• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.1°C / 19.8°C
    2 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.2°C / 17.8°C
    0 BF
    87%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.9°C / 18.8°C
    2 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    13°C 12.9°C / 14.7°C
    0 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 16.9°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 16.7°C
    1 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.8°C
    0 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.6°C
    1 BF
    79%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.8°C / 22.5°C
    1 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    1 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 20.7°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 16.7°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 18.9°C
    0 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.9°C / 16.5°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.1°C / 17.3°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.8°C / 20.8°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.1°C / 20.0°C
    0 BF
    86%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 14.4°C
    2 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 17.8°C
    1 BF
    74%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    81%

Με τη μάνα του Γεσθημανή: «Τι να λέμε τώρα, η αγάπη της μάνας είναι άλλο πράγμα…»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Του Καζαντζίδη ο καημός

  • A-
  • A+
Είκοσι χρόνια από τον θάνατό του.

 

Ηταν Ιούλιος του 1988 όταν συνάντησα τον Στέλιο Καζαντζίδη στο σπίτι του στην Ανω Πεύκη, ένα ζεματιστό απόγευμα, που ενώ η Αθήνα έβραζε, στη βεράντα του είχε δροσιά. Στη μικρή παρέα, πλην του Καζαντζίδη, η σύζυγός του Βάσω και ο κουμπάρος τους Νίκος Τζανιδάκης, που τον σύστησε με θερμά λόγια, ο οποίος ενίοτε πρόσθετε στις απαντήσεις του Στέλιου, με τη συναίνεσή του. Αφορμή της συνάντησης, η κυκλοφορία του νέου του δίσκου «Ελεύθερος».

Από τη συνάντηση-συνέντευξη αυτή («Ελευθεροτυπία», 10-11 Ιουλίου 1988), μερικά αποσπάσματα, καθώς στις 14 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται είκοσι χρόνια αφότου ο Καζαντζίδης έφυγε από τη ζωή (2001) στα 70 του. Είχε ξεκινήσει τις καλλιτεχνικές του εμφανίσεις, κυρίως σε νυχτερινά κέντρα, το 1931 και τις σταμάτησε το 1965, σε ηλικία μόλις 34 ετών, αρκούμενος έκτοτε στην έκδοση μερικών δίσκων. Είχε ωστόσο αναγνωριστεί ως μία από τις σπουδαιότερες ελληνικές φωνές.

Είχε προηγηθεί το πρωί της ίδιας ημέρας επίσκεψη στο στούντιο, όπου έγινε η εγγραφή μερικών τραγουδιών του νέου του δίσκου. Εκεί η κυριαρχία του, ο σεβασμός των συνεργατών, η τελειομανία του: «Αυτό βγήκε κακομοίρικο - θα το ξανακάνω». «Εδώ η φωνή μου είναι παξιμάδι, στεγνή». «Α, με αυτό θα κουνηθούν στα Μεσόγεια! Θα χορέψει ο κόσμος!».

Πριν από λίγες ημέρες είχε φύγει από τη ζωή η μητέρα του, την οποία υπεραγαπούσε: «Ακόμα δεν μπορώ να πιστέψω ότι δεν την έχω. Σήμερα μ’ αυτόν τον καύσωνα θα είχα το πρόβλημα της φροντίδας της και πικράθηκα που μου έλειπε. Ηθελα να την είχα, να τη φρόντιζα… Τι να λέμε τώρα, η αγάπη της μάνας είναι άλλο πράγμα, δεν αντικαθίσταται με τίποτα…».

-Κύριε Καζαντζίδη, χρόνια τώρα παρακολουθώ στις συνεντεύξεις που δίνετε μια εικόνα αντιφατική: Αλλοτε εμφανίζεστε ως θύμα, άλλοτε ως επιτιθέμενος, άλλοτε και τα δυο μαζί. Τι είσαστε στ’ αλήθεια;

«Και τα δύο».

-Εχετε αναρωτηθεί μήπως κάπου είστε άδικος;

«Κοιτάξτε, άδικος δεν έχω υπάρξει ποτέ. Δεν έχω αδικήσει ποτέ. Τι να σας πω για τον εαυτό μου; Νομίζω πως είμαι παράδειγμα ανθρώπου…»

Πίκρα…

Η κουβέντα έρχεται στους λόγους που τον έκαναν να εγκαταλείψει τις εμφανίσεις:

«Δεν είχα καινούργιο ρεπερτόριο να πω στον κόσμο - ένας από τους λόγους και άλλοι που δεν μπορώ να αναφέρω τώρα. Κι είχα τόση πίκρα μέσα μου, που έλεγα, δεν βαριέσαι, αφού η πολιτεία δεν μπόρεσε να με αποδεσμεύσει και μ’ έχει κατάδικο χωρίς να ’χω κάνει τίποτα, δεν αξίζει να ξανατραγουδήσω».

(Εδώ εννοεί τις δισκογραφικές εταιρείες, και ειδικότερα τη «Μίνως», με την οποία κυρίως συνεργαζόταν, για τα οποία έχουν γραφτεί και ειπωθεί ουκ ολίγα).

-Είναι όμως λίγο περίεργο, κύριε Καζαντζίδη, που όλα αυτά συμβαίνουν σ’ εσάς. Δεν ξέρω άλλον καλλιτέχνη που να έχει περάσει τις ταλαιπωρίες που λέτε ότι έχετε περάσει εσείς. Υπάρχει κάποια εξήγηση;

«Δεν ξέρω γιατί διάλεγαν εμένα. Ισως το είδος των τραγουδιών μου ήταν τέτοιο που τους πείραζε, τους ενοχλούσε. Στην περίοδο της δικτατορίας με κάλεσαν στην Εφορία. Είχε τότε συσταθεί μια ειδική Εφορία, λέγανε ότι είναι τα σαΐνια, και μου λένε ότι χρωστάς 8 εκατομμύρια δραχμές. Κι όταν τους ρώτησα αν είναι κι άλλοι συνάδελφοί μου που θα πληρώσουν αυτά τα κονδύλια, μου λένε μη σε νοιάζει. Ημουν σε μια λίστα 100 ανεπιθύμητων Ελλήνων που πρέπει να χαρατσωθούν. Και στη συνέχεια έμαθα ότι είμαι αριστερίζων, δεν ξέρω. Λέω από πού; Πείτε μου τι έχω κάνει; Εχω δράση; Είμαι σε καμιά οργάνωση; Μου λένε, και τα τραγούδια που λες… Μα, λέω, αν πρέπει να δικάσετε κάποιους, είναι αυτοί που μου δίνουν τα τραγούδια, γιατί τότε ήμουνα νέος ακόμη. Δυστυχώς εγώ πλήρωνα τη νύφη…»

Προς το τέλος της συνέντευξης η απάντησή του στην ερώτηση τι θα επιθυμούσε πλέον στη ζωή του.

«Είναι λίγο μακάβρια η απάντηση που θα σας δώσω, που το πιστεύω και το θέλω. Θα ’θελα να πεθάνω κάπου αλλού. Γιατί είναι τόση η πίκρα που κουβαλάω μέσα μου, που θα ’θελα να μην υπάρχω σ’ αυτή τη χώρα που λέγεται Ελλάδα».

-Πού θα θέλατε να είστε;

«Οπουδήποτε αλλού. Στην Κίνα, στην Αλβανία, εδώ να μην είμαι – και θα το επιδιώξω…»

Ο Στέλιος Καζαντζίδης έφυγε από τη ζωή δεκατρία χρόνια μετά από αυτή τη συνέντευξη και αναπαύεται, έπειτα από επιθυμία του, δίπλα στον τάφο της μητέρας του Γεσθημανής στο Νεκροταφείο Ελευσίνας.

Στο πλαίσιο

Και ξαφνικά την περασμένη εβδομάδα, με την ανακοίνωση του θανάτου του Μίκη Θεοδωράκη, τα κανάλια και γενικά τα λεγόμενα ΜΜΕ, που συντηρούνται με πληκτικά σίριαλ και χαζοχαρούμενες εκπομπές, σταμάτησαν τα εν λόγω και άρχισαν να μεταδίδουν αφιερώματα στον βίο και το έργο του συνθέτη. Αυτά ακριβώς που τον έκαναν αποδεκτό ακόμα και στους ιδεολογικούς του αντιπάλους και δημοφιλή διεθνώς.

Μεταξύ εκείνων που εγκωμίασαν από τα ΜΜΕ την προσωπικότητα και το έργο του, και μερικοί που επωφελήθηκαν και «έλαμψαν» όταν ο συνθέτης ήταν διωκόμενος. Ισως γι’ αυτό…

Εχω λόγους να πιστεύω ότι τα περισσότερα σημερινά παιδιά δεν γνωρίζουν το έργο, όχι μόνο του Θεοδωράκη, αλλά και άλλων σπουδαίων πνευματικών ανθρώπων και καλλιτεχνών, και βολεύονται με προϊόντα με ημερομηνία λήξεως – χωρίς να ευθύνονται τα ίδια. Αυτά τους πλασάρουν, αυτά αποδέχονται. Ο,τι διασώζεται οφείλεται στους ίδιους τους δημιουργούς και σε κάποιους φωτισμένους εκπαιδευτικούς.

Και στο ξαφνικό (αλλά ωστόσο αναμενόμενο από πολλούς), το… ιδιοκτησιακό δικαίωμα μέλους της οικογένειάς του να ταφεί όχι εκεί –στον Γαλατά των Χανίων- που (γραπτά και προφορικά) είχε ζητήσει ο ίδιος, δίπλα στους γονείς και στον αδελφό του, αλλά στην περιοχή της θερινής του κατοικίας, στο Βραχάτι. Τελικά –ευτυχώς– επικράτησαν συνετότερες αποφάσεις και πραγματοποιήθηκε η επιθυμία του συνθέτη να ταφεί στη γενέτειρα του πατέρα του. Τέλος καλό (τι καλό – μαύρο κι άραχλο δηλαδή) σε μια παράλογη αξίωση.

ΚΑΙ… «Μπορεί ο Θεός ή η φύση να έχει προικίσει κάποιον μ’ ένα τεράστιο ταλέντο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει απαλλαγεί από ανθρώπινες αδυναμίες και ανεπρόκοπους γόνους».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο Λουκιανός των πάντων
​«Ψυχραιμία παιδιά!» συνιστούσε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης με τον δίσκο που κυκλοφόρησε το 1979 με αυτό τον –διαχρονικό τίτλο. Κι αυτός ήταν ο λόγος για τη συνέντευξη που του είχα πάρει τότε για την...
Ο Λουκιανός των πάντων
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Με του έρωτα τα πάθη»…
Γράφοντας τις προάλλες για τον Βασίλη Ρώτα, αναζήτησα στη δισκοθήκη μου ένα τραγούδι του Γιάννη Σπανού, σε ποίηση Ρώτα, με τη φωνή της Καίτης χωματά – που πολύ μου άρεσε και με συγκίνησε, όταν το πρωτάκουσα,...
«Με του έρωτα τα πάθη»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Γεια σας παίδες!»
Το 1972, η δισκογραφική εταιρεία ODEON αποφάσισε να τιμήσει τον Μάρκο Βαμβακάρη, μ’ ένα δίσκο: «Μάρκος Βαμβακάρης Σαράντα χρόνια». Και ζήτησε από τον ίδιο να επιλέξει τα 13 κομμάτια που θα περιείχε. Ο Μάρκος...
«Γεια σας παίδες!»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Στην άνοιξη της ζωής του…
Αν ζούσε, θα συμπλήρωνε στις 7 Απριλίου τα 69 του. Εφυγε όμως από τη ζωή πριν από 30 χρόνια –11 Απριλίου 1991– στα 39 του, άνοιξη, στην άνοιξη της ζωής του, στη διαδρομή ενός θαυμαστού μουσικού έργου, που δεν...
Στην άνοιξη της ζωής του…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Να ξέρεις πότε φεύγεις...
Αν λοιπόν θυμίζω την τότε συνέντευξή της στην «Ελευθεροτυπία» είναι επειδή η απαισιόδοξη εκείνη εκτίμηση της Αλεξίου δεν έχει σχέση με τη σημερινή, καθώς σε δίωρη συνέντευξή της –την καλύτερή της ίσως- στον...
Να ξέρεις πότε φεύγεις...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Τραγουδώντας τον έρωτα
Είναι ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και είναι απόσπασμα από συνέντευξη που του είχα πάρει για την «Ελευθεροτυπία», επ’ ευκαιρία της κυκλοφορίας μιας μεταγραφής από τον ίδιο του ερωτικού ποιήματος της Παλαιάς...
Τραγουδώντας τον έρωτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας