά διαγγέλματα και οι μετρήσεις αισιοδοξίας μοιάζει να αδιαφορούν για τις πραγματικές συνθήκες που βιώνουν οι...
Η πραγματική ζωή και η εικονική κανονικότητα
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ο κίνδυνος μαζικής ανεργίας και αύξησης φτώχειας είναι πολύ μεγάλος στην περιφέρεια
Μεγάλο μέρος των εργαζομένων στον κλάδο ΕΦΕΜ (Εμπόριο, Φιλοξενία, Εστίαση, Μεταφορές) απασχολούνται με εποχικές συμβάσεις οι οποίες δεν πρόκειται να ενεργοποιηθούν το επόμενο τρίμηνο.
Ο κίνδυνος μαζικής ανεργίας και αύξησης φτώχειας είναι πολύ μεγάλος στην περιφέρεια
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Τίτλοι τέλους; Για τη δουλειά στο γραφείο με υπογραφή κορονοϊού
● Πώς επηρεάζονται όσοι εργαζόμενοι απομένουν σε αυτήν παρά τη σαρωτική ύφεση ● Τι δείχνουν οι έρευνες για τους «υπαλλήλους της πιτζάμας»
Τίτλοι τέλους; Για τη δουλειά στο γραφείο με υπογραφή κορονοϊού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας