Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα ξεχασμένα εκατομμύρια της κλιματικής αλλαγής
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα ξεχασμένα εκατομμύρια της κλιματικής αλλαγής

  • A-
  • A+
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη εντοπίσει πολλά εκατομμύρια δολάρια που είχαν δοθεί κατά την περίοδο 2008-2009, χωρίς τις απαραίτητες διασφαλίσεις, σε διάφορους φορείς του εξωτερικού και διεκδικεί την επιστροφή τους ● Τα χρήματα όχι μόνο δεν πήγαν για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη βοήθεια προς τον αναπτυσσόμενο κόσμο, αλλά έμειναν να τοκίζονται σε τράπεζες στο εξωτερικό, όταν δεν μετατρέπονταν σε ομόλογα.

Πριν από λίγες ημέρες επέστρεψαν στα κρατικά ταμεία δυόμισι εκατομμύρια δολάρια που λίμναζαν ξεχασμένα επί επτά χρόνια σε τράπεζα του Μπελίζ, στην Καραϊβική.

Τα χρήματα εντόπισε, διεκδίκησε και ανέκτησε το υπουργείο Εξωτερικών, ύστερα από μακρά και επίπονη έρευνα της Υπηρεσίας Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΥΔΑΣ) και του επικεφαλής της, πρέσβη Νίκου Βαμβουνάκη, ο οποίος με εντολή του Νίκου Κοτζιά έχει επιφορτιστεί με το έργο της κάθαρσης του αμαρτωλού κόσμου των ΜΚΟ.

Σήμερα, η «Εφ.Συν.» παρουσιάζει τον φάκελο δύο συμβάσεων που αφορούν επιχορηγήσεις για την κλιματική αλλαγή, από όπου προέρχονται και τα χρήματα που επέστρεψαν από την Καραϊβική, αλλά και αυτά που διεκδικεί το Υπ.Εξ. από άλλη υπόθεση που αφορά την Αφρικανική Ενωση.

Επένδυση...

Στην υπόθεση της Καραϊβικής, τα 2,5 εκατομμύρια που επέστρεψαν είχαν επενδυθεί σε κρατικό ομόλογο του Μπελίζ, κάτι που προκαλεί εύλογα ερωτήματα.

Στην υπόθεση της Αφρικανικής Ενωσης, το υπ. Εξωτερικών ανακάλυψε ξεχασμένα και άλλα 4,8 εκατομμύρια σε τράπεζα στην Αντίς Αμπέμπα, για τα οποία ξεκίνησε διαδικασία επαναπατρισμού.

Κοινός τόπος των δύο υποθέσεων είναι πως πρώτα αποφασίστηκε η εκταμίευση των χρημάτων (επί Ν.Δ.), μετά ακολούθησε η υπογραφή μνημονίου, αργότερα (επί ΠΑΣΟΚ) προωθήθηκαν για επικύρωση από τη Βουλή, ενώ την ίδια ώρα, δεν υπήρχαν κατατεθειμένες προτάσεις για προγράμματα που θα υλοποιούσαν φορείς και ΜΚΟ, στο πλαίσιο των συμφωνιών.

Στην περίπτωση της Καραϊβικής, όπου υπήρξαν εκ των υστέρων προγράμματα, αυτά δεν ελέγχθηκαν από το Υπ.Εξ., το οποίο δεν είχε μεριμνήσει να έχει ανάλογο μηχανισμό.

Τώρα αποκαλύπτεται ότι πολλά εκατομμύρια ευρώ, όχι μόνο δεν πήγαν για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη βοήθεια προς τον αναπτυσσόμενο κόσμο, αλλά έμειναν να τοκίζονται σε τράπεζες στο εξωτερικό, όταν δεν μετατρέπονταν σε ομόλογα.

Θέμα υπάρχει και με τους σχετικούς φακέλους του υπουργείου, καθώς δεν είναι πλήρεις, δηλαδή δεν περιέχουν όλα τα έγγραφα που αφορούν τα συγκεκριμένα προγράμματα της κλιματικής αλλαγής.

Τα ξεχασμένα εκατομμύρια του Μπελίζ αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου ανάλογων περιπτώσεων, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη εντοπίσει άλλα 10 εκατομμύρια δολάρια που είχαν δοθεί, επίσης, κατά την περίοδο 2008-2009, χωρίς τις απαραίτητες διασφαλίσεις, σε διαφόρους οργανισμούς και φορείς του εξωτερικού.

Τα ποσά αυτά παραμένουν έως σήμερα αναξιοποίητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν εντοπιστεί χρήματα σε τράπεζα της Γενεύης και σε τράπεζα στον Μαυρίκιο, στον Ινδικό Ωκεανό.

Με ανακοίνωσή του το υπουργείο επισημαίνει πως «θα προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να αποδοθούν οι διαπιστούμενες ευθύνες».

Το μνημόνιο της Καραϊβικής

Στις 23 Σεπτεμβρίου του 2008 υπεγράφη στη Νέα Υόρκη πενταετές μνημόνιο (ΜΟΑ) μεταξύ του τότε γενικού γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Αναπτυξιακής Συνεργασίας του υπουργείου Εξωτερικών (Μάρτιος 2006 έως Μάιος 2009) και ειδικού εκπροσώπου του ΥΠΕΞ σε θέματα Κλιματικής Αλλαγής (από τον Δεκέμβριο του 2007) Θεόδωρου Σκυλακάκη και του διευθυντή του Κέντρου Κλιματικής Αλλαγής της Κοινότητας της Καραϊβικής (CCCCC), δρος Κένρικ Λέσλι. Το μνημόνιο υπεγράφη επί υπουργίας Ντόρας Μπακογιάννη και κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας.

Το CCCCC συντονίζει τις δράσεις των 30 κρατών και αποικιών της Καραϊβικής, στη θαλάσσια περιοχή της οποίας υπάρχουν σχεδόν 700 νησιά με 40 εκατομμύρια πληθυσμό. Το CCCCC αντιπροσωπεύει την Καραϊβική, νησιωτική περιοχή που απειλείται από την κλιματική αλλαγή, στο Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα (Green Climate Fund).

Το συνολικό ποσό της ελληνικής συνεισφοράς συμφωνήθηκε στα τέσσερα εκατομμύρια ευρώ, με ετήσια δόση ένα εκατομμύριο. Στις 27 Δεκεμβρίου 2007, δηλαδή εννέα μήνες πριν από την υπογραφή του μνημονίου, η τότε υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε απόφαση για έκδοση Χρηματικού Εντάλματος (ΧΕΠ), ποσού ενός εκατομμυρίου ευρώ. Είναι μάλλον παράδοξο να αποφασίζεται η εκταμίευση χρημάτων πριν υπογραφεί το σχετικό μνημόνιο. Ομως, δεν υπήρχαν τότε ούτε προγράμματα, οπότε γιατί αυτή η βιασύνη;

Το μνημόνιο περιέγραφε ένα γενικό πλαίσιο συνεργασίας και δεν συμφωνήθηκαν συγκεκριμένα προγράμματα προς εκτέλεση, αλλά υπήρχε πρόβλεψη ότι τα προγράμματα θα μπορούσαν να συμφωνηθούν στη συνέχεια. Στο πλαίσιο του μνημονίου φαίνεται ότι πολύ αργότερα έγιναν συμβάσεις για 11 προγράμματα, συνολικής αξίας σχεδόν 1.700.000 ευρώ, τα οποία εγκρίθηκαν μέσα στο 2009, επί κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου, με τον ίδιο ως υπουργό Εξωτερικών.

Για οκτώ από τα προγράμματα υπάρχουν σχετικοί φάκελοι (όχι πλήρεις), ενώ για τα άλλα τρία το Υπ.Εξ. δεν έχει καμία πληροφορία. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, δεν διεξήχθη κανένας έλεγχος από τις υπηρεσίες του υπουργείου για τη φυσική υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών. Επίσης, δεν υπάρχουν πιστοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για αυτά τα έργα ούτε και πληροφορίες για την όποια θετική προβολή της Ελλάδας μέσα από αυτά τα προγράμματα. Ομως, παρά την έλλειψη μηχανισμού ελέγχου από το Υπ.Εξ., το Ελεγκτικό Συνέδριο θεώρησε τα σχετικά εντάλματα, πράξη που παρέχει στις ενέργειες των υπευθύνων των προγραμμάτων το τεκμήριο της νομιμότητας.

Συνολικά μέχρι το τέλος του 2010, το υπουργείο είχε πιστώσει στον λογαριασμό του CCCCC συνολικά τέσσερα εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία του Υπ.Εξ., το μνημόνιο που υπεγράφη με το CCCCC είναι συμφωνία που διέπεται από το Διεθνές Δίκαιο και θα έπρεπε να κυρωθεί από τη Βουλή. Τελικά, δημοσιεύτηκε η κύρωση στις 26 Μαΐου 2011, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (τεύχος πρώτο, αρ. φύλλου 131), σχεδόν τρία χρόνια μετά την υπογραφή του μνημονίου κι ενώ είχαν εκταμιευτεί σημαντικά ποσά προς το CCCCC.

Το μνημόνιο που επικυρώθηκε (επί υπουργού Εξωτερικών Δημήτρη Δρούτσα) δεν προέβλεπε διατάξεις για την τύχη αδιάθετων ποσών ούτε την επιστροφή τους στην Ελλάδα, ενώ έδινε στην άλλη πλευρά και όλους τους τόκους. Ας σημειωθεί ότι στην επικύρωση αντιτάχθηκαν το ΚΚΕ και ο ΛΑΟΣ.

Παρκαρισμένα εκατομμύρια στην Αφρικανική Ενωση

Στις 22 Σεπτεμβρίου του 2008 (μία ημέρα πριν από την υπογραφή μνημονίου για υλοποίηση προγραμμάτων για την κλιματική αλλαγή στην Καραϊβική), υπεγράφη μνημόνιο (που έχει ισχύ διεθνούς συμφωνίας) μεταξύ της τότε υπουργού Εξωτερικών Ντόρας Μπακογιάννη και του τότε προέδρου της Επιτροπής της Αφρικανικής Ενωσης, Ζαν Πινγκ.

Η Αφρικανική Ενωση είναι διεθνής οργανισμός στον οποίο συμμετέχουν τα 55 κράτη της Αφρικής και έχει έδρα την Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας. Συστάθηκε το 2001 ως διάδοχος δύο οργανισμών που συγχωνεύτηκαν, της Αφρικανικής Οικονομικής Κοινότητας (ΑΟΚ) και του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας (ΟΑΕ).

Το μνημόνιο είχε πενταετή διάρκεια, με δυνατότητα επέκτασης για άλλα πέντε χρόνια. Το συνολικό ποσό της ελληνικής συνεισφοράς που συμφωνήθηκε ήταν 12 εκατομμύρια ευρώ με μέγιστο ποσό ετήσιας συνεισφοράς τρία εκατομμύρια.

Η τότε υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε απόφαση για έκδοση χρηματικού εντάλματος τριών εκατομμυρίων ευρώ, στις 24 Δεκεμβρίου 2007, δηλαδή εννέα μήνες πριν από την υπογραφή του μνημονίου. Το ένταλμα αφορούσε τη χρηματοδότηση της υλοποίησης προγραμμάτων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στο πλαίσιο της Αφρικανικής Ενωσης. Ας σημειωθεί ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών δεν έχουν εντοπίσει ακόμη τη σχετική επίσημη αλληλογραφία που προηγήθηκε του εντάλματος. Ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι το υπουργείο ζήτησε στις 28 Δεκεμβρίου 2007, δηλαδή μέσα στις γιορτές, από την Τράπεζα της Ελλάδος να του δοθούν τα τρία εκατομμύρια σε χαρτονομίσματα.

Τελικά, το Χρηματικό Ενταλμα Προπληρωμής (ΧΕΠ), παρότι είχε εκδοθεί από τις αρχές του 2008, έπειτα από συνεχείς αποφάσεις παράτασης της προθεσμίας εκταμίευσης, έφτασε στην Αφρική στις 3 Απριλίου 2009. Η ελληνική πρεσβεία στην Αντίς Αμπέμπα παρέλαβε με διπλωματικό σάκο φάκελο σφραγισμένο με βουλοκέρι που περιείχε τα χρήματα σε ρευστό. Τα χρήματα κατατέθηκαν σε τράπεζα. Ομως, τα προγράμματα που θα χρηματοδοτούσε η ελληνική βοήθεια δεν υπήρχαν.

Οπως και στην περίπτωση της υπόθεσης της Καραϊβικής, το μνημόνιο με την Αφρικανική Ενωση κατατέθηκε προς κύρωση στη Βουλή με μεγάλη καθυστέρηση, σχεδόν τριών χρόνων, στις 26.2.2010, κι ενώ δεν υπήρχε ούτε ένα πρόγραμμα προς υλοποίηση. Μέχρι τον Ιούνιο του 2010, δεν είχε ψηφιστεί και στις 4 Ιουνίου, ο Γιώργος Παπανδρέου ζήτησε με επιστολή του στον πρόεδρο της Βουλής, ύστερα από εισήγηση της νομικής υπηρεσίας του Υπ.Εξ., «να αποσυρθεί το σχέδιο νόμου για την κύρωση του μνημονίου μεταξύ Ελλάδας και Αφρικανικής Ενωσης».

Ακόμη κι αν ξεπεράσει κανείς το γεγονός της πρωθύστερης υπογραφής μνημονίου άνευ προγραμμάτων, το ερώτημα παραμένει γιατί δεν εξυπηρετήθηκε ο σκοπός της εκταμίευσης και φυσικά γιατί δεν ενδιαφέρθηκε κανείς για την υλοποίηση προγραμμάτων όπου θα έπιαναν τόπο τα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων, σε μια περιοχή που πράγματι έχει ανάγκη την αναπτυξιακή βοήθεια και δράσεις για την προστασία από την κλιματική αλλαγή.

Ομως, στα μνημόνια που υπεγράφησαν, δεν προβλεπόταν προβολή της χώρας μας που έδινε την αναπτυξιακή βοήθεια, συνεπώς η Ελλάδα κατέβαλε σημαντικά ποσά χωρίς ούτε οι πολίτες των χωρών που επωφελούνταν να γνωρίζουν ότι η συγκεκριμένη βοήθεια είχε πληρωθεί από την Ελλάδα ούτε και η χώρα μας είχε κάποιο όφελος από την άσκηση αυτής της πολιτικής ήπιας ισχύος.

Επτά χρόνια...

Ερωτήματα προκύπτουν επίσης από το γεγονός ότι τα χρήματα αυτά κατατέθηκαν και «ξεχάστηκαν» από τις ελληνικές αρχές για σχεδόν επτά χρόνια και κανείς μέχρι πρόσφατα δεν ενδιαφέρθηκε για την τύχη τους.

Από το παράδειγμα της υπόθεσης της Αφρικανικής Ενωσης, αλλά και από την υπόθεση της Καραϊβικής, προκύπτει το συμπέρασμα ότι στο υπουργείο Εξωτερικών δεν υπήρχε τότε μηχανισμός παρακολούθησης και ελέγχου των σχετικών κονδυλίων ή, αν υπήρχε κάποιου τύπου έλεγχος, αυτός ήταν αναποτελεσματικός και διάτρητος. Δεν προκύπτει πάντως ότι υπήρξε διαφθορά (τουλάχιστον δεν υπάρχουν ενδείξεις), ωστόσο πρόκειται για αδιαφορία, επιεικώς, αν όχι σπατάλη, σημαντικών κρατικών κονδυλίων.

Την εποχή εκείνη, γνωστή με τη γεωργιοπαπανδρεϊκή ρήση «λεφτά υπάρχουν», κανείς δεν φαίνεται να έδινε σημασία σε μερικά ψωροεκατομμύρια. Ομως γιατί από την αρχή της οικονομικής κρίσης έως και πριν από έναν χρόνο, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να επαναπατριστούν χρήματα που ήταν ορφανά και ξεχασμένα σε χρηματοκιβώτια τραπεζών, ως μη όφειλαν;

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ποιος φοβάται την Ντόρα Μπακογιάννη;
Δεν της έφτανε της κυρίας Μπακογιάννη το άδειασμα από τον αρχηγό-αδελφό της με την πρόωρη εξαίρεσή της από το μελλοντικό και φυσικά υποτιθέμενο κυβερνητικό σχήμα. Τώρα χρησιμοποιείται και σαν σάκος του μποξ...
Ποιος φοβάται την Ντόρα Μπακογιάννη;
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ο άγνωστος, καταδικασμένος πόλεμος των «Αληθινών Ανθρώπων»
Η διαρκής και με κάθε τρόπο σύγκρουση των ιθαγενών-φρουρών της γης με τους «πολιτισμένους» παράνομους, οι οποίοι σχεδόν πάντα δρουν με κρατικές και παρακρατικές «πλάτες», με εικόνες από κατατοπιστικό ρεπορτάζ...
Ο άγνωστος, καταδικασμένος πόλεμος των «Αληθινών Ανθρώπων»
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Τα δειλά βήματα της Ελλάδας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
Εκθέσεις που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου υπάρχουν από το 2009, όμως μόλις 4 μέρες μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι συνεδρίασε για πρώτη φορά το Εθνικό Συμβούλιο, το όργανο που θεσμοθέτησε η κυβέρνηση για...
Τα δειλά βήματα της Ελλάδας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
«Να μπούμε στην Ευρώπη, να ζήσουμε σαν άνθρωποι»
Οδοιπορικό της «Εφ. Συν.» στα Σκόπια παραμονές του δημοψηφίσματος- Είναι φανερό ότι οι Σκοπιανοί θέλουν να γυρίσουν σελίδα: Το ακούς περιδιαβαίνοντας και κουβεντιάζοντας, το νιώθεις από την εξαφάνιση των...
«Να μπούμε στην Ευρώπη, να ζήσουμε σαν άνθρωποι»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας