• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    40°C 37.2°C / 42.9°C
    1 BF
    23%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.0°C / 42.7°C
    1 BF
    38%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    39°C 35.1°C / 43.2°C
    3 BF
    39%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    38°C 37.9°C / 40.3°C
    2 BF
    20%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    3 BF
    49%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    41°C 35.7°C / 42.0°C
    4 BF
    9%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 38.4°C / 38.4°C
    2 BF
    10%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    40°C 33.6°C / 41.3°C
    3 BF
    11%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.8°C / 37.2°C
    3 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.9°C / 36.9°C
    2 BF
    43%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    36°C 32.1°C / 36.4°C
    3 BF
    26%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    35°C 32.6°C / 34.7°C
    2 BF
    36%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.9°C / 35.9°C
    0 BF
    40%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    41°C 33.5°C / 40.9°C
    2 BF
    20%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 41.1°C
    3 BF
    10%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    35°C 34.3°C / 42.8°C
    3 BF
    32%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    41°C 39.0°C / 43.2°C
    0 BF
    13%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.3°C / 34.3°C
    3 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.1°C / 42.8°C
    4 BF
    24%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    39°C 38.8°C / 38.8°C
    5 BF
    11%

Ο Αλέξης Τσίπρας στο βήμα του πρώτου και ιδρυτικού συνεδρίου το 2013

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναζητώντας το αύριο για τον ΣΥΡΙΖΑ

  • A-
  • A+
Οι τρεις κρίσιμες καμπές του κόμματος της Αριστεράς σφραγίζουν τη νέα πορεία του.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας πρωθυπουργός αποφασίζει τη μετακίνηση ενός κορυφαίου υπουργού στη θέση του επικεφαλής του κόμματος. Είχε συμβεί το φθινόπωρο του 2001, όταν ο Κώστας Σημίτης, πρωθυπουργός τότε και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, συμφώνησε με τον Κώστα Λαλιώτη να εγκαταλείψει το ΥΠΕΧΩΔΕ και να εκλεγεί από την Κεντρική Επιτροπή νέος γραμματέας του κόμματος.

Οι ομοιότητες φυσικά σταματούν εδώ. Γιατί η σημερινή πολιτική συγκυρία, με τη χώρα λαβωμένη από την πολύχρονη κρίση, δεν έχει καμιά σχέση με την περίοδο της δεύτερης τετραετίας του Κώστα Σημίτη και την προοπτική τής κατά φαντασίαν «δυνατής Ελλάδας» της ΟΝΕ και της Ολυμπιάδας. Αλλά και γιατί, όσο κι αν θα ’θελαν κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ και όσο κι αν τους κατηγορούν κάποιοι αντίπαλοί τους, το κόμμα της Αριστεράς δεν είναι ούτε μπορεί να μεταβληθεί σε ΠΑΣΟΚ της μετα-ανδρεϊκής εποχής. Μπορεί να ενώνει τα δύο κόμματα η πάθηση του «κυβερνητισμού», η υπαγωγή δηλαδή του πολιτικού σχεδιασμού σε όσα απαιτεί η διαχείριση της εξουσίας, αλλά ούτε η συγκρότηση ούτε η ιστορία τους μπορούν να εξομοιωθούν.

Για να διερευνήσει κανείς τις νέες προοπτικές του ΣΥΡΙΖΑ, τις οποίες θα επιχειρήσει να σχεδιάσει ο Πάνος Σκουρλέτης, πρέπει να λάβει υπόψη του τις πυκνές εξελίξεις που σημάδεψαν το κόμμα της Αριστεράς τα τελευταία οκτώ χρόνια, που συνοδεύτηκαν από την κρίση, τα μνημόνια και την κατάρρευση του πολιτικού συστήματος.

2012-2014

Οι συνιστώσες γίνονται κόμμα

Μοιάζει παράδοξο, αλλά είναι γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υπέβαλε για πρώτη φορά στον Αρειο Πάγο δήλωση ως ενιαίο κόμμα μόλις τον Μάιο του 2012, λίγο πριν από τις εκλογές, στις οποίες πήρε για πρώτη φορά διψήφιο ποσοστό (16,78% στις 6.5.2012), το οποίο αύξησε θεαματικά 40 μέρες αργότερα (26,89% στις 17.6.2012). Ακόμα πιο αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ έγινε τον Ιούλιο του 2013, αφού είχε περάσει πάνω από ένας χρόνος από την επιτυχία του να αναδειχτεί σε κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ως κίνηση ενότητας του χώρου της Αριστεράς με κύριο κορμό τον Συνασπισμό, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε βέβαια ξεκινήσει ήδη από το 2000, ενώ η άτυπη ίδρυσή του ως εκλογικού σχήματος είχε πραγματοποιηθεί το 2004. Η μορφή του, όμως, παρέμενε υβριδική, με τις λεγόμενες «συνιστώσες», δηλαδή τα επιμέρους πολιτικά σχήματα της Αριστεράς, να διατηρούν την αυτονομία τους και τις αντιθέσεις να είναι ορατές και πολλές φορές αξεπέραστες.

Αλλη μια παραδοξότητα στη συγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι το γεγονός ότι την ενότητα του κόμματος που είχε οραματιστεί ο πρώην πρόεδρος του Συνασπισμού, Αλέκος Αλαβάνος, την πέτυχε ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος τον διαδέχθηκε το 2008 στη θέση του επικεφαλής του κόμματος και μάλιστα με πρόταση του προκατόχου του.

Από το 2010 ο Αλ. Αλαβάνος επιχείρησε να ανακτήσει τη θέση του, χωρίς επιτυχία. Την ίδια περίοδο, ο Αλ. Τσίπρας ξεδίπλωνε τις δικές του ηγετικές αρετές, ποντάροντας στη νέα γενιά του κόμματος και αδιαφορώντας για τις ίντριγκες των συνιστωσών που σε μεγάλο βαθμό αλληλοεξουδετερώνονταν.

Το 2014, βλέποντας για πρώτη φορά την προοπτική της εξουσίας, ο Αλέξης Τσίπρας φρόντισε να προσδώσει στο κόμμα του ορισμένα προγραμματικά εχέγγυα για μια αλλαγή πολιτικής στην Ελλάδα και επιδίωξε να αποκτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σχέσεις με διεθνείς παράγοντες που θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμοι, ενώ φρόντισε παράλληλα να απευθυνθεί και σε εξωκομματικά στελέχη που δέχτηκαν να στρατευτούν στην υπόθεση μιας κυβέρνησης της Αριστεράς.

2014-2015

Η δοκιμασία της εξουσίας

Οι αδυναμίες της συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, από την οποία είχε αποχωρήσει ο τρίτος εταίρος, η ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη, άνοιξαν τον δρόμο στην εκλογική επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο σχηματισμός της νέας κυβέρνησης μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015 υπήρξε διπλή δοκιμασία για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Το πρώτο σοκ προήλθε από το γεγονός ότι υποχρεώθηκε να στηριχθεί στις ψήφους των ΑΝ.ΕΛΛ., ενός κόμματος το οποίο βρισκόταν μέχρι πρότινος στον αντίποδα του πολιτικού φάσματος.

Η δεύτερη δοκιμασία ήταν ότι αναγκάστηκε να διοικήσει έναν κρατικό μηχανισμό προσαρμοσμένο σε όσα κατήγγελλε προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή σε ένα πολύχρονο καθεστώς διαφθοράς και διαπλοκής. Το αποτέλεσμα ήταν να στραφούν όλες οι δυνάμεις στη διακυβέρνηση και ουσιαστικά το κόμμα να παροπλιστεί.

Συνδετικός ιστός της πρώτης κυβέρνησης Τσίπρα υπήρξε η επαγγελία μιας αντιμνημονιακής εξόδου από την κρίση. Οπως έχει επισημάνει η «Εφ.Συν.» («Η Αριστερά σήμερα», 30.5.2016), το χαρακτηριστικό εκείνης της πρώτης περιόδου ήταν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα εξαναγκάστηκε σε μια διπλή υποχώρηση σε προγραμματικό και οργανωτικό επίπεδο:

● Απαιτήθηκε η συρρίκνωση του προγραμματικού λόγου του σε μια «αντιμνημονιακή» ρητορική.
● Χρειάστηκε η υποβάθμιση έως και εξαφάνιση τής ούτως ή άλλως υβριδικής κομματικής οργάνωσης του ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι γνωστή η εξέλιξη. Το μπλοκάρισμα των διαπραγματεύσεων, το δημοψήφισμα, ο εκβιασμός και η υποχώρηση. Ο αντιμνημονιακός αγώνας είχε ηττηθεί οριστικά. Και ο πρώτος που υπέστη τις συνέπειες της ήττας ήταν το ίδιο το κόμμα της Αριστεράς.

2015-2018

Η νέα πορεία

Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 βρήκαν τον κομματικό κορμό του ΣΥΡΙΖΑ βαριά λαβωμένο, με τις περισσότερες πρώην συνιστώσες να αποστασιοποιούνται και τα στελέχη του Αριστερού Ρεύματος να συγκροτούν αριστερό αντι-ΣΥΡΙΖΑ πόλο με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Ομως τα εκλογικά αποτελέσματα δικαίωσαν τις επιλογές του Αλέξη Τσίπρα και αποτέλεσαν οδυνηρή έκπληξη για τους θιασώτες της «αριστερής» επιστροφής στη δραχμή.

Αποδείχτηκε ότι η πλειοψηφία του ελληνικού λαού είχε κατανοήσει το ασφυκτικό πλαίσιο στο οποίο είχε υποχρεωθεί να λειτουργεί ο ΣΥΡΙΖΑ και επέλεξε τον Αλ. Τσίπρα ως πιο κατάλληλο για τη διακυβέρνηση εντός των μνημονίων.

Το σημαντικό είναι ότι η λαϊκή ψήφος απέδειξε για ακόμα μια φορά ότι ζούμε σε μια περίοδο ήττας του λαϊκού κινήματος και υποχώρησης των ιδεών της Αριστεράς.

Το «αντιμνημονιακό» στρατόπεδο δεν ηττήθηκε τον Ιούλιο, ούτε βέβαια τον Σεπτέμβριο του 2015. Είχε προηγηθεί από το 2011 η συντριβή, με άγρια καταστολή, του κινήματος των πλατειών, το οποίο δεν μπόρεσε να αποκτήσει ενιαία πολιτική έκφραση, όσο κι αν επιχειρείται εκ των υστέρων να του προσδοθεί κάποια ακραία κομματική ταυτότητα.

Με αυτά τα δεδομένα, εκείνα που επιχείρησε η δεύτερη κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, παρά το γεγονός ότι ήταν πλέον σαφώς προσδιορισμένα από το ασφυκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο, είχαν μεγαλύτερη σχέση με τις επαγγελίες της Αριστεράς, παρά όσα επιχειρήθηκαν τους οκτώ μήνες της πρώτης κυβέρνησης.

Τα μέτρα που πάρθηκαν είχαν στόχο την ανακούφιση των πιο αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, καθώς και την αποκατάσταση στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε πληττόμενες ομάδες του πληθυσμού. Αλλά η κυβέρνηση τόλμησε και μείζονες, πιο δύσκολες, αποφάσεις, με κορυφαία τη Συμφωνία των Πρεσπών. Μάλιστα, σε πολλές από αυτές τις πρωτοβουλίες, ο ΣΥΡΙΖΑ διαχωρίστηκε απολύτως από τους ΑΝ.ΕΛΛ., οι οποίοι εμφανίστηκαν να συμπλέουν με τη Νέα Δημοκρατία ή/και τη Χρυσή Αυγή.

Είναι γεγονός ότι εκείνα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που δέχτηκαν τα πιο έντονα πυρά από τη Δεξιά και τα μέσα ενημέρωσης που την υπηρετούν ήταν οι υπουργοί που επιχείρησαν να εφαρμόσουν στον τομέα τους τις προγραμματικές αρχές του κόμματος, πέρα από τα μείζονα οικονομικά ζητήματα: ο Νίκος Παρασκευόπουλος, η Τασία Χριστοδουλοπούλου, ο Νίκος Φίλης, η Θεανώ Φωτίου, ο Νίκος Τόσκας, ο Σταύρος Κοντονής.

Το χρονικό διάστημα που απομένει μέχρι τις επόμενες εκλογές αποτελεί για τον ΣΥΡΙΖΑ μια ευκαιρία για ανασυγκρότηση. Μπορεί πλέον οι εκλογές να μη διεξάγονται (κυρίως) από κομματικούς μηχανισμούς, αλλά για την Αριστερά είναι αδύνατον να υλοποιήσει ακόμα και την παραμικρή ουσιαστική μεταρρύθμιση χωρίς τη συνέργεια του λαϊκού παράγοντα, που εξασφαλίζεται μόνο από την κομματική λειτουργία.

Ο νέος γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ υπαινίχθηκε αυτή τη νέα στόχευση του κόμματος της Αριστεράς την περασμένη Τρίτη: «Τώρα πια θα αναδειχθεί η προγραμματική αντιπαράθεση σε ένα άλλο πεδίο. Από τη μία θα έχουμε μια πρόταση που θα έχει ακριβώς τα χαρακτηριστικά της κοινωνικής μέριμνας, ένα πιο έντονο κοινωνικό πρόσημο, που θα προσπαθεί να βάλει κανόνες στην ανοιχτή αγορά, τον ιδιωτικό τομέα, τον τομέα των επενδύσεων. Από την άλλη, την πρόταση της Ν.Δ., που θέλει να προσεγγίζει την εκπαίδευση ως διαδικασία εμπορευματική, συναλλαγής ανάμεσα στους πελάτες-μαθητές ή φοιτητές και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Που θέλει εμπόρευμα την υγεία, που θέλει να συρρικνώσει το ίδιο το κράτος, το κοινωνικό κράτος. Αυτές είναι μεγάλες διαφορές, παραπέμπουν σε μεγάλες προγραμματικές συγκρούσεις» (συνέντευξη στον Νίκο Σβέρκο για το ραδιόφωνο «Στο Κόκκινο»).

Το πώς θα εξελιχθούν τελικά αυτές οι συγκρούσεις θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και από το αν θα επιτευχθεί η ανασύσταση του κόμματος της Αριστεράς.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Από τις χαμηλές εκλογικές πτήσεις, στην εξουσία και στην επόμενη μέρα
Οι συμμαχίες και η πορεία της αριστεράς στην Ελλάδα μετά την δεκαετία του '90. Από το συμμαχικό σχήμα με διψήφια εκλογικά ποσοστά, στα ζαλισμένα βήματα του «Συνασπισμού» και στην προσπάθεια επιβίωσης μέχρι την...
Από τις χαμηλές εκλογικές πτήσεις, στην εξουσία και στην επόμενη μέρα
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η στάση των κομμάτων για τις διερευνητικές
Σύγκλιση απόψεων υπέρ των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία εμφανίζουν, παρά τις αποχρώσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝ.ΑΛΛ., με βασική κοινή προϋπόθεση πως ο διάλογος αυτός θα περιχαρακωθεί αυστηρά στο μοναδικό...
Η στάση των κομμάτων για τις διερευνητικές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αρχηγισμός, η παιδική αρρώστια του ΣΥΡΙΖΑ
Η έννοια του «αρχηγικού κόμματος» ή του «αρχηγισμού», όπως ισχύει και με την έννοια της «πασοκοποίησης», ποτέ δεν αναφέρεται ρητά βέβαια. Ο «αρχηγισμός» πάντοτε φέρει αρνητικό πρόσημο, κανείς δεν τάσσεται...
Αρχηγισμός, η παιδική αρρώστια του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Φουλάρουν μηχανές για την Πολιτική Διακήρυξη
Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις με την προσπάθεια αποπροσανατολισμού που επιχειρείται από την κυβέρνηση στην υπόθεση της Novartis με την πρόταση για προανακριτική.
Φουλάρουν μηχανές για την Πολιτική Διακήρυξη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας