Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θρησκοληψία, το «αντίδοτο» διά πάσαν νόσον...
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θρησκοληψία, το «αντίδοτο» διά πάσαν νόσον...

  • A-
  • A+
Σαν να μη μας έφτανε ο κλήρος στη διασπορά ψευδών, ακραία αντιεπιστημονικών, ειδήσεων του τύπου «θεία μετάληψη και αγιασμός σώζουν και από τον κορονοϊό», ήρθαν και πολιτικοί διαφόρων αποχρώσεων να υπερθεματίσουν επί της γραφικότητας και της επικίνδυνης επιπολαιότητας. Το άδειασμα όλων από τον πρωθυπουργό, η φωτεινή εξαίρεση της Μαριέττας Γιαννάκου και το έπος της Ραχήλ Μακρή.

Ισως ο πιο επικίνδυνος ιός των ημερών να είναι αυτός της παραπληροφόρησης και της διασποράς ψευδών ειδήσεων. Και, δυστυχώς, ξενιστές αυτού του ιού αποδείχθηκαν σε πλείστες περιπτώσεις εκείνοι που καλούνται εκ του θεσμικού τους ρόλου να διαχειριστούν τη σοβαρότερη κρίση δημόσιας υγείας των τελευταίων δεκαετιών.

Από το σύνδρομο του «η πίστη σώζει» δεν θα μπορούσε να λείπει κι ένα κομμάτι του πολιτικού συστήματος, το οποίο φαίνεται ότι αρέσκεται να βάζει την ψηφοθηρία και τη μικροπολιτική πάνω από τη δημόσια υγεία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εικόνα της προηγούμενης Κυριακής στη Μητρόπολη Αθηνών, όπου ο απερχόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος βρέθηκε στη λειτουργία μαζί με υπουργούς, βουλευτές και εκπροσώπους των Σωμάτων Ασφαλείας.

Αγνοώντας τις επιστημονικές νόρμες, οι βασικοί εκπρόσωποι των θεσμών που καλούνται να διαχειριστούν την πανδημία έδωσαν το μήνυμα -και μάλιστα σε πανελλήνια τηλεοπτική μετάδοση- ότι δεν έγινε και τίποτα αν οι πιστοί πάνε στις εκκλησίες.

Εν τω μεταξύ, την εβδομάδα που πέρασε ήρθε στην επικαιρότητα το θέμα της θείας κοινωνίας και το κατά πόσον αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως το «απόλυτο φάρμακο» έναντι του οποιουδήποτε ιού και πανδημίας.

Η τοποθέτηση της Ιεράς Συνόδου προκάλεσε αντιδράσεις, την ώρα που διάφοροι πολιτικοί θεώρησαν σωστό να αποδείξουν στο «ποίμνιο» πόσο πιστοί χριστιανοί είναι.

Ράπτη, Μιχελογιαννάκης

Πρώτη και καλύτερη η βουλευτίνα Θεσσαλονίκης της Ν.Δ. Ελενα Ράπτη, η οποία έσπευσε να ταχθεί με το μέρος της Εκκλησίας στο θέμα, λέγοντας: «Εγώ σήμερα κοινώνησα, και θα συνεχίσω να κοινωνώ. Οταν υπάρχει βαθιά πίστη, η Θεία Κοινωνία θεραπεύει». Τόνισε βέβαια ότι δεν μιλάει ως γιατρός, γεγονός που αποδεικνύει ότι η δήλωσή της αναφορικά με το πόσο πιστή χριστιανή είναι (η δήλωση έγινε σε θρησκευτικού περιεχομένου ιστότοπο) είχε καθαρά επικοινωνιακό χαρακτήρα.

Μαζί της τάχθηκε και ο πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στο Ηράκλειο, Γιάννης Μιχελογιαννάκης, ο οποίος τυγχάνει να είναι και γιατρός στο επάγγελμα: «Η Θεία Κοινωνία είναι το αποκορύφωμα της πίστης. Οσοι νιώθουν την ανάγκη για να κοινωνήσουν, μπορούν να το κάνουν χωρίς κανένα φόβο και ενδοιασμό». Υπενθυμίζουμε ότι στο παρελθόν ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι τα λείψανα της Αγίας Βαρβάρας είναι θαυματουργά και πως η πίστη κάνει θαύματα και θεραπεύει.

Η αλήθεια είναι πως ο κ. Μιχελογιαννάκης δεν είναι ο μοναδικός επιστήμονας που ακροβατεί ανάμεσα στην επιστήμη και την πίστη. Τις πρώτες μέρες έξαρσης του ιού στην Ελλάδα είδαμε αντίστοιχη τοποθέτηση και από την καθηγήτρια Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελένη Γιαμαρέλλου: «Αν εγώ πιστεύω ότι αυτό μπορεί να με μολύνει, τότε δεν πιστεύω στο μεγαλύτερο μυστήριο. Τα άτομα που θέλουν να κοινωνήσουν, δεν πρέπει να φοβούνται ότι με τη θεία κοινωνία μπορεί να μεταδοθεί ποτέ μικρόβιο».

Μοιραία, όταν η κοινωνία ακούει τέτοιες τοποθετήσεις, διχάζεται. Τα ένστικτα των απανταχού πιστών -και δη των φανατικών- θεριεύουν, καθώς τους μεταδίδεται η αίσθηση ότι η θεία κοινωνία θα τους προστατέψει από οποιοδήποτε κακό. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν εκείνοι που στα χείλη τους σχηματίζεται η εξής ερώτηση: «Είστε σίγουρα γιατρός;».

Αδωνις επί παντός...

Από αυτό το σουρεαλιστικό σκηνικό των τηλεοπτικών πάνελ με αντικείμενο τη θεία κοινωνία δεν θα μπορούσε να λείπει και ο γνωστός για τις απόψεις του, υπουργός Ανάπτυξης και αντιπρόεδρος της Ν.Δ., Αδωνις Γεωργιάδης. Μιλώντας στον αγαπημένο του ΣΚΑΪ τόνισε ότι μετέχει στη θεία κοινωνία συχνά (το οποίο εννοείται πως είναι αναφαίρετο δικαίωμά του) και πως «στηρίζει» την Εκκλησία στο σοβαρό αυτό θέμα, προσθέτοντας ότι η κριτική στάση απέναντί της είναι κόμπλεξ και «εμετός».

Το γεγονός ότι το ίδιο βράδυ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο διάγγελμά του «άδειασε» όλους τους όψιμους «σταυροφόρους» του κόμματός του ουδόλως απασχόλησε τον κ. Γεωργιάδη, ο οποίος επανήλθε και την επόμενη μέρα στο θέμα. «Θέλετε να στέλνουμε τα ΜΑΤ στις εκκλησίες;», ρώτησε τους συνομιλητές του κατά τη διάρκεια ενημερωτικής εκπομπής, δείχνοντας για άλλη μια φορά ότι εκτός από πιστός χριστιανός είναι και αθεράπευτα λαϊκιστής.

«Οαση» ανάμεσα στους βουλευτές και υπουργούς της Ν.Δ. ήταν η Μαριέττα Γιαννάκου. «Ακουσα με έκπληξη όλη αυτή την υπόθεση περί θείας μετάληψης και απόρησα. Αυτά τα θέματα δεν είναι θρησκευτικά, είναι επιστημονικά και θα πρέπει να σοβαρευτούμε. Πέραν των πολιτικών και η Εκκλησία η ίδια, που αποτελεί μια πανίσχυρη κοινωνική δύναμη, πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της», είπε, αποδεικνύοντας ότι σέβεται τη θέση της ως επιστήμονα και κυρίως ως θεσμικού παράγοντα.

Η Ραχήλ το τερμάτισε

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί και η επιεικώς γραφική ανάρτηση της Ραχήλ Μακρή, της πρώην βουλευτίνας των ΑΝ.ΕΛΛ. και του ΣΥΡΙΖΑ, όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά επειδή σε τέτοιες κρίσιμες ώρες, τέτοιες... απόψεις μπορούν να γίνουν επικίνδυνες...

Σε ένα κείμενο από το οποίο δύσκολα βγάζεις νόημα επιτίθεται στην υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως, χαρακτηρίζοντάς την «υπάλληλο του Ροκφέλερ», για την απόφασή της να κλείσει τα σχολεία. Είναι εντυπωσιακό ότι σε μία παράγραφο συνδέει το κλείσιμο των σχολείων με το... Ισλάμ, την κλιματική... απάτη, ενώ τελειώνει το πόνημά της με ένα σχόλιο για τα αγόρια που ντύνονται με φούστες στις σχολικές γιορτές και αποφασίζουν στα 15 τους το φύλο τους. Δεν είναι ανάρτηση, είναι... έπος!

Ο ιός του Θεού «σώζει» τους πιστούς...

Αλέξανδρος Σακελλαρίου, δρ Κοινωνιολογίας της Θρησκείας

Την ίδια στιγμή που σχολεία, πανεπιστήμια, δικαστήρια και χώροι συναθροίσεων αναψυχής κλείνουν το ένα μετά το άλλο –ακόμα και στη Βουλή λαμβάνονται απαραίτητα μέτρα πρόληψης–, αυτό μάλλον δεν αφορά την Εκκλησία της Ελλάδος, εκθέτοντας τη χώρα διεθνώς με τίτλους όπως «στην εποχή του κορονοϊού η ελληνική Εκκλησία λέει ότι ο αγιασμός συνεχίζεται». Η Εκκλησία της Ελλάδος και οι ιεράρχες της ίσως να διασπείρουν τα πιο επικίνδυνα fake news, καθησυχάζοντας το χριστεπώνυμο πλήρωμα ότι... η πίστη σώζει.

Ο μητροπολίτης πρώην Καλαβρύτων Αμβρόσιος πρόσφατα ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια ομιλίας του πως γνωρίζει το θεάρεστο φάρμακο για τον κορονοϊό: «τον Μεγάλο Αγιασμό, τον αγιασμό των Θεοφανίων που είναι προσβάσιμος για όσους θέλουν να προστατευτούν». Και συνεχίζει παρέχοντας τις κατάλληλες οδηγίες χρήσης: «Θα το χρησιμοποιείτε ψεκάζοντας τον εαυτό σας, βάζοντας στο στόμα σας και στα χέρια σας αν φοβηθείτε ότι πιάσατε άρρωστο, ότι κολλήσατε και θα λέτε “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησέ με”. Αμήν».

«Οι θρησκείες αποτελούν συστήματα πεποιθήσεων και πρακτικών που μεταβάλλονται πολύ δύσκολα, παρά τις συντελούμενες κοινωνικές και επιστημονικές εξελίξεις», μας λέει ο δρ Κοινωνιολογίας της Θρησκείας, Αλέξανδρος Σακελλαρίου (διδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, ερευνητής Παντείου Πανεπιστημίου). «Η απροθυμία προσαρμογής και υιοθέτησης αυτών των εξελίξεων θεωρείται ορθολογική για την εσωτερική τους λειτουργία, διότι προσπαθούν να διατηρήσουν θρησκευτικές αντιλήψεις αιώνων και να αποφύγουν την εκκοσμίκευσή τους.

Η στάση αυτή είναι ανορθολογική σε σχέση με την ευρύτερη κοινωνία και συχνά επικίνδυνη για το κοινωνικό σύνολο, όπως η πρόσφατη με αφορμή τον κορονοϊό, τον συγχρωτισμό στις εκκλησίες και τη θεία μετάληψη.

»Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ορθόδοξη Εκκλησία διαδίδει ανορθολογικές και αντιεπιστημονικές θέσεις. Θα μπορούσε κανείς να θυμηθεί εκείνην περί μη ύπαρξης άλλων πλανητών σαν τη Γη στο Σύμπαν και ότι ο άνθρωπος δεν πήγε στο φεγγάρι (μητροπολίτης Θεσσαλονίκης) ή πιο σοβαρές όπως η συνωμοσιολογική νεο-ναζιστική θεωρία ότι ο Χίτλερ υπήρξε όργανο του σιωνισμού για τη δημιουργία του Ισραήλ (μητροπολίτης Πειραιώς).

Σε κάθε περίπτωση, το κράτος οφείλει να προστατεύει το συλλογικό συμφέρον και όχι το συμφέρον της οποιασδήποτε θρησκείας, για να μπορούμε να ισχυριστούμε με κοινωνιολογικούς όρους ότι είμαστε κοινωνία και όχι κοινότητες».

«Τι μας κρύβουν;» - Θεωρίες συνωμοσίας και προπαγάνδα

Εκτός όμως από τις ψευδείς ειδήσεις, και οι θεωρίες συνωμοσίας ξεφυτρώνουν στα social media σαν τα μανιτάρια. Μία από τις πλαστές ειδήσεις που κυκλοφόρησαν από τις αρχές του χρόνου ήταν πως το εμβόλιο υπάρχει, αλλά μας το κρύβουν (μόνο μια τέτοια ανάρτηση στο facebook έφτασε τις 5.000 κοινοποιήσεις), ενώ άλλη ισχυριζόταν πως αντιμετωπίζουμε τεχνητή πανδημία που υποστηρίχτηκε από τον ίδιο τον Μπιλ Γκέιτς με απώτερο σκοπό τη μείωση του πληθυσμού, ειδικά των μεγαλύτερων ηλικιακά ανθρώπων. Μόνο στην πλατφόρμα TikTok, ένα παραπλανητικό σχετικά με τον νέο ιό βιντεάκι είχε σχεδόν δυόμισι εκατομμύρια προβολές μέχρι να κατέβει από την πλατφόρμα.

Ο ΠΟΥ συνεργάζεται με εταιρείες social media σε καθημερινή βάση για να εντοπιστούν λανθασμένες πληροφορίες και να επιβεβαιωθεί ότι οι αξιόπιστες πηγές φτάνουν στους χρήστες πρώτες. Ο Kang-Xing Jin, υπεύθυνος υγείας του Facebook, πρόσφατα ανακοίνωσε πως η πλατφόρμα περιορίζει την προβολή αναρτήσεων που αξιολογούνται από fact checkers ως «λανθασμένου περιεχομένου».

Διαφημίζει δωρεάν οργανώσεις που ασχολούνται με ενημερωτικές καμπάνιες για τον κορονοϊό, ενώ η μεγαλύτερη αλλαγή είναι η πρόσφατη ανακοίνωσή του ότι θα αφαιρεί περιεχόμενο από το facebook και θα μπλοκάρει ή θα απαγορεύει hashtags στο Instagram που διαδίδουν λανθασμένες πληροφορίες για τον κορονοϊό.

Ανεξέλεγκτη είναι και η κατάσταση στις πλατφόρμες ηλεκτρονικών πωλήσεων. Η Amazon ανέστειλε τους λογαριασμούς πάνω από 2.500 προμηθευτών και απαγόρευσε την πώληση χιλιάδων προϊόντων που υποτίθεται ότι προστατεύουν από τον νέο κορονοϊό ή ακόμη και ότι τον θεραπεύουν.

Με μία απλή αναζήτηση με τη λέξη «κορονοϊός» εμφανίζονται από συμπληρώματα βιταμίνης C (μία από τις πολλές ψεύτικες θεραπείες για τον ιό, ευρέως διαδεδομένη στο Διαδίκτυο), απολυμαντικά μαντιλάκια, βιβλία για τις ιογενείς λοιμώξεις, αλλά και μάσκες προσώπου που πωλούνται από 36 έως 170 δολάρια το πακέτο των 50.

Παρόμοια φαινόμενα αισχροκέρδειας παρατηρήθηκαν όμως και στις καθ’ ημάς διαδικτυακές πλατφόρμες. E-shops, όπως το skroutz.gr, υποστηρίζουν ότι έδιωξαν τους κερδοσκόπους, και πάλι όμως οι χειρουργικές μάσκες μιας χρήσης πωλούνται γύρω στα 90 ευρώ το πακέτο των 50 και 2 ευρώ η μία (όταν πριν από την επιδημία κόστιζαν λιγότερο από 30 λεπτά).

Ο κορονοϊός συχνά αποκτά ιδεολογικό πρόσημο και γίνεται εργαλείο προπαγάνδας. Ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος αποφεύγει να μιλήσει για το κόστος του τεστ, που για τους ανασφάλιστους ανέρχεται στα 1.000 δολάρια, οι Financial Times σε άρθρο με τίτλο «Ενας κομμουνιστικός κορονοϊός» συνδέουν την επιδημία με το σύστημα της Κίνας. Σε άρθρο του στο American Enterprise Institute ο Πολ Γούλφοβιτς, το γεράκι του Τζορτζ Μπους Β’ στον δεύτερο πόλεμο κατά του Ιράκ και μετέπειτα πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, διαλαλεί ότι «ο κομμουνισμός είναι ο λόγος για τον οποίο ο ιός είναι τόσο επικίνδυνος».

Ο φόβος απελευθερώνει άγρια ένστικτα

Του Στέλιου Στυλιανίδη*

Κάθε επιδημία είναι αφορμή για να αναστοχαστούμε πάνω στις βασικές ανθρώπινες ιδιότητες. Ο φόβος απελευθερώνει άγρια ένστικτα, πρωτόγονες ενορμήσεις για την ατομική σωτηρία και σε επίπεδο συλλογικό μπορεί να προβάλει το δαρβινικό αξίωμα της επικράτησης του ισχυρότερου σε ένα φυσικά ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ευάλωτες ομάδες, όπως οι πρόσφυγες, οι μετανάστες, οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς, μπορούν να στοχοποιηθούν μέσα από έναν ακραίο κυνισμό: «Αν είναι σωστό να πεθάνουν, ας πεθάνουν».

Αν αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα την εξάλειψη όλων των εσωτερικευμένων ηθικών κριτηρίων αλληλεγγύης και ενίσχυσης του κοινωνικού δεσμού, τότε καταλήγουμε σε μια εντεινόμενη απανθρωποποίηση όπου η λέξη ζωή ταυτίζεται με τον αγώνα της επιβίωσης.

Από τη μία τα ΜΜΕ μάς καλούν να ακολουθούμε τις οδηγίες του ΠΟΥ και των θεσμών δημόσιας υγείας, από την άλλη συμβάλλουν στον εκφασισμό της κοινωνίας, προβάλλοντας εθνικολαϊκιστικά προτάγματα και κρατώντας ανεκτική στάση απέναντι στους ανορθολογικούς αναχρονισμούς της Εκκλησίας, οι οποίοι απειλούν ευθέως τη δημόσια υγεία.

Η νέα κρίση μάς δίνει την ευκαιρία να αναρωτηθούμε «ποιοι είμαστε» και να εμπεδώσουμε την ιδιότητά μας ως υπεύθυνων πολιτών μιας κοινωνίας αλληλεγγύης.

*Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ψυχίατρος-ψυχαναλυτής

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι απρόβλεπτοι και επικίνδυνοι ξενιστές της παραπληροφόρησης
Οσο ο ιός εξαπλώνεται τόσο ο φόβος μεγαλώνει, φτάνοντας σε σημείο παράνοιας. Αλλο τόσο οι ψευδείς ειδήσεις διασπείρονται, στρώνοντας το έδαφος για κάθε τσαρλατάνο ή απλό φαρσέρ να πουλήσει την πραμάτεια του ή...
Οι απρόβλεπτοι και επικίνδυνοι ξενιστές της παραπληροφόρησης
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας. Ξαφνικά, ο κόσμος μας συρρικνώθηκε σε λίγα τετραγωνικά, οι δραστηριότητές μας πάγωσαν και μείναμε εγκλωβισμένοι με όποιον τυχαίνει να μοιραζόμαστε τη στέγη ή τον...
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
«Λεφτόδενδρα» υπάρχουν
Tα πυρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης δέχτηκε για άλλη μια φορά χθες η ενημερωτική καμπάνια των 11 εκατ. ευρώ που προωθεί η κυβέρνηση, ενώ στο στόχαστρο μπήκε και ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης.
«Λεφτόδενδρα» υπάρχουν
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Μισθωτοί στο έλεος της αναστολής και της επισφάλειας
30+3 ερωταπαντήσεις για ένα εκατομμύριο μισθωτούς που ζουν για δεύτερη φορά σε δέκα χρόνια την κατάρρευση των εργασιακών σχέσεών τους. Με πρωθυπουργική παρέμβαση «στρογγυλεύεται» η σκανδαλώδης ρύθμιση για τη...
Μισθωτοί στο έλεος της αναστολής και της επισφάλειας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Πλήγμα ή πρόσθετη ευκαιρία για τη νέα «κανονικότητα»;
ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ της πανδημίας επαναφέρει πολύ σύντομα το κλίμα της πρόσφατης οικονομικής κρίσης παρασύροντας ευρύτερο φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων σε παγκόσμια κλίμακα και με οδυνηρότερες ίσως συνέπειες ενόσω...
Πλήγμα ή πρόσθετη ευκαιρία για τη νέα «κανονικότητα»;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το ντελίβερι στην εποχή του κορονοϊού…
Τα συσσίτια των εκκλησιών έχουν τελειώσει. Η ανακοίνωση στην τζαμαρία ενός από αυτά λιτή, κατατοπιστική: «Μέχρι τις 10 Απριλίου το συσσίτιο δεν θα λειτουργήσει. Πληροφορίες για τρόφιμα στο τηλέφωνο…».
Το ντελίβερι στην εποχή του κορονοϊού…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας