Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον καιρό του Φυντανίδη

Ο Σεραφείμ Φυντανίδης σ’ ένα ευχάριστο στιγμιότυπο με τον Χρήστο Τεγόπουλο (η φωτογραφία από το βιβλίο «31 αξέχαστα χρόνια»)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στον καιρό του Φυντανίδη

  • A-
  • A+
Η άνοδος και η πτώση της «Ελευθεροτυπίας»

Είναι κάποιοι άνθρωποι που είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι έχουν φύγει από τη ζωή – ειδικότερα αν δεν έχει προηγηθεί κάποια μακροχρόνια αρρώστια ή αν δεν τους έχουν πάρει τα χρόνια. Τέτοια περίπτωση είναι ο Σεραφείμ Φυντανίδης, ο επί 31 χρόνια διευθυντής της «Ελευθεροτυπίας» και της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας», ο οποίος ούτε από κάποια αρρώστια έπασχε, απ’ ό,τι τουλάχιστον γνωρίζαμε, ούτε τον είχαν πάρει τα χρόνια.

Αντίθετα, έδινε την αίσθηση ενός υγιέστατου ανθρώπου, ενός ανθρώπου που χαιρόταν τη ζωή. Και να που ξαφνικά μαθαίνουμε ότι πέθανε έπειτα από ολιγοήμερη νοσηλεία, ανήμερα τα Χριστούγεννα, 25 Δεκεμβρίου 2014, πριν από πέντε χρόνια (εξ ου και η παρούσα μνεία), στα 77 του – σε προχωρημένη βέβαια ηλικία, αλλά όχι μεγάλη για τους καιρούς μας.

Η θλίψη για την απώλειά του καταφάνηκε από δημοσιεύματα, δηλώσεις και από την κηδεία του στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, όπου, αντίθετα απ’ ό,τι έλεγε ο ίδιος («Τον καλό δημοσιογράφο στην κηδεία του τον συνοδεύει μόνο ο παπάς»), τον συνόδευσε πλήθος: πολιτικοί, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και απλός κόσμος.

Ανήκω στους δημοσιογράφους που είχαν την καλή τύχη να τον έχουν διευθυντή όλα αυτά τα χρόνια στην «Ελευθεροτυπία», που είχαμε επίσης την καλή τύχη οι νεότεροι να εργαζόμαστε δίπλα σε κορυφές της ελληνικής δημοσιογραφίας – τότε που ο κόσμος τούς γνώριζε από τα γραπτά και όχι από την εικόνα τους. Ηταν, κατά την εκτίμησή μου, και τα καλύτερα της δουλειάς μας, πριν πάρει την κάτω βόλτα…

Η κατάρρευση

Η «Ελευθεροτυπία», όπως είναι γνωστό, βγήκε τον Ιούλιο του 1975 και άρχισε να καταρρέει 31 χρόνια αργότερα, με τον θάνατο του εκδότη της, Χρήστου Τεγόπουλου, τον Νοέμβριο του 2006 – όπως άλλωστε λίγο πολύ συμβαίνει με τα περισσότερα εγχειρήματα όταν προκύπτουν ανεπαρκείς κληρονόμοι. Κάποιες προσπάθειες να κρατηθεί δεν ευδοκίμησαν. Ο Φυντανίδης υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την εφημερίδα, μαζί με άλλους συντάκτες και στελέχη (μεταξύ των οποίων και ο οικονομικός διευθυντής Διονύσης Αυγουστινιάτος – που συμπλήρωνε το ιδεώδες τρίο), αβεβαιότητα άρχισε να επικρατεί – συν η εισβολή των ηλεκτρονικών.

Είναι περιττό να απαριθμήσω τα επιτεύγματα της «Ελευθεροτυπίας», το καινούργιο που έφερε στον ελληνικό Τύπο, τις «πρωτιές», το γεγονός ότι δεν υπήρχε συνάδελφος που να μην ήθελε να δουλέψει σε αυτήν την εφημερίδα και, κυρίως, την αίσθηση της ελευθερίας. Ειδικότερα για το τελευταίο αυτό, θεωρώ τιμή μου το γεγονός ότι ο Φυντανίδης επικαλείται στο βιβλίο του «31 αξέχαστα χρόνια» (εκδ. Πατάκη) και τη δική μου μαρτυρία, μαζί με του Φώτη Απέργη (σελ. 309) για την ελευθερία που υπήρχε στην εφημερίδα.

Το θεωρώ, επιπλέον, τιμητικό επειδή επικαλείται τη μαρτυρία δύο συντακτών του καλλιτεχνικού τμήματος στο οποίο έδινε τεράστια έμφαση η εφημερίδα (αρκεί να προσθέσω ότι ήταν από τα πολυπληθέστερα, με είκοσι συντάκτες – δέκα ρεπόρτερ και δέκα κριτικούς, που κάλυπταν όλους τους καλλιτεχνικούς χώρους).

Σταρ…

Γράφει ο Φυντανίδης στο βιβλίο του «31 αξέχαστα χρόνια», που κυκλοφόρησε λίγους μήνες πριν πεθάνει και το αφιερώνει στον Κίτσο (το υποκοριστικό του Χρήστου Τεγόπουλου): «Στο τριαντάχρονο πέρασμά μου από την “Ε” και την “Κ.Ε.” είχα την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά και να γίνω φίλος με ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης. Πολιτικούς γνώρισα πολλούς, αλλά με κανέναν δεν έγινα στενός φίλος.

Ομως είχα τη χαρά να γνωρίσω σπουδαίους καλλιτέχνες, συγγραφείς και ποιητές…» Και απαριθμεί αρκετούς. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υπαγόρευε στους συντάκτες να γράψουν ή να μη γράψουν κάτι υπέρ ή κατά.

Κι επειδή αναφέρθηκα στο βιβλίο του, να προσθέσω ότι είχε κυκλοφορήσει το 2006 ένα ακόμη δικό του, με ταξιδιωτικές ανά τον κόσμο εντυπώσεις, με τίτλο «Αποδράσεις σε τέσσερις ηπείρους» (εκδ. Καστανιώτη), με τη φροντίδα του Θανάση Νιάρχου. Ο ίδιος ο Φυντανίδης, φαίνεται, δεν τα πήγαινε τόσο καλά με το γράψιμο. Προτιμούσε τον προφορικό λόγο και δεν υπήρχε βράδυ που να μην εμφανίζεται –όντας περιζήτητος– σε κάποιο κανάλι για να σχολιάσει τα τρέχοντα – σταρ…

Γράφει, κλείνοντας τον επίλογο του βιβλίου του, για τα «αξέχαστα χρόνια»: «Στις μέρες μας δεν υπάρχουν εκδότες σαν τον Τεγόπουλο, τη Βλάχου, τον Μπότση, τον Βελλίδη, τον Αθανασιάδη, τον Λαμπράκη, που μόνο με εκδόσεις ασχολούνταν. Τώρα στον χώρο των ΜΜΕ έχουν εισβάλει κυρίως επιχειρηματίες, που θέλουν να έχουν μοχλούς πίεσης και ασπίδες άμυνας για τις δουλειές τους. Στους νέους δημοσιογράφους πέφτει η ευθύνη να ανατρέψουν –ή έστω να περιορίσουν– αυτό το φαινόμενο. Και τους εύχομαι να περάσουν κι εκείνοι κάμποσα αξέχαστα χρόνια»…

Στο πλαίσιο

Σωστότατα τα όσα αναφέρει ο μνημονευόμενος παραδίπλα Σεραφείμ Φυντανίδης σχετικά με τους εκδότες των μέσων ενημέρωσης. Το βλέπουμε, το ζούμε πλέον καθημερινά, το είχα αναφέρει κι ελόγου μου – κι ας το επαναλάβω κι εδώ ενδεικτικά, ενισχύοντας τη λίστα του Φυντανίδη, των εκδοτών που ήταν εκδότες και τίποτ’ άλλο: Τεγόπουλος («Ελευθεροτυπία»), Λαμπράκης («Βήμα», «Νέα»), Βλάχου («Καθημερινή», «Μεσημβρινή»), Μπότσης («Ακρόπολις», «Απογευματινή»), Αθανασιάδης («Βραδυνή»), Παπαγεωργίου («Αθηναϊκή»), Κόκκας («Ελευθερία»), Βελλίδης («Μακεδονία», «Θεσσαλονίκη») – για να σταθώ μόνο στα έντυπα. Τώρα;

Στην απραγματοποίητη αγορά ενός ελικοπτέρου για τις λειτουργικές ανάγκες της ΕΡΤ, όταν ο ίδιος ήταν αναπληρωτής γενικός διευθυντής, αναφέρεται ο Βασίλης Βασιλικός, στο «Ελικόπτερο», το βιβλίο που προσφέρει σήμερα στους αναγνώστες της η εφημερίδα μας. Αξίζει να διαβαστεί για να καταλάβουμε, όσοι δεν γνωρίζουμε, πόσο ακαταμάχητο είναι το τέρας της γραφειοκρατίας. Ακαταμάχητο, ακόμα και όταν τα ηνία της ΕΡΤ ανέλαβαν –μεταδικτατορικά– επιφανείς πνευματικοί άνθρωποι – ακόμα και ο Ελύτης.

«Στο ντιβάνι της κρίσης», ο τίτλος του βιβλίου της Εφης Ζέρβα (εκδ. Αρμός) – «8 συνεντεύξεις για τον κόσμο που αλλάζει». Είναι το υλικό μιας ραδιοφωνικής εκπομπής που άρχισε το 2013, όταν (επί πρωθυπουργίας Σαμαρά) έπεσε το απεχθές «μαύρο» στην ΕΡΤ, από τον εθελοντικό ραδιοσταθμό «Πορτοκαλί», και συνεχίστηκε το 2015 στο Δεύτερο Πρόγραμμα, όταν (επί ΣΥΡΙΖΑ) έφυγε το «μαύρο». Το προσφυγικό, το νομοσχέδιο για την ταυτότητα φύλου, η πιθανότητα να εμφανιστεί ένας νέος «φίρερ» στην Ευρώπη, η εκλογή από τους Αμερικανούς, μετά τον Ομπάμα, του Τραμπ, το Βrexit είναι μερικά από τα θέματα που θίγονται, από έγκυρους συνομιλητές στο δημοσιογραφικό «ντιβάνι».

ΚΑΙ… Το άδικο του ισχυρότερου.

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ουκ εν τω πολλώ…
Ενας άλλος απολογισμός - για τα ΜΜΕ. Ενας ακόμη χρόνος εκπνέει και είθισται να γίνονται οι απολογισμοί, συμπεριλαμβανομένου και του πολιτιστικού, που εν προκειμένω καλύπτουν επαρκώς οι συνάδελφοί του τρέχοντος...
Ουκ εν τω πολλώ…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ενώ οι «άλλοι» ελλόχευαν…
Μια δημοσιογραφική γιορτή, πριν ενσκήψει η χούντα. «Κύριοι η δημοκρατία ενίκησε», διακηρύσσει ο Γεώργιος Παπανδρέου, ενώ ο λαός από κάτω δείχνει πίσω του τη χούντα που ελλοχεύει (προδικτατορικό –προφητικό–...
Ενώ οι «άλλοι» ελλόχευαν…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οταν τα ΜΜΕ πέρασαν στα χέρια επιχειρηματιών
Μέρες τηλεόρασης και ραδιοφώνου –εκτός των άλλων–, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να βάλει κάποια τάξη στο χάος που επικρατεί από τότε (1989) που επετράπη η ελεύθερη δημιουργία ιδιωτικών ραδιοφωνικών και...
Οταν τα ΜΜΕ πέρασαν στα χέρια επιχειρηματιών
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Η εφημερίδα που κατανίκησε το εκδοτικό κατεστημένο
Η 13η Μαΐου 1975 είναι η ημέρα που κυκλοφόρησε το μοναδικό φύλλο της εφημερίδας της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών «Αδέσμευτη Γνώμη». Ιδού πως ο Κώστας Νίτσος, που επωμίστηκε τη διεύθυνση της...
Η εφημερίδα που κατανίκησε το εκδοτικό κατεστημένο
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Στο απόσπασμα για ένα λάθος…
Αρκετά στοιχεία για τον βίο και το έργο της Παππά περιέχονται στο βιβλίο της «Μαρτυρίες μιας διαδρομής», που κυκλοφόρησε το 2010, στη σειρά των εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη, στο οποίο έχει παραχωρήσει το...
Στο απόσπασμα για ένα λάθος…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Iστορία... «κοκκινοσκουφίστικη»...
Τον Μάρτιο του 1971 η χούντα θέλησε να... συνεορτάσει τα 150 χρόνια της εθνικής επετείου του 1821 με τη δική της «επανάσταση». Πράγμα που προκάλεσε την αντίδραση εκείνων που σε καμιά περίπτωση δεν δέχονταν μια...
Iστορία... «κοκκινοσκουφίστικη»...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας