• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.5°C / 15.1°C
    1 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.2°C / 13.1°C
    1 BF
    80%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 15.4°C
    3 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.9°C / 14.9°C
    4 BF
    94%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    10°C 9.0°C / 12.4°C
    1 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 14.6°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 16.4°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    5 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.5°C / 17.4°C
    3 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    6°C 5.9°C / 6.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 6.5°C / 13.4°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 17.8°C
    0 BF
    86%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 15.3°C
    0 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 11.6°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 9.7°C / 13.2°C
    1 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    1 BF
    90%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πλήγμα ή πρόσθετη ευκαιρία για τη νέα «κανονικότητα»;

  • A-
  • A+

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ της πανδημίας επαναφέρει πολύ σύντομα το κλίμα της πρόσφατης οικονομικής κρίσης παρασύροντας ευρύτερο φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων σε παγκόσμια κλίμακα και με οδυνηρότερες ίσως συνέπειες ενόσω η παρουσία του θα συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο της καθημερινής μας ζωής.

Στην Ελλάδα, υπό συνθήκες αυξημένης επιτροπείας, έστω χαλαρότερης λόγω συγκυρίας, οι επιπτώσεις της πανδημίας στο κοινωνικό σώμα, και κυρίως απέναντι στην εργασία, αναμένονται ιδιαίτερα επώδυνες. Και τούτο θα συμβεί εάν η διαχείριση και η αντιμετώπιση και αυτής της κρίσης επιχειρηθούν με εργαλεία νεοφιλελεύθερης έμπνευσης, ακολουθώντας τη ρότα της οκτάχρονης περιόδου των μνημονίων και το συνακόλουθο πνεύμα της μεταμνημονιακής «κανονικότητας».

ΤΑ ΠΡΩΤΑ έκτακτα μέτρα της ΠΝΠ 11/3/20 για την εργασία επιφέρουν την προσωρινή αναστολή των εργασιακών σχέσεων με την άρση των εργοδοτικών υποχρεώσεων στις επιχειρήσεις που αναστέλλεται η λειτουργία τους. Ως αντιστάθμισμα προβλέπεται η ρήτρα διατήρησης της απασχόλησης για τη διάρκεια της αναστολής αλλά και σύννεφα μαζικών απολύσεων για τη συνέχεια.

Αυτή η ανασφάλεια συνοδεύεται από το πενιχρό επίδομα των 800 ευρώ για τους πλήρως απασχολούμενους και για την κάλυψη των αναγκών 50 ημερών, ενώ για το 31% των εργαζoμένων που απασχολούνται με μειωμένα ωράρια εργασίας το επίδομα θα είναι αναλογικά χαμηλότερο. Οι πρόσφατες παρεμβάσεις επηρεάζουν αρνητικά και το περιεχόμενο της εργασίας στις επιχειρήσεις που συνεχίζουν να λειτουργούν, από την επιβαλλόμενη ένταση στην ευελιξία των ωραρίων και τη νόμιμη χαλάρωση των όρων και των ελέγχων εφαρμογής τους.

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΕΤΡΑ του άρθρου 9 της ΠΝΠ 20/3/20 κινούνται στην κατεύθυνση της διατηρούμενης μνημονιακής νομοθεσίας που εφαρμόζεται σταθερά και εξειδικεύεται με τις νέες διατάξεις Βρούτση, στο πλαίσιο των έκτακτων συνθηκών. Με σκοπό την αποφυγή των απολύσεων, οι εργοδότες μπορούν να επιβάλλουν μονομερώς, μέχρι 6 μήνες, την εκ περιτροπής εργασία τουλάχιστον δύο εβδομάδων μηνιαίως στο 50% τουλάχιστον του προσωπικού τους.

Το μέτρο δεν προϋποθέτει περιορισμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας και εφαρμόζεται ακόμα και σε κερδοφόρες επιχειρήσεις ενθαρρύνοντας καταχρηστικές πρακτικές της εργοδοσίας. Παράλληλα ενισχύει, με την επέκταση και την ένταση της φτωχοποίησης των εργαζομένων, το υπόστρωμα για τη διατήρηση και διαιώνιση της χαμηλά αμειβόμενης εργασίας στη χώρα που επέβαλαν τα μνημόνια.

ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ κινούνται και οι διατηρούμενες μνημονιακές διατάξεις Κατσέλη (άρθρο 2 του Ν. 3899/10) που, τροποποιώντας την προηγούμενη νομοθεσία, αξιοποιούνται στο έπακρο κατά την τελευταία δεκαετία. Προβλέπουν και αυτές, εκτός από τις τυπικές, συνήθως, συναινετικές διαδικασίες, τη μονομερή επιβολή της εκ περιτροπής εργασίας από τον εργοδότη, έπειτα από την επίκληση του περιορισμού της δραστηριότητάς του, με ανώτατη διάρκεια το 9μηνο ανά ημερολογιακό έτος και με δυνατότητα επέκτασης του μέτρου για ολόκληρο 18μηνο σε δύο συνεχόμενα ημερολογιακά έτη.

Η έξαρση της εφαρμογής του με την αύξηση κατά 1.200% στα πρώτα χρόνια της κρίσης οδηγεί το 15% των εργαζομένων που εντάσσονται σε αυτό να απασχολείται μόνο μία ημέρα την εβδομάδα! Παράλληλα καταγράφεται η εκτεταμένη εφαρμογή του μέτρου ακόμα και σε περιπτώσεις κερδοφόρων επιχειρήσεων λόγω του περιορισμού των κερδών τους… Αν και οι ρυθμοί εφαρμογής του μειώνονται αισθητά από το 2014 και εντεύθεν, χάριν της μετατροπής της πλήρους σε τυπική μερική απασχόληση, εξακολουθεί και σήμερα να αποτελεί αξιοσημείωτη πρακτική. Πρόκειται για μέτρο που συνέτεινε στην εκτεταμένη εφαρμογή της εργασίας μειωμένων ημερών εβδομαδιαίως ή μειωμένων εβδομάδων μηνιαίας απασχόλησης κατά την περίοδο της κρίσης εκτοξεύοντας, μαζί με τη μερική απασχόληση, το συνολικό ποσοστό των εργαζομένων με μειωμένο ωράριο από το 6% το 2009 στο 31% το 2019!

Παράλληλα συντελεί στη συγκράτηση και στη συμπίεση των συνολικών μισθών ακολουθώντας την πορεία σταθερής απόκλισης από την πάλαι ποτέ Ε15 και συγκλίνοντας σταθερά με τις χώρες της τελευταίας κοινοτικής διεύρυνσης. Ηδη, άλλωστε, τα μισθολογικά επίπεδα της χώρας έχουν υποχωρήσει κατά τέσσερις θέσεις ανάμεσα στις χώρες της Ενωσης μέσα στην τελευταία δεκαετία, με δύο από αυτές να καταλαμβάνονται από τη Μάλτα και τη Σλοβενία.

ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ, τα έκτακτα μέτρα, και ειδικότερα αυτό της εκ περιτροπής εργασίας, λειτουργούν συμπληρωματικά με τη διατηρούμενη σχετική μνημονιακή νομοθεσία, υπό τον διακηρυγμένο στόχο της διάσωσης της απασχόλησης, όπως πρωτοεμφανίζεται στην Ελλάδα κατά την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας.

Εκτός, όμως, από την αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα και των δύο απέναντι στην ουσιαστική καταπολέμηση της ανεργίας, το βέβαιο είναι ότι συνέβαλαν σημαντικά και συμβάλλουν μακροπρόθεσμα στην περαιτέρω επέκταση της χαμηλά αμειβόμενης εργασίας στις συνθήκες της νέας «κανονικότητας». Ανάμεσα στις παγιωμένες μνημονιακές διατάξεις και τα έκτακτα μέτρα όντως υπάρχουν διαφορές, ιδιαίτερα για εκείνους που, ορθώς, αναζητούν τις λεπτομέρειες. Εκτός και αν αυτές οι λεπτομέρειες είναι μέρος της ίδιας κοινωνικά αδιέξοδης οπτικής...

* Κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Επιστημών Παντείου Πανεπιστημίου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Μισθωτοί στο έλεος της αναστολής και της επισφάλειας
30+3 ερωταπαντήσεις για ένα εκατομμύριο μισθωτούς που ζουν για δεύτερη φορά σε δέκα χρόνια την κατάρρευση των εργασιακών σχέσεών τους. Με πρωθυπουργική παρέμβαση «στρογγυλεύεται» η σκανδαλώδης ρύθμιση για τη...
Μισθωτοί στο έλεος της αναστολής και της επισφάλειας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Κοινωνικός «διαμελισμός» υπό το κράτος του κορονοπανικού
Η μηχανή της προπαγάνδας δουλεύει στο φουλ για να αποκρύψει ή να μεταθέσει τις ευθύνες μιας πολιτικής που παράγει νεκρούς και διασωληνωμένους κάθε μέρα, που απαξιώνει το δημόσιο σύστημα υγείας και εμπαίζει...
Κοινωνικός «διαμελισμός» υπό το κράτος του κορονοπανικού
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι λέξεις παίρνουν διαζύγιο από το νόημά τους
Το σημαινόμενο όμως είναι κενό περιεχομένου, αφού ο καθένας το νοηματοδοτεί όπως θέλει. Η κάθε κυβέρνηση, ειδικά σε περιόδους κρίσης, νοηματοδοτεί τέτοιες έννοιες όπως την εξυπηρετεί, ώστε να θεωρεί ότι αποκτά...
Οι λέξεις παίρνουν διαζύγιο από το νόημά τους
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η πραγματική ζωή και η εικονική κανονικότητα
Αντικρουόμενα μηνύματα από τις έρευνες για την επόμενη μέρα της καραντίνας ● Τα κυβερνητικά διαγγέλματα και οι μετρήσεις αισιοδοξίας μοιάζει να αδιαφορούν για τις πραγματικές συνθήκες που βιώνουν οι...
Η πραγματική ζωή και η εικονική κανονικότητα
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Live η ψυχορραγία ανθρώπων και συστημάτων
Η υποχρηματοδότηση, η υποστελέχωση, η απουσία υλικοτεχνικών υποδομών, η χρόνια περιφρόνηση απέναντι στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ανέκαθεν ταλάνιζαν το δημόσιο σύστημα υγείας. Σήμερα, εν μέσω...
Live η ψυχορραγία ανθρώπων και συστημάτων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας