Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Iστορία... «κοκκινοσκουφίστικη»...

Δύσκολη η επικοινωνία με τον Σκαρίμπα

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Iστορία... «κοκκινοσκουφίστικη»...

  • A-
  • A+
Η αλήθεια του Γιάννη Σκαρίμπα για το ’21

Τον Μάρτιο του 1971 η χούντα θέλησε να... συνεορτάσει τα 150 χρόνια της εθνικής επετείου του 1821 με τη δική της «επανάσταση». Πράγμα που προκάλεσε την αντίδραση εκείνων που σε καμιά περίπτωση δεν δέχονταν μια τέτοια εξίσωση. Μεταξύ αυτών και ο συγγραφέας Γιάννης Σκαρίμπας. Το πώς και γιατί εξηγεί ο ίδιος σε ιδιόχειρη απάντηση σχετική με το θέμα που έστειλε στο περιοδικό «Τετράδιο» και δημοσιεύτηκε στο 3ο τεύχος – Αύγουστος 1974 (ήγουν πριν 35 χρόνια).

Προσωπικά είχα την τύχη να πάρω δυο συνεντεύξεις από τον Σκαρίμπα: μια για την τηλεοπτική εκπομπή «Παρασκήνιο» (23 Μαρτίου 1978) με σκηνοθέτη τον Βασίλη Κεσίσογλου κι άλλη μια για την «Ελευθεροτυπία» (9 Φεβρουαρίου 1981). Κι αφού προσθέσω ότι στις 21 Ιανουαρίου συμπληρώθηκαν 35 χρόνια αφ’ ότου ο Σκαρίμπας έφυγε από τη ζωή το 1984 στα 91 του, ακολουθεί η επιστολή που έστειλε στο περιοδικό, στην οποία αναγνωρίζεται η μοναδικότητα της σκέψης και της γραφής του (οι μεσότιτλοι δικοί μου):

Αγαπητό «Τετράδιο»,

Μ’ αρωτάτε πώς το αποφάσισα σ’ αυτήν την προχωρημένην ηλικία ν’ ασχοληθώ με την Ιστορία. Πράγματι μέχρι τον Φλεβάρη του 1971, αυτό το πώς ούτε το υποπτευόμουν καν. Κρυμμένο κάτω από της συνείδησής μου τους χτύπους... εποίει το κορόιδο το άτιμο! Ομως κανείς δεν ξέρει τη στιγμή που αρχίζει η μοίρα του ν’ αλλάζει... Από καιρούς και ζαμάνια, σχεδόν από τα χρόνια της εφηβικής ηλικίας μου μου ’μπαιναν οι βαριές υποψίες ότι η «επίσημη» Ιστορία ήταν η Ιστορία «κοκκινοσκουφίστικη» μάλλον παρά η αληθινή Ιστορία.

Απάτες...

Χρειάστηκε να καώ απ’ τα «Κατά συνθήκην ψεύδη» του Μαξ Νορντάου, από τα «πεδία τιμής», από τις «σεβάσμιες δέσποινες», από τα «υπεράνω υπονοίας» και τας «σεμνάς εορτάς», ή τας «λευκάνσεις (ή αναλώσεις) της ζωής εις την υπηρεσίαν της πατρίδος», μετά των «πρώτων» την κοινωνία φερόντων) για να μπω στο νόημα οποίοι ευφημισμοί πάσης βαγαποντιάς ήσαν αυτά, και οποία ταπεινή υπηρέτρια των «κατεστημένων» η Ιστορία. Ολοι αυτοί οι «λευκαθέντες» και οι «σεβάσμιες», σχεδόν όλα αυτά τα «πεδία τιμής» και «υπεράνω υπονοίας», ήσαν καθαρές απάτες, σε βάρος των χαζών, και οι ευτυχείς κάτοχοί των άνθρωποι που ψόφαγαν για Δημοκρατία και σαμπάνια, για Κυανή Ακτή και για ισότητα... των άλλων!

Ετσι έφτασα (που να μην έσωνα) έως τον Γενάρη του 1971 με το γιόρτασμα -λέει– των εκατοπενήντα χρόνων του 1821. Και τότες ήταν κι αν ήταν... Η ντόπια ιστορικάντζα οργίασε, και το ψέμα, η αγυρτεία και άγνοια στήσαν χορό μέσ’ τις πλατείες. Το επιστημονικό φράκο και η Ακαδημαϊκή ζακέτα συναγωνίστηκαν τους καρεκλάτους «δεκάρικους» στην «παπουτσωμενόγατη» άγνοια και το Μυνχάουζο ψέμα. Της κακομοίρας γινότανε...

Ετσι –μου– αρρώστησα και παραλίγο θα πέθαινα. Αν επέζησα το χρωστάω στον οικογενειακό μου γιατρό... που έλειπε κείνες τις μέρες στο Παρίσι.

Συνελθόντας... απ’ το σοκ, έρριψα... τον κύβο! Και στρώθηκα κι έγραψα. Εγραψα «Το ’21 και η αλήθεια» απ’ τον Φλεβάρη μέχρι τέλος του Αυγούστου του 1971. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου, το βιβλίο κυκλοφόρησε.

Τώρα, μέσα στο χρόνο, ή μέχρι τα μέσα του 1975, θα κυκλοφορήσει απ’ τις εκδόσεις Κάκτος, ο 2ος τόμος του.

Οι... γαλατάκηδες

Στο μεταξύ, θα κυκλοφορήσει (σαν το «ελλείψαν παιγνιόχαρτο») ανάμεσα του 1ου και του 2ου «Η τράπουλα». Εναν 3ο τόμο τον γράφω ακόμα. Αμα τελειώσει, θα πάρει κι’ αυτός την αράδα του. Για το «ταχύ» παρόν, γράφω έναν άλλο (αδελφό τής «Τράπουλας»), τους ... «Γαλατάδες». Τι είναι αυτό; Να σας πω: Κατά το «Δυτικό – λεγόμενον – τρόπο του ζην», Δημοκρατία θα πει: Οταν ακούς πρωί – πρωί, χτυπήματα στην πόρτα σου, να ξέρεις ότι είναι ο γαλατάς κι όχι ο χωροφύλακας! Ωραίο δεν είναι; Γι’ αυτούς λοιπόν τους γαλατάδες (και τους ... γαλατάκηδες) ο λόγος. Θα δούμε...

Αλλά σεις μ’ αρωτάτε και για την ακριβή ηλικία μου και τον τόπο της γέννησής μου (που –ξανά- να μην έσωνα). Σας στέλνω λοιπόν φωτοτυπία σχετικού πιστοποιητικού. Αυτά.

Το τελευταίο το αναφέρει επειδή αναγράφονται διαφορετικές χρονολογίες γέννησης, ενώ αποκαλείται Χαλκιδαίος (η πόλη που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του). Σύμφωνα ωστόσο με το σχετικό πιστοποιητικό, γεννήθηκε στην κοινότητα Αγία Ευθυμία Παρνασσίδος, με αύξοντα αριθμό 17, το 1893. Αυτά...)

Στο πλαίσιο

Οικονομικά προβλήματα αντιμετωπίζει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, διάβασα εδώ σ’ εμάς την περασμένη εβδομάδα. Και πώς να μην αντιμετωπίζει αφού, συντηρούμενο πλέον από το Δημόσιο, έχει να πληρώσει τέσσερις αίθουσες. Και μην ξεχνάμε, τότε υπήρχε ένας Χρήστος Λαμπράκης, που μ’ ένα τηλεφώνημα εξασφάλιζε χορηγίες (τότε που υπήρχαν και χρήματα, για να είμαστε πιο σαφείς).

Θα επανέλθω στην ταπεινή μου γνώμη ότι ήταν απώλεια η μετακόμιση της Λυρικής Σκηνής στο Φάληρο. Αφ’ ενός επειδή οι σημαντικότερες παραστάσεις της ανέβαιναν στο Μέγαρο (του οποίου η Αίθουσα Τριάντη θα μπορούσε να είναι η μόνιμη στέγη της) και αφ’ ετέρου επειδή έχει στερήσει τη δυνατότητα σ’ ένα μέρος τού –κυρίως μιας κάποιας ηλικίας - μουσικόφιλου κοινού, που δεν διευκολύνεται να κατεβεί ώς το Φάληρο. Υπάρχει ο αντίλογος ότι τράβηξε κοινό από τα νότια προάστια. Αλλά αυτό ήταν το ζητούμενο; Το πρόβλημα πάντως θα οξυνθεί όταν ολοκληρωθεί η πενταετία της οικονομικής αιμοδοσίας από το Ιδρυμα Νιάρχου.

Μάταια η Εφη Ροδίτη, με την επιστολή της που δημοσιεύτηκε παραδίπλα πριν από δύο εβδομάδες, περίμενε μια κάποια απάντηση από το Εθνικό Θέατρο, σχετικά με τη συμβολή του συζύγου της Κώστα Νίτσου στη μεγάλη Αλλαγή –στο άνοιγμα δηλαδή της κρατικής σκηνής και σε άλλους καλλιτέχνες. Αντί γι’ αυτό είχε μια τηλεφωνική πρόσκληση σε πρεμιέρα του θεάτρου – κάτι που συνέβαινε μόνο όταν στη διεύθυνση του θεάτρου ήταν ο Νίκος Κούρκουλος. Δώρον άδωρον δηλαδή, αφού ο Νίτσος έχει φύγει από τη ζωή και η ίδια έχει πρόβλημα υγείας.

ΚΑΙ… Να το κάνουμε, και βλέπουμε από οργάνωση…

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Αυτός ο κόσμος ο τρελός…
Πρωτοχρονιά εν όψει, και λέω να σταθώ σε μιαν άλλη Πρωτοχρονιά, σ’ ένα ρεπορτάζ του 1935 (πριν από 82 χρόνια δηλαδή) και την ιδέα ενός συντάκτη να περάσει την παραμονή της ημέρας αυτής με τους ψυχοπαθείς του...
Αυτός ο κόσμος ο τρελός…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ετσι βγήκε το «Ζ»…
Πάλι για τον Βασίλη Βασιλικό και το «Ζ»; Πάλι. Πρώτον, επειδή χτες συμπληρώθηκαν 57 χρόνια από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, του πασίγνωστου διεθνώς Ζ (ζει) από το βιβλίο του Βασιλικού και την ταινία του...
Ετσι βγήκε το «Ζ»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Στο απόσπασμα για ένα λάθος…
Αρκετά στοιχεία για τον βίο και το έργο της Παππά περιέχονται στο βιβλίο της «Μαρτυρίες μιας διαδρομής», που κυκλοφόρησε το 2010, στη σειρά των εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη, στο οποίο έχει παραχωρήσει το...
Στο απόσπασμα για ένα λάθος…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Μια ζωή χρέη...
Ο Θέμος Κορνάρος του «Χαϊδαριού» - και όχι μόνο... Είναι ο συγγραφέας που είχε κάνει τα βιώματά του βιβλία, που τα έγραφε, θα λέγαμε, με το αίμα του.
Μια ζωή χρέη...
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οι… ελεύθεροι έγκλειστοι άλλοτε…
Με την έλευση του ιού που σαρώνει την υφήλιο και συνακόλουθα την κυβερνητική απόφαση να κλειστούμε στα σπίτια, ώστε να μη διασπαρεί το κακό, ήρθαν στον νου μου κάποια κείμενα σχετικά με συνάξεις ανθρώπων της...
Οι… ελεύθεροι έγκλειστοι άλλοτε…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Στον καιρό του Βοκάκιου – επ’ ευκαιρία…
Κλεισμένος στο σπίτι, όπως κάθε πειθαρχημένος και εχέφρων πολίτης, αναζήτησα βιβλία σχετικά με όσα αναπάντεχα βιώνουμε τις ημέρες αυτές. Και στάθηκα σε δύο πασίγνωστα αριστουργήματα: το «Δεκαήμερο» του Ιταλού...
Στον καιρό του Βοκάκιου – επ’ ευκαιρία…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας