• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.2°C / 32.8°C
    5 BF
    31%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.4°C / 35.3°C
    3 BF
    42%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 37.0°C
    3 BF
    26%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.4°C / 31.9°C
    3 BF
    37%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 33.0°C
    5 BF
    29%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    33°C 33.0°C / 35.1°C
    2 BF
    28%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 29.4°C / 31.5°C
    2 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    3 BF
    18%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 31.0°C
    5 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 31.8°C
    4 BF
    45%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.2°C / 28.8°C
    5 BF
    51%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.7°C / 27.9°C
    2 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    0 BF
    51%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 30.7°C / 32.9°C
    3 BF
    25%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.5°C / 32.7°C
    3 BF
    34%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.8°C / 32.8°C
    4 BF
    40%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 33.0°C
    4 BF
    22%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.3°C / 31.0°C
    2 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.7°C / 31.7°C
    3 BF
    25%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    0 BF
    49%

Εξώφυλλο ενός τεύχους του περιοδικού. Δίπλα, ο Νίκος Ρούτσος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λεβέντης ως Ελληνας!

  • A-
  • A+
Αναφορά στον Νίκο Ρούτσο, δημιουργό του… αντι-Ταρζάν Γκαούρ.

Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά εν όψει, και μολονότι η πανδημία εξακολουθεί απτόητη να «θερίζει», θα σταθώ –ως… διάλειμμα– σε κάποια από τα αποκαλούμενα «χρόνια της αθωότητας», τότε που ο κόσμος (των παιδιών που υπήρξαμε…) περιοριζόταν στα όρια του χωριού και στις οικογένειές μας. Καταφύγιο, κάποιες μικρές αποδράσεις – ερήμην γονέων και δασκάλων. Μια απ’ αυτές, το εβδομαδιαίο περιοδικό «Γκαούρ – Ταρζάν» (λίγο πριν προκύψει ο κορακοζώητος «Μικρός Ηρως»). Κι επειδή πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για το δεύτερο, θα σταθώ στο πρώτο, συγγραφέας του οποίου υπήρξε ο Νίκος Ρούτσος, καθώς στις 15 Δεκεμβρίου συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από τότε που έφυγε από τη ζωή, στα 77 του.

«Με τον θάνατο του Νίκου Ρούτσου χάσαμε έναν από τους πρώτους πνευματικούς μας τροφοδότες. Ηταν αυτός που με τις εξωτικές ιστορίες και τα παραμύθια του ερέθιζε τη φαντασία μας και ομόρφαινε τη ζωούλα μας τα δύσκολα εκείνα μετεμφυλιακά χρόνια», έγραφα στις 19 Δεκεμβρίου 1981 στην «Ελευθεροτυπία», αποχαιρετώντας τον Ρούτσο.

Μολονότι ο φιλόλογος πατέρας του τον προόριζε για τον ιερατικό κλάδο, ο Νίκος είχε ήδη αρχίσει να γράφει στίχους για τραγούδια και χρονογραφήματα σε έντυπα της εποχής, για να καταλήξει συνεργάτης του εκδοτικού οίκου «Αγκυρα», που από το 1890 ευδοκιμεί ώς τις ημέρες μας από την οικογένεια Παπαδημητρίου. «Και τότε ξαφνικά δημιούργησε τον καταπληκτικό ήρωα Γκαούρ, που θα συγκλόνιζε και θα συνάρπαζε τα Ελληνόπουλα για σχεδόν δύο δεκαετίες», γράφει ο Δημήτρης Χανός, συγγραφέας και ερευνητής συναφών αναγνωσμάτων, προλογίζοντας το ημερολόγιο του 1990, αφιερωμένο στα 100 χρόνια των εκδόσεων «Αγκυρα».

Λεβέντης…

Οπως είναι προφανές, ο λεβέντης της ζούγκλας ήταν ο συμπατριώτης μας Γκαούρ, ο οποίος σαφώς είχε την εύνοια του δημιουργού του και των αναγνωστών, σε αντίθεση με τον χολερικό –βρετανικής καταγωγής– Ταρζάν, με τον οποίο ο δικός μας βρισκόταν σε διαρκή αντιπαλότητα. Την παρέα συμπλήρωναν η σύντροφος του Γκαούρ Ταταμπού (συμπατριώτισσά μας κι αυτή) και η Τζέιν του Ταρζάν. Κι από κοντά οι αστείοι της παρέας: Χουχού και Ποκοπίκο.

Κι εδώ θα δώσω τον λόγο στον φιλόλογο καθηγητή Στέλιο Παπαθανασίου, ο οποίος έλαχε τότε να βρίσκεται στην Αγγλία για μεταπτυχιακές σπουδές, διάβασε το σημείωμα το σχετικό με τον θάνατο του Ρούτσου και επικοινώνησε μαζί μου, ως συν-αναγνώστης του «Γκαούρ – Ταρζάν». Εκτοτε αναπτύχθηκε μια φιλία, που αντέχει ως τις ημέρες μας – αλλά… εξ αποστάσεως, δεδομένου ότι ο καθηγητής ζει οικογενειακώς στη Θεσσαλονίκη. Στην Αθήνα συναντηθήκαμε για πρώτη φορά πριν από 30 χρόνια, σε εκδήλωση του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ για τον Παπαδιαμάντη, του οποίου ο Παπαθανασίου είναι ένθερμος μελετητής και εκ των ομιλητών της βραδιάς. Από τον Παπαθανασίου και το κειμενάκι που ακολουθεί –προσφορά του στην παρούσα σελίδα της «Εφ.Συν.»– με τις παραδοσιακές ευχές μας:

Του Ποκοπίκο

«Ενας από τους δημοφιλέστερους χαρακτήρες του περιοδικού ήταν ο πυγμαίος Ποκοπίκο. Αυτοσυστηνόταν ως “γόης φιδιών και γυναικών, προστάτης κουτών και αδυνάτων, κυνηγός αγρίων κονίκλων” (κουνελιών). Ακολουθούσε τον Γκαούρ στις μάχες που έδινε κατά των ανθρωποφάγων της ζούγκλας και με μια σκουριασμένη χατζάρα αποκεφάλιζε τους… σκοτωμένους!

»Οι ανθρωποφάγοι, φυσικά, τον έβαλαν στο μάτι, του έστησαν ενέδρα, τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν στον φύλαρχο για τα περαιτέρω. Ομως ο δαιμόνιος Ποκοπίκο, γνωρίζοντας ότι ο αρχηγός των ανθρωποφάγων ήταν λάτρης των αινιγμάτων, προχώρησε σε μια συμφωνία να τους πει ένα αίνιγμα, κι αν δεν το βρουν να του χαρίσουν τη ζωή. Τελικά το αίνιγμα του Ποκοπίκο, μια σειρά παραλογισμών, του έσωσε τη ζωή, καθώς δεν επιδεχόταν καμιά λογική απάντηση: “Ποιο είναι εκείνο το πράγμα που έχει ένα πόδι, το φυτεύουμε στη γλάστρα και τον χειμώνα… ψήνει κάστανα;”.

»Ο περιορισμένος χώρος δεν επιτρέπει να παραθέσουμε λεπτομερώς τη στιχομυθία του φυλάρχου με τον Ποκοπίκο γύρω από τη λύση του αινίγματος, που ήταν… ο πετροκότσυφας! Αναφέρω απλώς ότι ενώ δέχτηκε, εκών άκων, τις δύο πρώτες απαντήσεις, στο ερώτημα με τα κάστανα, η απάντηση του πυγμαίου τον άφησε κάγκελο: “Αυτό το είπα για να σας μπερδέψω!”».

Στο πλαίσιο

Είθισται, με το τέλος του χρόνου, να γίνεται κι ένας απολογισμός των όσων διαπράχτηκαν –ή δεν– στη διάρκεια του απερχόμενου – συμπεριλαμβανομένου και του πολιτιστικού. Κι εκείνο που θα είχα να παρατηρήσω, μολονότι –ξαναθυμίζω– εδώ και καιρό έχω πάψει να είμαι στο τρέχον ρεπορτάζ, είναι πως τα κατά είναι ισχυρότερα και εμφανέστερα από τα υπέρ. Βέβαια, εν προκειμένω, υπάρχει το ισχυρό άλλοθι της πανδημίας που έχει αλλάξει ανυπόφορα τη ζωή μας. Ενα άλλοθι, ωστόσο, που επιτρέπει στους κρατούντες να επιβάλλουν μέτρα που πλασάρονται ως απαραίτητα, μολονότι η πραγματικότητα τους διαψεύδει.

Από τους χώρους που πλήττονται από την πανδημία είναι (ας το ξαναπούμε) και ο πολιτιστικός. Γίνονται κάποια πράγματα, υποστηρίζονται από έναν κόσμο, «με όλα τα μέτρα», με άδηλη ωστόσο συνέχεια (όπως λίγο-πολύ συμβαίνει σε όλους τους χώρους). Και ίσως να έχει δίκιο αυτός που υποστηρίζει ότι βιώνουμε έναν μικρομεσαίωνα: πολιτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό…

Τα παιδιά ωστόσο των δημοσιογράφων ανταποκρίθηκαν κι εφέτος στο κάλεσμα του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ, και ζωγράφισαν έργα εμπνευσμένα από τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Υπάρχουν και βραβεία, αλλά σημασία έχει η συμμετοχή, το χρώμα, η παιδική ματιά.

ΚΑΙ… «Τι εστί αλήθεια;» «Αυτά που δεν μας λένε».


▶ ΣΗΜ. «Αν ζούσε, σε λίγες ημέρες (28 Δεκεμβρίου), θα γιόρταζε τα 60 της χρόνια», έγραφα το περασμένο Σάββατο στο κείμενο το αφιερωμένο στα 10 χρόνια από τον θάνατο της Λουκίας Ρικάκη. Το σωστό είναι ότι είχε γεννηθεί στις 14 Ιουλίου 1961 (και, άρα, τότε τα γενέθλιά της – η 28η Δεκεμβρίου αφορά τον θάνατό της). Το επισημαίνει η κυρία Πανδώρα Μουρίκη – και την ευχαριστώ.

[email protected]net.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Καημός είναι όλο το ρωμαίικο»…
Τον είχα συναντήσει σ’ ένα μικρό διαμέρισμα στο Παγκράτι, όπου ζούσε με τη σύζυγό του, την αρχαιολόγο Καίτη Αργυροκαστρίτου και τη μικρή τους κόρη Αγγελίνα, για μια συνέντευξη στην «Ελευθεροτυπία» (4 Μαρτίου...
«Καημός είναι όλο το ρωμαίικο»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Η διάψευση των οραμάτων...
Ενα μικρό παιδί, ξεφεύγοντας προφανώς από την προσοχή των δικών του, ισορροπεί χαμογελαστό πάνω σε μια καρέκλα, χωρίς να υπολογίζει ότι μπορεί κάποια στιγμή να ανατραπεί. Είναι η φωτογραφία που κοσμεί το...
Η διάψευση των οραμάτων...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Υπέρ βωμών και εστιών»...
Εθνικές εκλογές αύριο και είπα να σταθώ, συμβάλλοντας στο μέτρο του δυνατού στην... ενίσχυση του εθνικού φρονήματος που δοκιμάζεται (και) από τις ατέρμονες τουρκικές προκλήσεις, στο «Λιβάδι με τους μαργαρίτες»...
«Υπέρ βωμών και εστιών»...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
40 + 1 ανθεκτικά χρόνια
Καιρό είχα να πάρω το περιοδικό «Το Δέντρο». Και χάρηκα καθώς έπεσαν στα χέρια μου μερικά από τα τελευταία τεύχη. Ανάμεσά τους δύο αφιερώματα στις «Μαρξιστικές Ιδέες στη Νεοελληνική Λογοτεχνία» κι ένα...
40 + 1 ανθεκτικά χρόνια
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο τολμηρός εκδότης του Καζαντζάκη
Με την εμφάνιση των εκδόσεων «Δίφρος» του Γιάννη Γουδέλη άλλαξε το εκδοτικό τοπίο. Μικρή η διάρκειά του, αλλά εντυπωσιακή η παρουσία του, καθώς άρχισε την εκδοτική του διαδρομή με τα Απαντα του Νίκου...
Ο τολμηρός εκδότης του Καζαντζάκη
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Για τον διδακτικό Καβάφη
Mια ματιά στα περιεχόμενα του βιβλίου δημιουργεί την αίσθηση πως η μελέτη δεν ακολουθεί την πεπατημένη. Μάλιστα ορισμένα κεφάλαια προκαλούν είτε την περιέργεια είτε την απορία του αναγνώστη.
Για τον διδακτικό Καβάφη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας