Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η διάψευση των οραμάτων...

Ο Φώτος Λαμπρινός και δίπλα, το εξώφυλλο του βιβλίου του

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η διάψευση των οραμάτων...

  • A-
  • A+
«Παλαμηδίου 10», το νέο βιβλίο του Φώτου Λαμπρινού.

Ενα μικρό παιδί, ξεφεύγοντας προφανώς από την προσοχή των δικών του, ισορροπεί χαμογελαστό πάνω σε μια καρέκλα, χωρίς να υπολογίζει ότι μπορεί κάποια στιγμή να ανατραπεί. Είναι η φωτογραφία που κοσμεί το εξώφυλλο του νέου βιβλίου του Φώτου Λαμπρινού «Παλαμηδίου 10» (εκδ. Καστανιώτη) – μια ευχάριστη εικόνα, που δεν έχει όμως σχέση με τα δεινά που βίωσε η οικογένεια του εν λόγω πιτσιρικά που δεν είναι άλλος από τον συγγραφέα του βιβλίου.

Ντοκιμαντέρ το χαρακτηρίζει ο Λαμπρινός, καθώς ίσως ως ντοκιμενταρίστας είναι περισσότερο γνωστός, με μια σειρά ταινιών, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν σχέση με την Ιστορία της νεότερης Ελλάδας.

Ενδεικτικά: «100 ώρες του Μάη» (σε συνεργασία με τον Δήμο Θέο), σχετικά με τη δολοφονία του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη, «Μουσικό οδοιπορικό με τη Δόμνα Σαμίου» (για την ΕΡΤ), «Ο Πειραιάς τού Γιάννη Τσαρούχη», «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο», «Χούντα είναι θα περάσει». Σκηνοθέτησε επίσης τις μεγάλου μήκους ταινίες: «Αρης Βελουχιώτης – το δίλημμα», «Δοξόμπους», «Γλέντι γενεθλίων ή Μια βουβή βαλκανική ιστορία», «Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος», «Τhe Great Utopia».

Σε ξένα χέρια

Με κινηματογραφικές σπουδές (αριστούχος) στη Μόσχα (στο εργαστήρι του του Μιχαήλ Ρομ), αλλά και στην ελληνική Σχολή Σταυράκου, κριτικός κινηματογράφου, ο Φώτος Λαμπρινός έχει διδάξει «Σχέσεις κινηματογράφου και ιστορίας» στα Πανεπιστήμια Κρήτης, Θεσσαλίας και Πάντειο, υπεύθυνος για συμπαραγωγές της ΕΡΤ, για διεθνείς συμπαραγωγές ντοκιμαντέρ, δημοσιεύσεις κειμένων για το ελληνικό και βαλκανικό σινεμά, μεταφραστής βιβλίων...

Πριν όμως καταπιαστεί με όλα αυτά τράβηξε των παθών του, καθώς ο πατέρας του υπήρξε στέλεχος του ΚΚΕ (Μπαστουνόπουλος το πραγματικό του επώνυμο – το Λαμπρινός ήταν το αγωνιστικό του ψευδώνυμο, που κράτησε και ο Φώτος) και η μητέρα του για χρόνια εξόριστη σε ντόπια ξερονήσια και σε ναζιστικά στρατόπεδα. Με τον ίδιο από ίδρυμα σε ίδρυμα, από σπίτι σε σπίτι (με σημείο αναφοράς όμως πάντα την Παλαμηδίου 10 στον Κολωνό) και από μικροδουλειά σε μικροδουλειά για επιβίωση.

Ολα αυτά τα ιστορεί στις 400 σελίδες του βιβλίου του ο Λαμπρινός, που είναι και η ιστορία μιας Ελλάδας που πάσχιζε να σταθεί. Εκεί και οι αγωνιστές της Αντίστασης (μεταξύ των οποίων και πολλοί καλλιτέχνες και άνθρωποι του πνεύματος), καθώς και οι ξένοι και ντόπιοι κατακτητές και συνεργάτες. Και από κοντά συμβάντα και εικόνες από την καθημερινότητα μιας Αθήνας, μιας Ελλάδας, που αναγνωρίζουμε πλέον μόνο σε κάποιες παλιές φωτογραφίες – και πού να πρωτοσταθείς σε μια απλή παρουσίαση όπως η παρούσα...

Η ήττα

Θα αρκεστώ στη μεταφορά δύο χαρακτηριστικών αποσπασμάτων από το βιβλίο τού Λαμπρινού. Το πρώτο αναφέρεται στην ήττα του κινήματος:

«Η ήττα του κινήματος, στο τέλος του 1949, υπήρξε καθοριστική στη ζωή μου, όχι μόνο για τη διάψευση των οραμάτων και των ελπίδων, αλλά γιατί άκουσα την προφητεία του Πατατζή [του γνωστού συγγραφέα Σωτήρη Πατατζή], ότι με τα εγκληματικά λάθη και την ανικανότητα της ηγεσίας του Κόμματος, το αριστερό κίνημα στην Ελλάδα υπέστη μια ήττα από την οποία ήταν αμφίβολο εάν ποτέ θα κατόρθωνε να απαλλαγεί και να ορθοποδήσει. Το έλεγε με εμφανή πόνο όσο και σιγουριά, που με έκανε να σκεφτώ πως μάλλον είχε δίκιο.

Οπότε: Μήπως πράγματι το Κόμμα έκανε εγκληματικά λάθη και επέδειξε πλήρη ανικανότητα; […] Και εντάξει, τον Στάλιν δεν μπορούσε ακόμα να τον αγγίξει κανείς. Τον Ζαχαριάδη όμως; Δεν άργησε το 1956, με το 20ό Συνέδριο και την αποσταλινοποίηση που επεχείρησε ο Χρουστσόφ, και όλες αυτές οι αμφιβολίες έγιναν βεβαιότητα και μάλιστα με τη βούλα του Κόμματος! Πάει ο Στάλιν, πάει και ο Ζαχαριάδης! Μήπως είχε δίκιο, και μάλιστα απόλυτο ο Πατατζής;».

Το δεύτερο αφορά τον πατέρα τού Φώτου Λαμπρινού, που είχε εισπράξει και μια διαγραφή από το Κόμμα:

«Η διαγραφή ακολούθησε τον πατέρα μου στα επόμενα χρόνια, μέχρι το τέλος της ζωής του, ενώ δεν έλειψαν και οι ανάλογες συμπεριφορές στελεχών απέναντι σε μένα αλλά και στη μητέρα μου πολλά χρόνια αργότερα. Τέλος, το 2016, ζήτησα από το ΚΚΕ να με πληροφορήσει αν έχει και τυπικά αποκατασταθεί ο πατέρας μου. Μέχρι σήμερα δεν έχω λάβει καμία απάντηση».

Στη σελίδα ωστόσο 365 του βιβλίου του Λαμπρινού υπάρχει δημοσίευμα του ελληνικού στρατού που αναφέρεται σε «στελέχη εξοντωθέντα – συλληφθέντα από 15-6-49 μέχρι 8-7-49», όπου αναγράφεται και το όνομα του Λαμπρινού με την ένδειξη «πρώην συντάκτης του Ρίζου».

Στο πλαίσιο​​​​​​

Λες, ας κάνω μια μικρή απόδραση, και πέφτεις καλοκαιριάτικα σε ακραία: πυρκαγιές, νεροπoντές, σεισμούς κι από κοντά οι τουρκικές προκλήσεις και απειλές. Με τη νέα κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό να εμφανίζονται περίπου ως θαυματοποιοί - να αντιμετωπίσουν τα εν λόγω και γενικά τις όποιες εκκρεμότητες και ανομίες ανέχτηκαν ή συντήρησαν οι -κατά την εκτίμησή τους- ανεπρόκοποι προηγούμενοι. Λες και η παράταξή τους δεν έχει ξανακυβερνήσει αυτόν τον τόπο...

Φταίει η αρμόδια πολιτεία για τα –όποια– δεινά; Και βέβαια. Ειδικότερα όταν αντιμετωπίζει τον πολίτη αποκλειστικά ως ψηφοφόρο και επιτρέπει και ανέχεται την άναρχη δόμηση, τα μπαζώματα, τις όποιες ανομίες. Πράγμα που οφείλεται εν πολλοίς στη διαχρονική διαπίστωση πως όντας παράνομος έχει λιγότερα προβλήματα απ’ ό,τι νόμιμος.

Αραιή συννεφιά στον αττικό ουρανό το απομεσήμερο της εκδήλωσης στο προεδρικό μέγαρο για την 45η επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας (η περσινή, όπως είναι γνωστό, ματαιώθηκε λόγω των φονικών πυρκαγιών στο Μάτι). Ευτυχώς δεν τρίτωσε το κακό... Είναι κι αυτοί που εκτιμούν ότι η εκδήλωση δεν έχει νόημα – πολύ περισσότερο όταν εμφανίζονται να συνυπάρχουν και υμνητές της χούντας. Αλλά τι να κάνουμε; Στις αρετές της Δημοκρατίας και η ανοχή. Κι έπειτα, να μη συναντιόμαστε μόνο σε μνημόσυνα, κηδείες και άγονες συνελεύσεις...

Πάει κι ο Χριστόφορος Λιοντάκης, εξαιρετικός ποιητής και μεταφραστής του υποδειγματικού λόγου. Και ως άνθρωπος, ευγενής, σεμνός, διακριτικός. Τι καλύτερο;

ΚΑΙ... Χωρίς το ημερήσιο «Εθνος». Μια έντυπη δημοκρατική φωνή λιγότερη. Και κάποιοι –ακόμα– συνάδελφοι στον δρόμο.

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Υπέρ βωμών και εστιών»...
Εθνικές εκλογές αύριο και είπα να σταθώ, συμβάλλοντας στο μέτρο του δυνατού στην... ενίσχυση του εθνικού φρονήματος που δοκιμάζεται (και) από τις ατέρμονες τουρκικές προκλήσεις, στο «Λιβάδι με τους μαργαρίτες»...
«Υπέρ βωμών και εστιών»...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
40 + 1 ανθεκτικά χρόνια
Καιρό είχα να πάρω το περιοδικό «Το Δέντρο». Και χάρηκα καθώς έπεσαν στα χέρια μου μερικά από τα τελευταία τεύχη. Ανάμεσά τους δύο αφιερώματα στις «Μαρξιστικές Ιδέες στη Νεοελληνική Λογοτεχνία» κι ένα...
40 + 1 ανθεκτικά χρόνια
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο τολμηρός εκδότης του Καζαντζάκη
Με την εμφάνιση των εκδόσεων «Δίφρος» του Γιάννη Γουδέλη άλλαξε το εκδοτικό τοπίο. Μικρή η διάρκειά του, αλλά εντυπωσιακή η παρουσία του, καθώς άρχισε την εκδοτική του διαδρομή με τα Απαντα του Νίκου...
Ο τολμηρός εκδότης του Καζαντζάκη
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο συγγραφέας των κατατρεγμένων
«Διαβάζουμε στις εφημερίδες πως ο Δημοσθένης Βουτυράς, άρρωστος από καιρό, περνάει τα στερνά του μέσα σε τραγική φτώχεια. Τα λογοτεχνικά σωματεία προσπαθούν ν’ αποσπάσουνε για το κορυφαίο μέλος τους μια μικρή...
Ο συγγραφέας των κατατρεγμένων
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Ερυθροί υβρισταί της Εκκλησίας»!
Εχει αναφερθεί επανειλημμένα ότι τα βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη απαγορεύτηκαν και ότι ο ίδιος αφορίστηκε από την Εκκλησία. Ούτε το ένα ούτε το άλλο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Κι ας θυμίσω, με την...
«Ερυθροί υβρισταί της Εκκλησίας»!
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Το βιβλίο στο… απόσπασμα
Συνηθισμένη, σε κεντρικές πλατείες και δρόμους, η εικόνα συσσωρευμένων βιβλίων που προσφέρονται σε δελεαστικές τιμές. Πρόκειται για στοκ που έχει ξεμείνει σε αποθήκες εκδοτών, ξεπούλημα από κληρονόμους, που...
Το βιβλίο στο… απόσπασμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας