Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο άνθρωπος που έφερε τη Μαρία Κάλλας

Ο Αχιλλέας Μαμάκης με τη Μαρία Κάλλας, το 1957

Ο άνθρωπος που έφερε τη Μαρία Κάλλας

  • A-
  • A+

Αχιλλέας Μαμάκης, ο πρωτοπόρος του καλλιτεχνικού ρεπορτάζ

Στις 23 του περασμένου Αυγούστου συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τότε (1966) που έφυγε από τη ζωή ο Αχιλλέας Μαμάκης, στα 60 του. Για τους νεότερους τ’ όνομά του -ακόμα και για εμάς τους ασχολούμενους με τα καλλιτεχνικά- μπορεί να μη λέει τίποτα.

Και όμως, υπήρξε ο προπάτοράς μας, ο άνθρωπος που ξεκίνησε από την εφημερίδα «Εθνος» το καλλιτεχνικό ρεπορτάζ, που λίγο αργότερα επέβαλε και πλούτισε, με την περίφημη 2η σελίδα των «Νέων», ο διευθυντής τους Κώστας Νίτσος (κι από κοντά το προσωπικό του δημιούργημα, το περιοδικό «Θέατρο»).

Ηταν λοιπόν το 1936 όταν ένας νέος δημοσιογράφος, ο Αχιλλέας Μαμάκης, άρχισε από «Εθνος» τα «Θεατρικά νέα». Μια στήλη που ήρθε να προβάλει και να αναδείξει το «παρακατιανό» για πολύ κόσμο επάγγελμα του ηθοποιού (θεατρίνος!).

Η απήχηση που είχε τον έκανε να απλωθεί και στις άλλες μορφές της τέχνης: κινηματογράφο, λογοτεχνία, μουσική, εικαστικά, μία κάθε ημέρα, διατηρώντας όμως ξεχωριστή θέση στα θεατρικά.

Ετσι, το 1952, άρχισε από το ραδιόφωνο του τότε ΕΙΡ «Το θέατρο στο μικρόφωνο του κυρίου Αχιλλέα Μαμάκη», που εξελίχθηκε σε μια από τις δημοφιλέστερες εκπομπές.

Πολυσχιδής

Το 1964 αρρώστησε σοβαρά, αλλά κι εκεί στο νοσοκομείο συνέχισε να επιμελείται την εκπομπή ώς τον θάνατό του, οπότε την ανέλαβε η σύζυγός του, χορογράφος και πρώην χορεύτρια, Τατιάνα Βαρούτη-Μαμάκη, η οποία την κράτησε ώς το 1967.

Τότε της προτάθηκε από την ΥΕΝΕΔ να την κάνει τηλεοπτική, πράγμα που έγινε και κράτησε ώς το 1970, οπότε διακόπηκε από τους τότε στρατιωτικούς αφέντες χωρίς να της εξηγηθεί γιατί.

Ηταν η ίδια η Βαρούτη που έδωσε αυτές τις πληροφορίες σε συνέντευξη για την «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», 6 Μαρτίου 1988 (η ίδια έφυγε από τη ζωή στις 23 Ιανουαρίου 2007, στα 86 της).

Πολυσχιδής δημοσιογράφος ο Μαμάκης, αφού, εκτός από καλλιτεχνικές ειδήσεις, έπαιρνε συνεντεύξεις, έκανε κριτικές, «όχι μόνο για το “Εθνος” αλλά και για την “Ακρόπολη” και το περιοδικό “Εικόνες”.

Ακόμη έγραφε αναγνώσματα σε συνέχειες, όπως οι “Ηρωες του ’21”, “Ο άγνωστος Βενιζέλος”. Ηταν ακούραστος». Ως και διοργανωτής καλλιστείων υπήρξε, με πρώτη Σταρ Ελλάς το 1952 την Νταίζη Μαυράκη, ενώ για ένα διάστημα ήταν διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών, με κορυφαίο επίτευγμα, το 1957, την εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στο Φεστιβάλ. Πώς την έπεισε;

«Δεν ήταν εύκολο, γιατί η Κάλλας ήταν πολύ πικραμένη με την Ελλάδα. Δεν ήθελε να εμφανιστεί εδώ. Ο Μαμάκης πήγε στην Ιταλία και τη βρήκε. Της κουβέντιασε, αλλά τίποτα. Το τελευταίο βράδυ, πριν φύγει, καθώς έτρωγαν, της λέει: “Κρίμα που δεν έρχεσαι, να ιδούνε πόσο κομψή είσαι τώρα που αδυνάτισες”. Αυτό ήταν. Την άλλη μέρα υπόγραψε συμβόλαιο».

Η Βαρούτη

Eίπαμε κι άλλα με τη Βαρούτη, καθώς δεν ήταν μόνο η σύζυγος και συνεργάτρια του Μαμάκη – είχε και τη δική της ιστορία. Γεννημένη στη Ρωσία από πατέρα Ελληνα και μητέρα Ρωσίδα, ήρθαν έναν χρόνο μετά τη γέννησή της στην Ελλάδα.

Από μικρή στον χορό. Γράφτηκε και τέλειωσε την τότε φημισμένη σχολή χορού της Μαντάμ Ρεϊμόν. Στη συνέχεια πήγε για περισσότερες γνώσεις στη Βαρσοβία, επειδή εκεί ήταν η νονά της που είχε σχολή χορού. Επιστρέφοντας προσελήφθη στη Λυρική Σκηνή, που μόλις είχε ιδρυθεί. Ηταν το 1939 και η έναρξη έγινε με τη «Νυχτερίδα» του Στράους.

Εκεί δούλεψε ώς το 1949, οπότε, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης, πήγε στο Παρίσι. Επιστρέφοντας, ως χορογράφος πλέον, συνεργάστηκε με τη Λυρική Σκηνή επί τέσσερα χρόνια. Στη συνέχεια προσελήφθη στο Εθνικό Θέατρο, όπου χορογράφησε πολλές παραστάσεις.

Ακολούθησαν συνεργασίες με το Θέατρο Κύπρου και το ΚΘΒΕ, ώσπου πήρε σύνταξη. Αλλά καθώς δεν της άρεσε, μετά και τη διακοπή της συνεργασίας με την ΥΕΝΕΔ, να είναι ανενεργή, δημιούργησε συνεταιρικά μια γκαλερί στη Σκουφά, μια δεύτερη στο Σύνταγμα, ξέμεινε στη δεύτερη, ώς το 1980, οπότε σταμάτησε: «Κουράστηκα».

Τελειώνοντας, τη ρώτησα, ως άνθρωπο που έκανε καλλιτεχνικό ρεπορτάζ, πώς έβλεπε το ίδιο ρεπορτάζ σήμερα (τότε):

«Νομίζω ότι γράφονται πολλά πράγματα αβασάνιστα. Γράφονται πράγματα που δεν είναι αλήθεια. Δεν φείδονται ουδενός. Δεν το λέω βέβαια για όλους, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις»…

Στο πλαίσιο

Υπέροχη βραδιά με Μαρία Φαραντούρη και Γιώργο Νταλάρα, σ’ ένα φίσκα Ηρώδειο, την τελευταία του Σεπτεμβρίου – εν μέρει φιλανθρωπική (υπέρ προσφύγων και αστέγων). Με τη Συμφωνική Δήμου Αθηναίων και διευθυντή τον Λουκά Καρυτινό.

Με τραγούδια που δεν παλιώνουν από δυο καλλιτέχνες (ευτυχώς, δεν είναι οι μόνοι) που εμμένουν στην ποιότητα, με συμμέτοχο το κοινό. Τραγούδια-βάλσαμο – ειδικότερα τις μέρες που διανύουμε.

Ιδιαίτερη μνεία από τη Φαραντούρη στην παριστάμενη Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, με την «Ελένη» του Μάνου Χατζιδάκι, σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη, που της έχει αφιερώσει ο συνθέτης.

Και στη συνέχεια Νταλάρας μ’ ένα σε στίχους της ίδιας της Αρβελέρ, που έχει μελοποιήσει ο Νίκος Πλάτανος (από το βιβλίο-cd «Αμίλητη ιστορία»). «Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να πω την αληθινή ιστορία με ποιήματα και όχι όπως είναι στα σχολικά βιβλία που λένε μόνο ψέματα», έχει δηλώσει η ίδια.

Μια και ο λόγος για μουσική, ιδού ευχάριστη κλασική στους σταθμούς του μετρό. Χωρίς μπλα μπλα, όπως σε εκπομπές του Γ’ Προγράμματος, όπου ενίοτε ο λόγος βαραίνει (ακόμα κι όταν παρουσιάζει ενδιαφέρον) δυσανάλογα σε σχέση με τη μουσική για την οποία κυρίως καταφεύγουν οι ακροατές του.

Λαουτιέρης και όχι λυράρης ήταν ο Γιώργης Κουτσουρέλης για τον οποίο έγραψα το περασμένο Σάββατο, με πληροφορεί ο Γιώργος Σγουράκης, του ανθεκτικού τηλεοπτικού «Μονογράμματος» - καλύτερα ενημερωμένος από εκεί που το μετέγραψα.

ΚΑΙ… Υπέρ των απόβλητων καναλιών – μη στερηθούμε την πνευματική τροφή που μας προσφέρουν.

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Δεν ντρέπεσαι όταν με νικάς;»
Ο Ανδρέας Χ. Ζούλας υπήρξε δημοσιογράφος –συνταξιούχος πλέον– ρεπόρτερ, πολιτικός συντάκτης, σχολιαστής αθηναϊκών εφημερίδων, αρχισυντάκτης της «Καθημερινής» και του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, καθώς και...
«Δεν ντρέπεσαι όταν με νικάς;»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οταν η Λαμπέτη συνάντησε τη Γώγου
Δυο γυναίκες της τέχνης με κοινά –πικρά– βιώματα. Δυο γυναίκες, δυο ηθοποιοί, διαφορετικού βέβαια μεγέθους, με κοινά όμως πικρά προσωπικά βιώματα. Με τη Λαμπέτη να διαπρέπει σε σημαντικούς θεατρικούς, αλλά και...
Οταν η Λαμπέτη συνάντησε τη Γώγου
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ενας αναξιοποίητος θησαυρός
«Στις 3 Αυγούστου 2018 κλείνουν 60 χρόνια από τότε που ρίζωσα στην Ελλάδα. Πίστευα ότι θα γιόρταζα την επέτειο με χαρά αλλά, παρά τα 12 βιβλία που εξέδωσα με εξαιρετικούς Ελληνες εκδότες και τους τρεις τόμους...
Ενας αναξιοποίητος θησαυρός
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ως «συνομιλία» με Βυζάντιο και Αρχαιότητα
Εργο του Κώστα-Ηρακλή Γεωργίου είναι η έκθεση «Αγγελογραφίες», που πέρσι τον Μάιο παρουσίασε στην πόλη της Καβάλας (έγραψα τότε σχετικά) και τις ημέρες αυτές –ώς τις 30 Μαρτίου– φιλοξενείται στην αθηναϊκή...
Ως «συνομιλία» με Βυζάντιο και Αρχαιότητα
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Για «απαιτητικούς αναγνώστες»
Ηταν το 1978, όταν ο Γιάννης Στεφανάκις, υπό εξέλιξη πολυσχιδής καλλιτέχνης: ζωγράφος, χαράκτης, σκηνοθέτης, σκηνογράφος, ποιητής, συν στοιχειοθέτης-τυπογράφος, συνάντησε τον ποιητή Μιχάλη Κατσαρό. Και καθώς...
Για «απαιτητικούς αναγνώστες»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Αποφασίζομεν και διατάσσομεν»…
Μεταξύ των πρώτων εφτά χιλιάδων που συνελήφθησαν τη νύχτα της 20ής Απριλίου ήταν αρκετοί πνευματικοί άνθρωποι και καλλιτέχνες –μερικοί μάλιστα προχωρημένης ηλικίας όπως ο ποιητής Βασίλης Ρώτας και ο ηθοποιός...
«Αποφασίζομεν και διατάσσομεν»…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας