• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 19.2°C
    1 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 12.6°C
    3 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.0°C
    4 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 13.0°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    0 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.6°C / 16.6°C
    2 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.8°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    1 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    68%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    1 BF
    70%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 21.8°C
    2 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 19.4°C
    2 BF
    48%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    2 BF
    94%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 9.2°C / 13.7°C
    1 BF
    60%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    86%

Ενα από τα χαρακτικά του Α. Τάσσου, που κοσμούν το «Ασμα Ασμάτων»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ασμα Ασμάτων» το ερωτικό

  • A-
  • A+
Πενήντα πέντε χρόνια από τη μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη.

Τον Μάρτιο του 1965 (πριν από 55 χρόνια και κάτι) κυκλοφορούσε, σε καλαίσθητη έκδοση, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, το βιβλικό ερωτικό ποίημα «Ασμα Ασμάτων», σε μετάφραση Γιώργου Σεφέρη, με επτά ασπρόμαυρες ξυλογραφίες του Α. Τάσσου. Οσοι δεν κατάφεραν να το αποκτήσουν μπορούσαν τουλάχιστον να προμηθευτούν κάποιες από τις ξυλογραφίες του Α. Τάσσου, που βγήκαν σε περιορισμένο επίσης αριθμό. Το ίδιο πάντως λεύκωμα ανατυπώθηκε το 1998 για λογαριασμό της εταιρείας εικαστικών τεχνών Α. Τάσσος.

Μέρες που διανύουμε είπα να σταθώ σ’ αυτό το δημιούργημα, καθώς αναφέρεται στο βάλσαμο της ζωής μας, τον έρωτα. Πριν όμως συνεχίσω με τη μετάφραση του Σεφέρη, να αναφερθώ σε κάποιες άλλες, όπως: του Λευτέρη Παπαδόπουλου, με ζωγραφική Αλέκου Φασιανού (εκδ. Καστανιώτη, 1994), στην οποία βασίστηκε το μιούζικαλ «Τα μυστικά του έρωτα» - θέατρο «Δίπυλον», σκηνοθεσία Ράια Μουζενίδου, που βγήκε και σε cd, μελοποιημένο από τον Μάριο Στρόφαλη, ενώ έχει μελοποιηθεί και από τον Κώστα Μυλωνά. Είναι επίσης οι μεταφράσεις του Γ. Π. Παπαδόπουλου, σε εικονογράφηση Τάκη Κατσουλίδη (2007), του Μιχάλη Γκανά, του Γιοσέφ Ελιά, του Χαράλαμπου Μαγουλά κ.ά.

Και περνάω στη μετάφραση του Σεφέρη, η οποία, όπως αναφέρει ο Γ. Π. Σαββίδης, διευθυντής τότε του περιοδικού «Ταχυδρόμος», που προδημοσίευσε ένα μέρος του «Ασματος», οφείλεται σε πρωτοβουλία του Α. Τάσσου.

Η καταγωγή του

Αρχικά ο Σεφέρης, καθώς μελετά το προς μετάφραση κείμενο, εκφράζει τους ενδοιασμούς του: «… φοβάμαι πως θ’ αναρωτιόμουν ακόμα αν αξίζει τον κόπο να καταπιαστώ μ’ αυτή την απόπειρα. Αλήθεια, με τα αρχαία κείμενα, εννοώ τα ελληνικά, μου συμβαίνει τούτο το ιδιότροπο, όσες φορές –και δεν είναι λίγες– δοκιμάζω να τα μεταφράσω, σταματώ πάντα σε κάποιο σημείο με τη σκέψη: “Μα είναι τόσο ωραίο, γιατί να τ’ αλλάξει κανείς;”».

Κάποτε ωστόσο ξεπερνά τους ενδοιασμούς και καταπιάνεται με το έργο: «Το Ασμα βλάστησε, όπως είναι φυσικό, ανάμεσα σ’ έναν ποιμενικό λαό, τον λαό της Παλαιστίνης – είναι ένα γαμήλιο τραγούδι. Τα πρόσωπα που μας παρουσιάζει είναι η Νύφη και ο Αντρας, που υποδύονται ίσως δύο πρωταγωνιστές – και ο Χορός από γυναίκες ή και άντρες (...) η εποχή της συναρμολόγησης του ποιήματος πρέπει να είναι ο Δ’ π.Χ. αιώνας. Τότε ένας Ιεροσολυμίτης συντάκτης με έμμονη την ανάμνηση του Σολομών ενσωμάτωσε διάφορα ιουδαϊκά κομμάτια με στοιχεία από το Μοόβ ή και από τη Συρία σ’ αυτό το σύνολο, όπου είναι αισθητές και οι ελληνικές επιρροές».

Κι ένα συναφές απόσπασμα από τον εκτενή πρόλογο του Λευτέρη Παπαδόπουλου στη δική του μετάφραση: «Τα λίγα πράγματα που μπορεί να πει κανείς με σιγουριά για το έργο είναι τούτα: το Ασμα γράφτηκε σε εβραϊκή – αρασμαίζουσα γλώσσα και μεταφράστηκε, εκτός από τα λατινικά (Vulgata), στην ελληνιστική κοινή: τη γλώσσα που μιλούσε ο λαός στην Αλεξάνδρεια. Η μετάφραση στην ελληνιστική γλώσσα όλων των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης –και του Ασματος φυσικά– έγινε από τους Εβδομήκοντα (0’), μια Επιτροπή από 72 Ιουδαίους ελληνιστές».

«Πάρε με»…

Ενδεικτικά, μερικά αποσπάσματα από τη μετάφραση του Σεφέρη. Είναι η νύφη που μιλάει (ή συλλογιέται): «Να με φιλήσει με τα φιλιά του στόματός του! / Η αγκάλη σου είναι πιο καλή από το κρασί / κι η ευωδιά των μύρων σου απ’ όλα τα αρώματα / μύρο χυμένο τ’ όνομά σου / γι’ αυτό σ’ αγαπούν οι κοπέλες. / Πάρε με, τρέχουμε πίσω σου!»…

Ο άντρας: «Είσαι πανέμορφη αγαπημένη μου / χωρίς ψεγάδι […] Η αγκάλη σου είναι πιο καλή απ’ το κρασί / κι η ευωδιά των μύρων σου απ’ όλα τα αρώματα».

Ως βουκολικό και της εποχής του το ποίημα, περιέχει εικόνες που θα ξένιζαν μια κοπέλα των ημερών μας αν άκουγε τον καλό της να της λέει: «Η κόμη σου είναι κοπάδι γίδια / που ροβολούν για το Γαλαάδ. / Τα δόντια σου είναι προβατίνες / καθώς ανέβηκαν απ’ το λουτρό, / όλες με δίδυμα, / δεν είναι στέρφα ανάμεσά τους»…

Είναι όμως η απάντηση της Νύφης που βάζει τα πράγματα στη θέση τους: «Ο αγαπημένος μου λάμπει και ροδίζει, / διαλεχτός στους μύριους»!…

Στο πλαίσιο​​​​​​

Αντε να ξεκινήσουν κάποιες φεστιβαλικές παραστάσεις (να βάλω και τα θερινά σινεμά), να νιώσουμε ότι είμαστε Ελλάδα, ότι είναι καλοκαίρι, ότι δεν ακύρωσε τα πάντα ο ιός. Εν τω μεταξύ ο πρωθυπουργός, για να δείξει, προφανώς, ότι νοιάζεται τον πολιτισμό, παρακολούθησε τις πρόβες των «Περσών» που θα παρουσιάσει το Εθνικό Θέατρο στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου – 24 Ιουλίου (που είναι και η μέρα της αποκατάστασης της Δημοκρατίας). Οπου υποσχέθηκε ότι δεν θα αφήσει απροστάτευτους τους ανθρώπους της τέχνης. Που δεν είναι βέβαια μόνο οι καλλιτέχνες που είδε, αλλά οι αφανείς επαγγελματίες, που χωρίς αυτούς δεν γίνεται. Οπότε, για να δούμε…

Και, για να μην ξεχνάμε, άλλη μία εκστρατεία από το υπουργείο Πολιτισμού (κατά το προηγούμενο της Μελίνας) για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα που στολίζουν το Βρετανικό Μουσείο. Με τους κλέφτες –παρά το γεγονός ότι το αίτημα έχει υποστηρικτές και από επιφανείς Βρετανούς– να μη χαμπαρίζουν, υπολογίζοντας προφανώς στην ισχύ τους. Πράγμα που καταδείχθηκε με τα νησιά Φόκλαντ, όπου εκστράτευσαν και τα ξαναπήραν από τους Αργεντίνους. Σκεφτείτε να ήμασταν εμείς οι κλέφτες…

Η τραγική ιστορία με την κοπέλα που την έλουσαν με βιτριόλι θυμίζει δεκαετίες ’50, ’60 – ακόμα και ’70, που ήταν το «όπλο», κυρίως γυναικών (υπήρχε η έκφραση βιτριολίστρια), με το οποίο (αν δεν «καθάριζε» κάποιος συγγενής) τιμωρούσαν αυτόν που τις διέφθειρε, τις ατίμαζε, τις αποπλανούσε (οι χαρακτηρισμοί της εποχής), που είχε δηλαδή κάνει έρωτα, και αρνιόταν να την «αποκαταστήσει» (να τη στεφανωθεί) – άλλα ήθη. Kρίμα, πάντως, την κοπέλα.

ΚΑΙ… «Αυτή η χαιρετούρα με τους αγκώνες είναι μια σαχλαμάρα».

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ιστορία… «παπουτσωμενόγατη»
Απόσπασμα από τον πρόλογο του συγγραφέα-ιστορικού βιβλίων για το Εικοσιένα Δημήτρη Φωτιάδη (1898-1988) στο βιβλίο του Γιάννη Σκαρίμπα (1893-1984) «Το ’21 και η αλήθεια».
Ιστορία… «παπουτσωμενόγατη»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Δίκαιη εξουσία δεν υπάρχει»
Στα πρώτα θύματα της χούντας, που ενέσκηψε πριν από πενήντα χρόνια, ήταν και άνθρωποι της τέχνης. Ενας από αυτούς, ο Βασίλης Ρώτας, που συνελήφθη τη νύχτα του πραξικοπήματος, στα 78 του χρόνια (προφανώς ως...
«Δίκαιη εξουσία δεν υπάρχει»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Θεατρίνος σημαίνει…
Υπολόγιζα πως θα έβρισκα την Καλή Καλό, μία από τις δόξες του θεάτρου, συγχισμένη, όπως την άκουσα στο τηλέφωνο. Στη συνάντησή μας όμως ήταν ήρεμη και ευχάριστη. Και στην ερώτηση πώς τη βρίσκω: «Μια γηραιά...
Θεατρίνος σημαίνει…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Ετούτ’ η ζωή είναι γελοία»…
Στις 28 Αυγούστου συμπληρώθηκαν 65 χρόνια από τότε (1956) που έφυγε από τη ζωή, σε μια φτηνή αθηναϊκή κλινική, ο ποιητής Γιώργος Κοτζιούλας σε ηλικία μόλις 47 ετών.
«Ετούτ’ η ζωή είναι γελοία»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Τα απόρθητα κάστρα/δεν πέφτουν απέξω»...
Ποιητής, πάνω απ’ όλα, ο Γιάννης Νεγρεπόντης, καταπιάστηκε και διακρίθηκε σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου: ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, τραγούδι, σατιρικό ευθυμογράφημα, χρονογράφημα, ραδιοφωνικό σχόλιο,...
«Τα απόρθητα κάστρα/δεν πέφτουν απέξω»...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Αισιόδοξος, αλλά σε βάθος χρόνου…
Διατηρώ μνήμες από κείμενα του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου από τότε –προδικτατορικά– που, όντας έφηβος, διάβαζα κείμενά του στο περιοδικό «Δρόμοι της ειρήνης», όπου τακτικά, στις πρώτες σελίδες του περιοδικού,...
Αισιόδοξος, αλλά σε βάθος χρόνου…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας