• Αθήνα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 12.2°C / 14.8°C
    3 BF
    90%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 13.6°C
    4 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 16.0°C
    4 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    1 BF
    62%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    5 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 9.8°C
    2 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Ασθενής ομίχλη
    5°C 5.4°C / 6.2°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    2 BF
    68%
  • Ηράκλειο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 13.8°C / 15.8°C
    3 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.8°C
    1 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ψιχάλες μικρής έντασης
    17°C 16.8°C / 17.7°C
    5 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    4 BF
    86%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 11.2°C
    1 BF
    90%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 20.4°C
    2 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 15.0°C
    0 BF
    93%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.8°C
    5 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.2°C / 12.8°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.3°C / 5.3°C
    1 BF
    93%

Ο Γιώργος Κοτζιούλας με στρατιωτική ένδυση

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ετούτ’ η ζωή είναι γελοία»…

  • A-
  • A+
Γιώργος Κοτζιούλας - ο ποιητής του έρωτα και της στέρησης.

Στις 28 Αυγούστου συμπληρώθηκαν 65 χρόνια από τότε (1956) που έφυγε από τη ζωή, σε μια φτηνή αθηναϊκή κλινική, ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας σε ηλικία μόλις 47 ετών. «Γνήσιος ποιητής, από το μέταλλο των μεγάλων, βρέθηκε σ’ εποχή που σκοτώνει τους ποιητές» έγραψε ο ομότεχνός του Βασίλης Ρώτας σε νεκρολογικό σημείωμα στο περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» (Σεπτέμβριος 1956) και πρόσθετε:

«Ο Κοτζιούλας πέθανε γονατισμένος από τη φτώχεια και τους συμμάχους της, την εγκατάλειψη και την αδιαφορία. Δούλευε διορθωτής για να ζήσει, κυριολεκτικά για να τραβήξει τη ζωή του, την άρρωστη και σακατεμένη από τη στέρηση, δούλευε σκληρά ο ετοιμοθάνατος για να εξασφαλίσει μια συνταξούλα στη γυναίκα του και στο παιδί του, ένα πεντάχρονο, έξυπνο και τρυφερό πλάσμα. Ο Κοτζιούλας ήταν γνήσιος άνθρωπος, ρίζα απ’ τα Τζουμέρκα, πνεύμα αητίσιο, κρίση ζυγιασμένη, σοφία σίγουρη, ήθος ανθρωπιάς ευγενικής και πολιτισμένης.

Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, στο βουνό, όπου αυτός ο σαρακοφαγωμένος πολέμησε και με το όπλο και με το πνεύμα. Στο τέλος υπέκυψε στη φτώχεια. Ως την ακμή της ηλικίας μπόρεσε και τράβηξε τη ζωή του κρυφά, σα να την είχε κλέψει, πέθανε ξαφνικά, όχι όμως κι αναπάντεχα. Θα μπορούσε να καλοζήσει αν ενόθευε την τέχνη και τη ζωή, όπως τόσοι και τόσοι. Αλλά ο Κοτζιούλας επροσπάθησε να τα βγάλει πέρα αγωνιζόμενος με ικανότητα και αξιοπρέπεια. Με αξιοπρέπεια και συνέπεια ήταν ντυμένο και το σάβανό του».

Πολυβασανισμένος

Θα συνεχίσω το παρόν σημείωμα στον ταπεινό, πολυβασανισμένο ποιητή και αγωνιστή, με στοιχεία κυρίως από τον α' τόμο των Απάντων του με τίτλο «Ποιήματα 1928-1942», από τις εκδόσεις «Δίφρος»:

Ο Γιώργος Κοτζιούλας γεννήθηκε το 1909 στην Πλατανούσα, ένα μικρό χωριό της Αρτας. Ο πατέρας του ήταν αγροτικός ταχυδρόμος και αγωνιζόταν να ζήσει μια οικογένεια από εφτά άτομα – δύο αδερφές, ακόμη έναν αδερφό, τη μητέρα και τη γιαγιά του. Μολονότι γνώρισε τη φτώχεια από μικρός, αναδείχτηκε στηριγμένος στην προσωπική του εργασία. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στο Δημοτικό σχολείο του χωριού του. Το Σχολαρχείο το ’βγαλε στο Καλέντζι, ένα μεγαλοχώρι κοντά στα Γιάννενα, και το Γυμνάσιο στην Αρτα.

Από μικρός ξεχώριζε για την εξαιρετική του επίδοση σε κάθε μάθηση. Εδινε μαθήματα σε άλλους συνομήλικους ή μικρότερους μαθητές. Το 1926 κατέβηκε στην Αθήνα και τον επόμενο χρόνο γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από εδώ και πέρα έπεσε σε μια άγρια βιοπάλη, που έφθειρε την υγεία του. Ζούσε σε φτωχικές περιοχές, πολλές φορές ανέστιος κα φιλοξενούμενος από φίλους.

Το 1934 αρρώστησε από φυματίωση, που τον ταλαιπώρησε πολλά χρόνια. Νοσηλεύτηκε στο σανατόριο της Πάρνηθας και βγαίνοντας έμεινε σε καλύβες της Πάρνηθας, με τη βοήθεια φίλων. Το 1937 διορίστηκε ημερομίσθιος υπάλληλος στο σανατόριο της «Σωτηρίας». Η δουλειά όμως που του ανάθεσαν (χαράκωνε και έγραφε καταστάσεις) τον γέμισε ανία και σε λίγους μήνες έφυγε.

Και τι δεν έγραψε…

Η ανέχεια τον ακολούθησε και τα κατοπινά χρόνια βρίσκεται με τους ξεσηκωμένους για ελευθερία στις ανταρτοκρατούμενες περιοχές μ' έναν περιοδεύοντα λαϊκό θίασο. Το 1945 ξαναβρίσκεται στην Αθήνα, διορθωτής και μεταφραστής σε διάφορα έντυπα. Τον ίδιο χρόνο παντρεύεται την Ευμορφία Κηπουρού, με την οποία αποκτά έναν γιο, τον Κώστα.

Παρά τις αντίξοες συνθήκες διαβίωσής του ο Γιώργος Κοτζιούλας, όντας πολυμαθέστατος, διακρίθηκε για την ποίησή του, μετέφρασε αρχαίους συγγραφείς και πολλούς ξένους (κυρίως, για βιοποριστικούς λόγους, για λογαριασμό εφημερίδων και περιοδικών), μεταξύ άλλων και τους πολυσέλιδους «Αθλίους» του Ουγκό. Δυστυχώς το έργο του -στον μεγαλύτερο όγκο του- είναι εξαντλημένο ό,τι έχει εκδοθεί και άγνωστο το υπόλοιπο… «Στο σύντομο πέρασμά του από τη ζωή, ο Γιώργος Κοτζιούλας δεν έπαψε στιγμή να τραγουδάει. Τραγουδούσε τον έρωτα και τον θάνατο, τραγουδούσε τη φτώχεια και τη στέρηση, τη μοναξιά και την αποξένωση της μεγαλούπολης» γράφει ο Σωτήρης Τριβιζάς στο βιβλιαράκι του «Γιώργος Κοτζιούλας» (εκδ. Γαβριηλίδης). «Τραγούδησε επίσης τη φύση της ιδιαίτερης πατρίδας του, σε μια σειρά από αληθινά εμπνευσμένα ποιήματα, καθώς και τη δίψα του για ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη».

Από το βιβλιαράκι του Σωτήρη Τριβιζά και η μεταγραφή του πρώτου τετράστιχου του ποιήματος του Κοτζιούλα «Φιλοσοφείν»: «Ετούτ’ η ζωή που ζούμε είναι γελοία, / μα δεν υπάρχει κι άλλη να διαλέξεις. / Γράφουμε, ερωτευόμαστε, όλο λέξεις - / πεθαίνουμε και μπαίνει μια τελεία».

Στο πλαίσιο

Ανήκω στη γενιά της δεκαετίας του ’60, τότε που οι νέοι (που τους αποκαλούσαν αναρχοκομουνιστές) ξεχύνονταν στους δρόμους για το 114 (το ακρογωνιαίο άρθρο του τότε Συντάγματος, το οποίο όριζε ότι η τήρησή του «επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων»). Την «προίκα στην Παιδεία» (και όχι στην τότε πριγκίπισσα – και κατοπινή βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία, που, παρά τις διαμαρτυρίες της, δόθηκε από το υστέρημα του ελληνικού λαού). Τη «Λευτεριά στην Κύπρο» (και βλέπουμε σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα). Την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων (μολονότι ο Εμφύλιος είχε λήξει το 1949). Την καταδίκη της Αποστασίας, που οδήγησε στη χούντα του 1967 (με θύματα και τους ίδιους τους δημιουργούς της) κ.ά.

Και ιδού στις μέρες μας οι νέοι και πάλι στους δρόμους με ζωτικά αιτήματα και την κυβερνητική εξουσία να τους εξισώνει με τους απέναντι - του καταδικασμένου από τη Δικαιοσύνη φασισταριού. Και είναι κρίμα νέα παιδιά να κάνουν καταλήψεις σε σχολεία, να οχυρώνονται και να υψώνουν τα χέρια με τον γνωστό ναζιστικό χαιρετισμό (από πίστη στο συφοριασμένο φασιστικό ιδεώδες, από άγνοια ή πλάκα;). Κι από κοντά η μόδα (ή το… αγωνιστικό καθήκον), που τους θέλει μαυροντυμένους και με κουκούλα -και ενίοτε με ρόπαλα και άλλον οπλισμό- προφανώς κατά του… εχθρού.

Σε σχέση τώρα με το θέμα που απασχόλησε την παρούσα στήλη την περασμένη εβδομάδα: ήταν κυρίως για κάποιους που αναρωτήθηκαν για τη θέσπιση συγκεκριμένου δημοσιογραφικού βραβείου. Εάν δεν έγινε κατανοητή η θέση του υπογράφοντος, να προσθέσω ότι σέβομαι την απόφαση της πλειοψηφίας, αλλά διατηρώ την αρνητική άποψή μου.

ΚΑΙ… «Αν αντέξουμε κι αυτόν τον χειμώνα»…

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο πόνος ως πηγή δημιουργίας
Η μελέτη αναφέρεται σε ποιητικές συλλογές από τη σύγχρονη δημιουργία, οι οποίες γεννήθηκαν από τον πόνο που προξένησε στον δημιουργό ο θάνατος προσφιλούς προσώπου, «ο οποίος στάθηκε και το έναυσμα για την...
Ο πόνος ως πηγή δημιουργίας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Δημοσιογραφία μιας άλλης εποχής
Δεν έλαχε, στην περίοδο της δημοσιογραφικής μου διαδρομής, να εργαστώ υπό τη διεύθυνση του Κώστα Νίτσου, ενός από τα μυθικά δημοσιογραφικά πρόσωπα της δουλειάς μας.
Δημοσιογραφία μιας άλλης εποχής
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Κρίνε για να κριθείς»…
Δεν έλαχε να γνωρίσω τον ποιητή – που πολύ θα το ήθελα. Μια μικρή κουβέντα μόνο, στο πόδι, μια υπόσχεση για συνέντευξη που δεν έγινε (δεν ήταν άλλωστε πρόθυμος για συνεντεύξεις) και η ευγενική αφιέρωση στο...
«Κρίνε για να κριθείς»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«δε λείπει ο ψεύτης, ο προσκυνημένος»…
Καλό είναι να θυμόμαστε και να μνημονεύουμε κάποιους πνευματικούς ανθρώπους, με σημαντικό έργο, που δεν ανήκουν στους προβεβλημένους. Μια τέτοια περίπτωση και ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος, που πέρσι...
«δε λείπει ο ψεύτης, ο προσκυνημένος»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Ακούω όλη τη γη να φωνάζει»…
Νίκος Καζαντζάκης: «Ολα έχουν ένα κρυφό νόημα στον κόσμο ετούτον, συλλογίστηκα. Ολα, άνθρωποι, ζώα, δέντρα, άστρα, είναι ιερογλυφικά, και χαρά σ’ εκείνον, που αρχίζει να τα συλλαβίζει και να μαντεύει τι λένε…...
«Ακούω όλη τη γη να φωνάζει»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Αυτοί είναι βουντού»…
Είναι, ίσως σκεφτείτε, βολική λύση να γεμίζεις τη σελίδα σου με ξένα κείμενα. Είναι κι ένας πειρασμός όταν πέφτεις σε κείμενα που σε κρατάνε. Οπως αυτά που περιλαμβάνονται στο νέο τεύχος του τριμηνιαίου...
«Αυτοί είναι βουντού»…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας