• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 22.4°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.6°C / 22.4°C
    2 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.7°C / 24.3°C
    3 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 20.2°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.6°C / 21.8°C
    2 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.4°C / 17.3°C
    0 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.2°C / 22.6°C
    1 BF
    47%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 24.8°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 21.3°C
    5 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 18.6°C
    0 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    60%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.5°C / 19.9°C
    3 BF
    49%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 20.0°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 24.8°C
    3 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 22.7°C
    2 BF
    61%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 18.3°C
    1 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 22.5°C
    2 BF
    49%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    51%
EUROKINISSI/ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κανονικότητα ή αλλαγή καθεστώτος;

  • A-
  • A+

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στις πολλαπλές αποτυχίες της κυβέρνησης έχουν υπάρξει δυναμικές και εύστοχες. Η καταγγελία των επιμέρους πολιτικών στην Παιδεία και την Υγεία, της επίθεσης στην εργασία και της αυξανόμενης καταστολής δίνουν το στίγμα της κυβέρνησης. Οι διαμαρτυρίες και η διεθνοποίηση για τη φίμωση της αντιπολίτευσης που έχουν επιβάλει τα mainstream ΜΜΕ, σε ένα καθεστώς επιφανειακά φιλελεύθερο, είναι απολύτως απαραίτητες.

Εν τούτοις η συζήτηση για την καταστροφική πανδημία, την επιστροφή στην «κανονικότητα» και τις επόμενες εκλογές έχει αποσπάσει την προσοχή από το κύριο που πρέπει να κάνει η αντιπολίτευση: την πάλη των ιδεών. Η απαραίτητη αντιπολίτευση στα επιμέρους κυβερνητικά μέτρα παραμένει σε μεγάλο μέρος αποσπασματική και περιστασιακή. Δεν αντιμετωπίζει τη μεγάλη εικόνα και δεν παρουσιάζει απέναντί της το όραμα της Αριστεράς. Βλέπουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος. Και το δάσος είναι πυκνό και σκοτεινό. Πρόσφατα τα κομμάτια του παζλ άρχισαν να μπαίνουν στη θέση τους και να διαφαίνεται ο συνολικός προγραμματισμός που εξελίσσεται χωρίς προγραμματική αντιπολίτευση.

Οτι οι δεξιοί θα εκμεταλλευτούν τον συνδυασμό της άνετης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και της πανδημίας για να εξουδετερώσουν την Αριστερά δεν αποτελεί έκπληξη. Ο Μητσοτάκης προετοιμάζει τις επόμενες εκλογές και θα επιδιώξει να τις κάνει όταν θα έχει τις καλύτερες πιθανότητες νίκης παρά την απλή αναλογική. Είναι απολύτως φυσιολογικό, τέτοιους υπολογισμούς κάνει κάθε κυβέρνηση. Μόνο αν προβλέπεται νομικά η υποχρεωτική ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας θα αποφευγόταν αυτό. Οπως μου είπε κυβερνητικός βουλευτής που περιόδευε στην εκλογική του περιοχή μετά τις εκλογές του 2019, «η νέα προεκλογική εκστρατεία αρχίζει την επομένη της νίκης». Αυτά αποτελούν συνηθισμένο μέρος του σχεδιασμού μιας παράταξης που αποκλειστικός της σκοπός υπήρξε πάντα η επιδίωξη και διατήρηση της εξουσίας. Αλλά τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δεν έχουμε μόνο τα συνηθισμένα πελατειακά και εμβαλωματικά μέτρα της Δεξιάς.

Το βασικό σχέδιο είναι η επιστροφή στην «κανονικότητα». Ομως η κανονικότητα δεν αναφέρεται στους περιορισμούς που επέβαλε η πανδημία αλλά σε ένα μακρόπνοο ιδεολογικό πρόγραμμα κοινωνικού μετασχηματισμού. Περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής, με κατάληξη έναν ιδιότυπο νεοφιλελεύθερο αυταρχισμό. Δεν πρόκειται για απλό πολιτικό πρόγραμμα αλλά για προσπάθεια «αλλαγής καθεστώτος».

Είδαμε τον δρόμο προς αυτού του είδους την «κανονικότητα» πρώτα στη Βρετανία: το ξερίζωμα του κοινωνικού κράτους, την επίθεση σε όλους τους ενδιάμεσους κοινωνικούς θεσμούς - συνδικάτα, Πανεπιστήμια, αυτοδιοίκηση. Προχώρησε με την ελαστικοποίηση και επισφάλεια της εργασίας, κατάργηση των εργατικών δικαιωμάτων και δημιουργία μιας νέας ταξικής θέσης, του «λαϊκού καπιταλιστή». Είναι ένας φοβισμένος και άπληστος μικροεπιχειρηματίας του εαυτού του. Είναι ο «νοικοκύρης», ο ιδεολογικός εκπρόσωπος της φανταστικής «μεσαίας τάξης», μιας επινόησης της αμερικανικής κοινωνιολογίας. Είναι αυτός που ψήφισε Brexit στη Βρετανία, Τραμπ στην Αμερική, Λεπέν στη Γαλλία. Στα διάφορα πονήματα των Ελλήνων σχολιαστών, η «μεσαία» τάξη ξεκινά, υποτίθεται, από εισοδήματα 8.000 € και τελειώνει στους εκατομμυριούχους. Είναι δηλαδή η μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας. Αν το μεγάλο μέρος της «σαγηνευτεί» από τις κυβερνητικές πολιτικές, ο υπόλοιπος πληθυσμός παύει να απασχολεί. Εγκαταλείπεται και γίνεται δουλειά του ΟΑΕΔ, των φιλανθρωπικών οργανώσεων και της αστυνομίας. Αυτό πρέπει να αποτρέψουμε.

Ο θατσερισμός ήταν η πιο πετυχημένη αγγλική εξαγωγή μετά τους Beatles, τον James Bond και τις Jaguar. Τον εισαγάγαμε διά της βίας με τα μνημόνια, τη σύγχρονη μορφή των κανονιοφόρων. Τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη τον ανάγει σε επίσημη ιδεολογία του κράτους. Το μήνυμα της επιστροφής στην «κανονικότητα» εμφανίστηκε αρχικά μετά τις εκλογές του 2019 και έγινε καθολικό με την πανδημία. Η δεξιά «κανονικότητα» που ετοιμάζει η κυβέρνηση ανακοινώθηκε πανηγυρικά με την επιτροπή Πισσαρίδη. Πιστεύει ότι ο ελληνικός καπιταλισμός δεν αναπτύχθηκε «κανονικά», οργανικά, με προτεσταντικό στιλ, όπως στην άλλη Ευρώπη.

Η ΕλλAδα παρουσιάζεται σαν μια καθυστερημένη χώρα, καθηλωμένη στο παρελθόν, με υπερτροφικό και αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα, άχρηστα και διεφθαρμένα Πανεπιστήμια, επιχειρήσεις μικρές και αναποτελεσματικές, πληθυσμό χωρίς υγιή κίνητρα και θεμιτές φιλοδοξίες. Επομένως, ο στόχος είναι να καταστραφεί το παλιό καθεστώς, να «απελευθερωθεί» η επιχειρηματική δυναμική των Ελλήνων και να οδηγηθούν, θέλοντας και μη, στον «σύγχρονο» κόσμο. Πρόκειται για μια τεράστια κοινωνική αναδιάρθρωση, μια «αλλαγή καθεστώτος». Είναι ακριβώς η αντίθετη από αυτήν που υποσχέθηκε η Αριστερά αλλά δεν τόλμησε στη διακυβέρνησή της.

Αν η Σοβιετικh Ενωση πήγε, όπως λέγεται, από τη φεουδαρχία στον σοσιαλισμό χωρίς σχεδόν να περάσει από τον καπιταλισμό, η Ελλάδα θα περάσει από τον πρωτόγονο στον αυταρχικό καπιταλισμό, παρακάμπτοντας τη νεωτερική του φάση. Η ιστορική αυτή επιτάχυνση έχει βρει την Αριστερά απροετοίμαστη και προκαλεί σύγχυση στους τίμιους Σοσιαλδημοκράτες, που εξακολουθούν να επικαλούνται έναν βεμπεριανό ορθολογικό καπιταλισμό, βασισμένο στη φωτισμένη διοίκηση, την αναδιανεμητική πολιτική και το κράτος δικαίου. Οι ιδέες αυτές είναι δυστυχώς αναχρονιστικές γιατί δεν καταλαβαίνουν ότι η αντίθεση δεν είναι πια μεταξύ ενός πατερναλιστικού καπιταλισμού και μιας ήπιας Σοσιαλδημοκρατίας. Αυτό που υπόσχεται το νέο καθεστώς είναι ένα αρπακτικό και άδικο οικονομικό σύστημα που στηρίζεται στο κράτος και εφαρμόζει πολιτικές και νόμους έκτακτης ανάγκης ενάντια στον ίδιο του τον λαό.

Η επιδίωξη ριζικής αλλαγής φαίνεται ολοκάθαρα σε δύο επίπεδα, στους ιδεολογικούς και κατασταλτικούς κοινωνικούς και κρατικούς μηχανισμούς. Εχουμε μια μετάλλαξη και αυστηροποίηση του βιοπολιτικού ελέγχου ιδεών και συμπεριφοράς. Η εμπειρικά έωλη αλλά συνεχώς επαναλαμβανόμενη άποψη περί αριστερής ηγεμονίας στη Μεταπολίτευση δίνει τον ιδεολογικό τόνο. Εκφράστηκε δήθεν στα Πανεπιστήμια, τα συνδικάτα, τη διανόηση και τα επαγγέλματα και πρέπει τώρα να ξηλωθεί. Ο Σαρκοζί ήθελε να ακυρώσει την επιρροή του Μάη ‘68 στη γαλλική κοινωνία. Η ελληνική Δεξιά θέλει να καταργήσει την επιρροή του Πολυτεχνείου και να περιορίσει τις δημοκρατικές ελευθερίες της Μεταπολίτευσης. Αυτό είναι το ιδεολογικό και συνδετικό στοιχείο του νέου καθεστώτος.

Η αντιαριστερή υστερία παίζει σήμερα τον ρόλο που είχαν τον Μεσαίωνα το κυνήγι των μαγισσών και η καταδίκη των αιρέσεων και μετά τον Εμφύλιο η καταδίωξη των κομμουνιστών και της ιδεολογίας τους. Τα κίνητρα είναι παρόμοια: η δαιμονοποίηση ιδεών που μπορούν να αποκτήσουν λαϊκή απήχηση και ο εξοστρακισμός των φορέων τους. Η ισότητα και η κοινωνική δικαιοσύνη πρέπει να διαγραφούν από το συλλογικό φαντασιακό, ο λαός πρέπει να πιστέψει ότι η Αριστερά είναι εχθρός της προόδου και της ευημερίας και να αποκλειστεί θεσμικά από την πολιτική σκηνή.

Το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο συνεισέφερε πολλαπλά στην εκλογική ήττα του 2019. Τώρα θέλει να ολοκληρώσει την αποστολή αποτελειώνοντας την Αριστερά. Οπως λέει ο Ανδρέας Λοβέρδος, ο πιο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του μετώπου, «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι υπαρξιακός εχθρός» και πρέπει να καταστραφεί. Τα «Νέα» προσθέτουν ότι οι «800.000 Ελληνες μετανάστες» αποτελούν μια εκλογική δεξαμενή που θα εξασφαλίσει τη νίκη των αντι-ΣΥΡΙΖΑ δυνάμεων στις εκλογές.

Η απάντηση της Αριστεράς πρέπει να είναι μια μαχητική πάλη ιδεών, κάτι που υποτιμήθηκε στο παρελθόν. Το όραμα, οι αξίες και οι αρχές μας πρέπει να δίνουν τον τόνο και στην καθημερινή αντιπολίτευση και στον προγραμματικό λόγο. Αν η κυβέρνηση επιδιώκει την επιβολή ενός καθεστώτος «κανονικότητας», η Αριστερά πρέπει να παραμείνει οραματικά «μη κανονική». Θα συζητήσουμε τα χαρακτηριστικά της δεξιάς «κανονικότητας» και της αριστερής αντεπίθεσης στα επόμενα.

* Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, πρόεδρος του Ιδρύματος «Νίκος Πουλαντζάς»

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Το «κόλπο γκρόσο» της αναθεώρησης
Οι συνταγματικές αλλαγές δεν είναι ιδεολογικά, αξιακά ή πολιτικά ουδέτερες. Αποτελούν πεδίο μάχης μεταξύ συγκρουόμενων ιδεολογιών και ταξικών συμφερόντων, βρίσκονται δηλαδή στον πυρήνα της πολιτικής.
Το «κόλπο γκρόσο» της αναθεώρησης
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Το αριστερό όραμα (2)
Μόνο η αποδοχή της ήττας προετοιμάζει τη νίκη. Πετύχαμε πολλά και αποτύχαμε σε άλλα. Θα προσπαθήσουμε ξανά και θα αποτύχουμε καλύτερα. Οι νίκες δεν είναι παρά διαβαθμίσεις της ήττας. Η μεγάλη μας ευθύνη είναι...
Το αριστερό όραμα (2)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Το αριστερό όραμα (1)
Μια μεγάλη αντίφαση χαρακτηρίζει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Οι λαοί αντιδρούν και απορρίπτουν το νεοφιλελεύθερο κοινωνικοοικονομικό καθεστώς, αλλά η δυσαρέσκεια δεν συνοδεύεται από το σχέδιο ή την ελπίδα μιας...
Το αριστερό όραμα (1)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Εξουσία ή κυβέρνηση;
Η Ελλάδα του 2019 είναι ασύγκριτα καλύτερη από την Ελλάδα του 2014. Πολλές επιτυχίες, αλλά και ήττες. Θα παλέψουμε για την απαραίτητη δεύτερη τετραετία, για να βάλουμε τον ΣΥΡΙΖΑ στην πρωτοπορία της ολικής...
Εξουσία ή κυβέρνηση;
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Αριστερά και κόμμα
Η νέα κοινωνική διαστρωμάτωση υποχρεώνει την ελληνική Αριστερά να πειραματιστεί, να πάρει ρίσκα, να χρησιμοποιήσει τη φαντασία και τις δεξιότητες της κοινωνίας και κυρίως της νεολαίας. Το κόμμα πρέπει να έχει...
Αριστερά και κόμμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας