Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από τον τρυφερό «Σιμιγδαλένιο», στο μακάβριο «Week end»

O Aλέξανδρος Αδαμόπουλος και η πραγματική… πραγματικότητα

Από τον τρυφερό «Σιμιγδαλένιο», στο μακάβριο «Week end»

  • A-
  • A+

Ενα πολυτελές κρουαζιερόπλοιο έχει ανοιχτεί σ’ ένα ανέμελο ταξίδι με πολύ πλούσιους επιβάτες, οι οποίοι, για να διασκεδάσουν την πλήξη τους –τι να κάνουν οι άνθρωποι;– επιτίθενται σε όποιο πλεούμενο ιθαγενών τυχαίνει στο διάβα τους, βουλιάζοντάς το ανελέητα, μαζί με όλους τους επιβαίνοντες.

Είναι, εν ολίγοις, η υπόθεση του διηγήματος του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου «Week end» - ενός διηγήματος γραμμένου το 1976, όταν ο συγγραφέας του ήταν φοιτητής της Νομικής. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο με τον γενικό τίτλο «Ψέματα πάλι», που βγήκε το 1999 από την «Αγρα». Τώρα κυκλοφορεί στα γερμανικά και θα παρουσιαστεί στην τρέχουσα έκθεση βιβλίου της Φρανκφούρτης.

Πρόκειται για ένα διήγημα που η Μαργαρίτα Καραπάνου, προλογίζοντας την ελληνική έκδοση, χαρακτηρίζει «μια αναπαράσταση της κολάσεως», που τα πρόσφατα τρομοκρατικά γεγονότα και η προσφυγιά το κάνουν επίκαιρο. Ιδού, πιο συγκεκριμένα, πώς ένας επιβάτης του «Week end» περιγράφει ένα από τα… κατορθώματά τους:

Ενα… κατόρθωμα

«Χτες το πρωί ο ήλιος έπεφτε για ύπνο μπροστά μας, ακριβώς πάνω στη θάλασσα. Είχαμε να βουλιάξουμε πλεούμενο απ’ το πρωί, όταν έξω από ένα λιμάνι πνίξαμε μια ψαρόβαρκα με δυο γέρους ασπρομάλληδες, αξύριστους, με χαραγμένα πρόσωπα. Κάθε χρόνος και χίλιες χαρακιές, δυο χιλιάδες.

Ενας κόσμος ολόκληρος αυτοί οι δυο γέροι, που μόλις πρόλαβαν και σήκωσαν σ’ εμάς τα απορημένα, τα κατάκοπα μάτια τους, σφίγγοντας πάνω στο στήθος τα ψάθινα καπέλα καθώς τους ριχνόμασταν. Πήγαν ίσα στον πάτο με τη γριά ψαρόβαρκα. Τη σαβανώθηκαν».

Επίκαιρο μπορεί να χαρακτηριστεί κι ένα άλλο διήγημα, από την ίδια συλλογή, «Οι καινούργιοι άγιοι», γραμμένο κι αυτό πριν από είκοσι χρόνια. Οπου, κατά τον συγγραφέα του, «είναι η ιδέα πως επειδή οι παλιοί παραδοσιακοί άγιοι έχουν ξεπεραστεί, γιορτάζονται κάθε μέρα κάθε λογής νέοι άγιοι: για κουτσούς, τυφλούς, ανάποδους, καλούς, κακούς, ακόμα και τα φονικά έχουν καθαγιαστεί».

Το εν λόγω βιβλίο εκδόθηκε το 2005 στα τουρκικά, όπου πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα ακόμη βιβλίο του Αδαμόπουλου, το «οχιναιλέγοντας» (στα ελληνικά από τον «Ικαρο», 2011), που θα παρουσιαστεί στην έκθεση βιβλίου της Πόλης, από 12 ώς 30 Νοεμβρίου. «Φαίνεται πως η πραγματική πραγματικότητα έχει τους δικούς της κρυφούς κανόνες που δεν είναι σε όλους μας ορατοί κι ίσως τώρα να ζούμε τα πιο τρελά, τα πιο αδιανόητα πράγματα, που το 2056 θα φαίνονται απολύτως φυσικά…», λέει ο Αδαμόπουλος.

Ο «Σιμιγδαλένιος»

Με σπουδές νομικής, σκηνοθεσίας, κλασικής κιθάρας και κοινωνιολογίας του δικαίου στο Παρίσι, θέσεις σε καλλιτεχνικούς οργανισμούς, συνιδρυτής της Εταιρείας Φίλων Μουσικής Γιάννη Χρήστου και μεταφραστής λογοτεχνικών βιβλίων από τα γαλλικά και τ’ αγγλικά, ο Αδαμόπουλος, πλην των προαναφερόμενων βιβλίων, είναι συγγραφέας και των: «Δώδεκα και ένα ψέματα» («Ικαρος», 1991), «Το τσιγάρο και η γιόγκα» («Αγρα», 2008), «Ιναχος, ο γιος του Ωκεανού» (δική του έκδοση, 2010) και το θεατρικό του «Ο Σιμιγδαλένιος» («Εστία», 2001) με το οποίο είναι και περισσότερο γνωστός.

Δώδεκα εκδόσεις στα ελληνικά έχει κάνει ώς τώρα ο «Σιμιγδαλένιος», που είναι εμπνευσμένος από το γνωστό λαϊκό παραμύθι. Κι όπως λέει ο συγγραφέας του, αναφερόμενος στο δικό του, «ένα παραμύθι γραμμένο έμμετρα και ποιητικά, που δεν είναι μόνο για παιδιά.

Μια αλληγορία, όπου βλέπουμε πως αγάπη κι εγωισμός δεν είναι δυνατό να συνυπάρξουν». Ενα έργο που έχει κάνει λαμπρή καριέρα. Εχει παρουσιαστεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σε περισσότερες από 75 διαφορετικές παραγωγές.

Εχει ανέβει σε όλα σχεδόν τα περιφερειακά θέατρα, στο ΚΘΒΕ και τη σεζόν που πέρασε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Εχει μεταφραστεί αγγλικά, γερμανικά και τούρκικα και, το πιο σημαντικό, την περίοδο 2012-2013 ανέβηκε στο Κεντρικό Θέατρο της Τουρκίας. Ο πιο εύστοχος, κατά τον συγγραφέα του, χαρακτηρισμός είναι αυτός του πατριάρχη Βαρθολομαίου: «Ο Σιμιγδαλένιος είναι γλυκύς και τρυφερός, βαθύς και φιλοσοφημένος».

Ηταν η εντυπωσιακή διαδρομή του έργου αυτού και των άλλων του Αδαμόπουλου, που μ’ έκαναν ν’ ασχοληθώ, έπειτα από τότε που τον είχα συναντήσει να μιλήσουμε, για λογαριασμό της «Ελευθεροτυπίας», για την Εταιρεία Φίλων Μουσικής Γιάννη Χρήστου, του σπουδαίου συνθέτη, που χάθηκε πρόωρα.

Στο πλαίσιο

Στις ευχάριστες εκπλήξεις η απονομή του φετινού Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Μπομπ Ντίλαν – κι ας ξίνισαν κάποιοι. Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι αυτό, και στην περίπτωση του Ντίλαν ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις του – και ως λόγος και ως τέχνη.

Διαβάζω στην αυτοβιογραφία του «Η ζωή μου» (εκδ. «Μεταίχμιο», 2005): «Δεν υπήρξα ποτέ κάτι παραπάνω απ’ αυτό: ένας μουσικός της folk που ατένιζε την γκρίζα ομίχλη τυφλωμένος από δάκρυα κι έφτιαχνε τραγούδια τα οποία επέπλεαν σε μια φωτεινή καταχνιά […]

Είχα βαρεθεί να με έχουν χρίσει μεγάλο αδελφό της εξέγερσης, αρχιερέα της διαμαρτυρίας, τσάρο της αμφισβήτησης, δούκα της απείθειας, ηγέτη των παρασίτων, καγκελάριο της αποστασίας, μεγάλο αφεντικό. Μα τι διάολο λέμε τώρα; Ηταν φρικτοί τίτλοι, απ’ όποια πλευρά κι αν τους δεις». Αγνωστη, για την ώρα, η αντίδρασή του για το Νόμπελ.

«Ο Ντίλαν είναι η φωνή της Αμερικής, ο ήχος της φολκ και της κάντρι, αυτός ο λυρικός και επικός συνάμα συνδυασμός κιθάρας και φυσαρμόνικας, και ταυτόχρονα ο στίχος που είναι ποίημα, όπως ο δικός μας Σαββόπουλος, που διασκεύασε το “All along the watchtower” (“O παλιάτσος κι ο ληστής”)», έγραφε ο Βασίλης Βασιλικός, σε κομμάτι που του αφιέρωσε στην «Ελευθεροτυπία» (30 Μαρτίου 2009) με τίτλο «Forever young».

Το Νόμπελ στον Ντίλαν και ο θάνατος του Ντάριο Φο (νομπελίστας κι αυτός), αγαπητότατου και στην Ελλάδα, επισκίασαν μέχρι εξαφάνισης τον θάνατο του Γιώργου Χαραλαμπίδη, ποιοτικού ηθοποιού (με αδυναμία στα κλασικά κείμενα – «Επιτάφιο» του Περικλή, «Απολογία του Σωκράτη» κ.ά.), συνδικαλιστή σε δύσκολους καιρούς, μάστορα, στοργικού γονιού – λεβεντιά άνθρωπος.

ΚΑΙ… Οσο για τις απειλές Ερντογάν – σαν να απαντάει στις προφητείες του γέροντα Παΐσιου.

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο Φιλιππότης του βιβλίου
Ως εργαζόμενος στο βιβλιοπωλείο της «Εστίας» και αργότερα, όταν απέκτησε δικό του βιβλιοπωλείο κι εκδοτικό οίκο, πρόσφερε πάντα με καλή διάθεση, στους νέους κυρίως, τα βιβλία που ήθελαν ή που τους συνιστούσε ο...
Ο Φιλιππότης του βιβλίου
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Το εκδοτικό «καταφύγιο» της Αριστεράς
Η Νανά Καλλιανέση, η πασίγνωστη στον χώρο του βιβλίου κυρά του «Κέδρου», στις 6 Φεβρουαρίου 1988 (πριν από 30 χρόνια) έφυγε από τη ζωή στα 72 της. Είχε προηγηθεί, 13 χρόνια πριν, το 1975, ο θάνατος του συζύγου...
Το εκδοτικό «καταφύγιο» της Αριστεράς
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Καζαντζάκης, ο «γκουρού» μας
Ο «Καπετάν Μιχάλης» ήταν η αρχή. Ακολούθησε ο «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Ο τελευταίος πειρασμός», «Ο φτωχούλης του Θεού» και ό,τι άλλο δικό του, με το άγχος πάντα μήπως...
Καζαντζάκης, ο «γκουρού» μας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Το βιβλίο στο… απόσπασμα
Συνηθισμένη, σε κεντρικές πλατείες και δρόμους, η εικόνα συσσωρευμένων βιβλίων που προσφέρονται σε δελεαστικές τιμές. Πρόκειται για στοκ που έχει ξεμείνει σε αποθήκες εκδοτών, ξεπούλημα από κληρονόμους, που...
Το βιβλίο στο… απόσπασμα
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Για ένα καθημερινό «Οχι»
Ο Αντώνης Σαμαράκης έφυγε από τη ζωή στις 8 Αυγούστου 2003, στα 84 του. Του «Λάθους» είχαν προηγηθεί οι –πολυδιαβασμένες επίσης– συλλογές διηγημάτων του «Ζητείται ελπίς» (1954), «Σήμα κινδύνου» (1959) και...
Για ένα καθημερινό «Οχι»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο «παραστρατημένος» κόσμος του Πέτρου Πικρού
Το πραγματικό του όνομα ήταν Ιωάννης Γεναρόπουλος, αλλά επέλεξε το φιλολογικό ψευδώνυμο Πέτρος Πικρός από θαυμασμό στον Ρώσο συγγραφέα Μαξίμ Γκόρκι (γκόρκι στα ρωσικά σημαίνει πικρός).
Ο «παραστρατημένος» κόσμος του Πέτρου Πικρού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας