Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο (και) Ελληνας Αλμπέρ Καμί

Αλμπέρ Καμί 1913-1960

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο (και) Ελληνας Αλμπέρ Καμί

  • A-
  • A+
Εξήντα χρόνια από τον βίαιο θάνατό του.

Ελληνας δήλωνε το 1958 ο Αλμπέρ Καμί σε συνέντευξή του στον Καρλ Βιτζιάνι στο περιοδικό «Lettres Modernes» (και αναδημοσιεύτηκε σε αφιέρωμα στον Γάλλο συγγραφέα, στο περιοδικό «Διαβάζω» - 16.1.85), προσθέτοντας ότι όντας φοιτητής διάβασε όλη την ελληνική φιλολογία, που τον είχε συναρπάσει.

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται ότι στις 2 Σεπτεμβρίου 1939 είχε βγάλει εισιτήριο για ένα ταξίδι στον Ελλάδα. Δεν μπόρεσε όμως να ταξιδέψει επειδή άρχισε ο πόλεμος. Τελικά θα πραγματοποιήσει αυτό το όνειρό του στο τέλος Απριλίου του 1955.

Στην Αθήνα

Ηταν έπειτα από πρόσκληση του Γαλλικού Ινστιτούτου (πρόεδρος ο Οκτάβ Μερλιέ), όπου ο Καμί έδωσε διάλεξη στον «Παρνασσό» για την αρχαία τραγωδία. Ακολούθησε, την επομένη, στην οικία Κατακουζηνού (λεωφόρος Αμαλίας) συζήτηση για το μέλλον του ευρωπαϊκού πολιτισμού έπειτα από πρόσκληση της Ελληνογαλλικής Πολιτιστικής Ενώσεως (πρόεδρος ο ψυχίατρος Αγγελος Κατακουζηνός), στην οποία συμμετείχαν μεταξύ άλλων: Κωνσταντίνος Τσάτσος, Ευάγγελος Παπανούτσος, Φαίδων Βεγλερής, Γιώργος Θεοτοκάς, Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας. Την όλη συζήτηση κατέγραψε σε μαγνητόφωνο ο Ανδρέας Εμπειρίκος (κυκλοφόρησε αργότερα σε βιβλίο).

Δύο χρόνια μετά, το 1957, ο 44 ετών Καμί έπαιρνε το Νόμπελ Λογοτεχνίας και μετά από άλλα τρία χρόνια -6 Ιανουαρίου 1960 (εξ ου και η παρούσα, με μικρή καθυστέρηση, μνεία)- έχανε τη ζωή στα 47 του σε τροχαίο, στερώντας την παγκόσμια λογοτεχνία από ένα από τα πιο φωτεινά πνεύματα. Ενδεικτικά του ήθους του τα όσα, μεταξύ άλλων, ανέφερε στην τελετή της απονομής του Νόμπελ (αναδημοσιεύω από τον τόμο «Ενας αιώνας Νόμπελ» - επιμέλεια Θανάσης Θ. Νιάρχος, εκδ. Καστανιώτη):

«Κάθε άνθρωπος και κατά μείζονα λόγο κάθε καλλιτέχνης θέλει ν’ αναγνωριστεί. Το θέλω κι εγώ. Αλλά μου ήταν αδύνατον να δεχτώ την απόφασή σας χωρίς να συγκρίνω την απήχησή της, χωρίς αυτό που πραγματικά είμαι.

Πώς ένας άνθρωπος σχεδόν νέος, με μοναδικό όπλο τις αμφιβολίες του, κι ένα έργο, που ακόμη πλάθεται, συνηθισμένος να ζει μέσα στη μοναξιά της εργασίας ή το καταφύγιο της φιλίας, θα μπορούσε να μην πανικοβληθεί από μια απόφαση που τον έφερνε ξαφνικά, αυτό τον μοναχικό και κλεισμένο στον εαυτό του άνθρωπο, στο φως των προβολέων. Με ποια καρδιά επίσης μπορούσε να δεχτεί αυτήν την τιμή, την ίδια ώρα που στην Ευρώπη, άλλοι συγγραφείς απ’ τους καλύτερους, είναι καταδικασμένοι στη σιωπή, κι ακόμη, την ίδια εποχή που η γενέθλια γη του γνωρίζει ατέλειωτη δυστυχία;»

Υπέρ Καζαντζάκη

Μεταξύ εκείνων που διεκδικούσαν το Νόμπελ Λογοτεχνίας την ίδια χρονιά ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης, που πέθανε λίγες ημέρες αργότερα (26 Οκτωβρίου 1957). Γράφει η Ελένη Ν. Καζαντζάκη στο βιβλίο της «Νίκος Καζαντζάκης ο ασυμβίβαστος»:

«Από ολόκληρη την κλινική του Φριβούργου [στη Γερμανία, εκεί που νοσηλευόταν ο Καζαντζάκης], ο μόνος που δεν ένιωσε αδικημένος, όταν πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας ο Αλβέρτος Καμί, ήταν ο Καζαντζάκης.

-Λένοτσκα [υποκοριστικό του Καζαντζάκη για τη σύζυγό του], ελάτε να με βοηθήσετε να στείλουμε ένα καλό τηλεγράφημα. Ο Χιμένεθ, ο Καμί, να δυο άνθρωποι που αξίζουν το Νόμπελ. Ελάτε να στείλουμε ένα θερμό!

Τα συγχαρητήρια ήταν τα τελευταία λόγια που ο Νίκος Καζαντζάκης έστειλε σε φίλο.

Στις 16 του Μάρτη το 1959 ο Albert Camus μου έστειλε το παρακάτω γράμμα:

"Κυρία, πολύ λυπήθηκα που δεν μπόρεσα να έρθω στην πρόσκλησή σας. Είχα πάντα μεγάλο θαυμασμό κι αν το επιτρέπετε ένα είδος στοργής για το έργο του συζύγου σας. Είχα τη χαρά να αποδείξω και δημοσία στην Αθήνα αυτό μου τον θαυμασμό, τον καιρό που η επίσημη Ελλάδα έκανε “μούτρα” στον πιο μεγάλο της συγγραφέα. Ο τρόπος που δέχτηκε το ακροατήριο -οι περισσότεροι φοιτητές- τη μαρτυρία μου αποτελούσε την πιο όμορφη αναγνώριση, που μπορούσε να λάβει το έργο κι η δράση του συζύγου σας.

Κι ακόμα δεν ξεχνώ πως τη μέρα που λυπόμουν να δεχτώ μια τιμή, που ο Καζαντζάκης άξιζε πολύ περισσότερο, έλαβα ένα τηλεγράφημά του από τα πιο θερμά. Λίγο υστερότερα κατάλαβα με τρόμο πως το μήνυμά του αυτό ήταν γραμμένο λίγες μέρες προτού πεθάνει. Μαζί του χάθηκε ένας από τους τελευταίους μεγάλους καλλιτέχνες. Είμαι ένας από εκείνους που αισθάνονται και θα εξακολουθήσουν να αισθάνονται το μεγάλο κενό που άφησε».

...στο πλαίσιο

Ενας «Μύθος» στη Λυρική…

Από την υψίφωνο Βάσω Παπαντωνίου, πρόεδρο της εταιρείας για τη δημιουργία Ακαδημίας Λυρικής Τέχνης «Μαρία Κάλλας», έλαβα και μεταφέρω, αντί της συνηθισμένης ύλης της στήλης «Στο Πλαίσιο», την ακόλουθη επιστολή:

«Παρακαλώ να δημοσιεύσετε την επιστολή μου στην έγκριτη στήλη σας, γνωρίζοντας πόση ευαισθησία έχει επιδείξει σε θέματα όπως αυτά τα οποία προκάλεσαν την παρέμβασή μου με την επικείμενη εμφάνιση της Κας Μαρινέλλας στην αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με την βροντώδη διαφήμιση ΜΥΘΟΣ.

Θα ήθελα να πω σαν σχόλιο ότι χώρες όπως , π.χ. η Γαλλία έχοντας πραγματικούς ΜΥΘΟΥΣ σε επίπεδο που να έχουν ξεπεράσει τα όρια της χώρας τους, όπως η Edith Piaf, ο Yves Montand και ιδιαίτερα ο δεύτερος που υπήρξε και ένας σπουδαίος showman, ουδέποτε οι ίδιοι διανοήθηκαν να εμφανιστούν στο Palais Garnier ή την Οπερα της Βαστίλλης, σεβόμενοι τους θεσμούς και γνωρίζοντας πού ανήκουν. Αλλά και οι Διευθυντές των Θεσμών αυτών, δεν θα επέτρεπαν την οποιαδήποτε εισβολή σε αυτούς τους χώρους, όσο και άξιο να είναι το αίτημα ενός κοινωνικού φορέα.

Δυστυχώς η Ε.Λ.Σ., δεν έχει υψώσει φραγμούς που θα την προστάτευαν και δεν θα καλλιεργούσαν μια σύγχυση αξιών. Γιατί η Κυρία Μαρινέλλα είναι μια άξια καλλιτέχνιδα της showbiz και δεν νομίζω ότι το να εμφανιστή στην αίθουσα αυτή, της προσφέρει μια μεγαλύτερη καταξίωση δεδομένου ότι στο χώρο αυτό τραγουδάμε δίχως μικρόφωνα. Οσο δε αφορά την οργάνωση, διάλεξε ένα χώρο που δεν θα έπρεπε όσο και αν στη χώρα μας ισχύει "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα".

Εμένα προσωπικά με προσβάλλει».

[email protected]

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Η διάψευση των οραμάτων...
Ενα μικρό παιδί, ξεφεύγοντας προφανώς από την προσοχή των δικών του, ισορροπεί χαμογελαστό πάνω σε μια καρέκλα, χωρίς να υπολογίζει ότι μπορεί κάποια στιγμή να ανατραπεί. Είναι η φωτογραφία που κοσμεί το...
Η διάψευση των οραμάτων...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Το σεξ «χτύπησε» και το Νόμπελ
Εργα και ημέρες του κορυφαίου (και) λογοτεχνικού θεσμού. Κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, ανακοινώνονται τα Βραβεία Νόμπελ, συμπεριλαμβανομένου και του Νόμπελ Λογοτεχνίας. Φέτος, όπως ήδη έχει επισήμως γίνει γνωστό,...
Το σεξ «χτύπησε» και το Νόμπελ
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Μια… ένδοξη απαγόρευση
Το σκάνδαλο σεξουαλικής παρενόχλησης (και) στους κόλπους της Σουηδικής Ακαδημίας, εξακολουθεί να προκαλεί αναταράξεις, με συνέπεια να ανακοινωθεί ότι το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2018 θα απονεμηθεί το 2019, μαζί...
Μια… ένδοξη απαγόρευση
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Η πολιτική εξουσία μάς περιβάλλει με ψέματα»
Χριστούγεννα, και λέω, αντί των γνωστών κειμένων των ημερών, να θυμίσω τι είπε στη Σουηδική Ακαδημία ο βραβευμένος πριν από δέκα χρόνια (2005) με το Νόμπελ Λογοτεχνίας Βρετανός θεατρικός συγγραφέας Χάρολντ...
«Η πολιτική εξουσία μάς περιβάλλει με ψέματα»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οι επιλογές και οι σκοπιμότητες της Σουηδικής Ακαδημίας
Ποιος θα είναι ο κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2015; Θα το μάθουμε την ερχόμενη Πέμπτη που θα το ανακοινώσει η Σουηδική Ακαδημία. Οπως κάθε χρόνο αναφέρονται ονόματα υποψηφίων, αλλά η εν λόγω...
Οι επιλογές και οι σκοπιμότητες της Σουηδικής Ακαδημίας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Στον καιρό του Βοκάκιου – επ’ ευκαιρία…
Κλεισμένος στο σπίτι, όπως κάθε πειθαρχημένος και εχέφρων πολίτης, αναζήτησα βιβλία σχετικά με όσα αναπάντεχα βιώνουμε τις ημέρες αυτές. Και στάθηκα σε δύο πασίγνωστα αριστουργήματα: το «Δεκαήμερο» του Ιταλού...
Στον καιρό του Βοκάκιου – επ’ ευκαιρία…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας