Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ολος σε μια έκθεση

«Η δικιά μου Αθηνά» (εις διπλούν), διά χειρός Δήμου Σκουλάκη (μετά του ιδίου)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ολος σε μια έκθεση

  • A-
  • A+

Μολονότι γνωριζόμαστε χρόνια (από την εποχή της προδικτατορικής «Δημοκρατικής Αλλαγής»), βλέποντας την Τετάρτη της περασμένης εβδομάδας την αναδρομική έκθεση του Δήμου Σκουλάκη, στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, ένιωσα πως –ως ζωγράφο– τον ήξερα λίγο. Βέβαια η έκθεση (με 110 πίνακες – αρκετοί μεγάλων διαστάσεων) έχει εμπλουτιστεί και με δάνεια από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, οπότε εκτιμώ ότι είναι η μεγαλύτερη έκθεση έργων του που έχει πραγματοποιηθεί.

Και είναι κρίμα που δεν ζει να τη χαρεί κι ο ίδιος, μαζί με ομότεχνους, φιλότεχνους και φίλους, αφού έφυγε από τη ζωή, 10 Δεκεμβρίου 2014. Πρόλαβε όμως να βιώσει την αναγνώριση του έργου του από επαΐοντες και φιλότεχνους, με εκθέσεις (ατομικές και ομαδικές) εδώ και στο εξωτερικό. Με πιο πρόσφατες τις δύο μεγάλες, στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα (Οκτώβριος 2000) και στο Μουσείο Φρυσίρα (Σεπτέμβριος 2006).

Δήμος Σκουλάκης στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς

«Αυτουργός» της έκθεσης η σύζυγός του Αθηνά Ραπίτου (που εικονίζεται σε αρκετά πορτρέτα), η οποία τα τελευταία τέσσερα και χρόνια αγωνιζόταν να βρει τον φιλόξενο χώρο, τα έργα, τους χορηγούς, τους συνεργάτες που απαιτούνται για μια τόσο αντιπροσωπευτική έκθεση. Αξιος ο κόπος της.

Αφοσιωμένος

Μια ζωή ο Σκουλάκης αφοσιωμένος στην τέχνη του, παρά τα κάποια «διαλείμματα» σε παρεμφερείς ενασχολήσεις (σκιτσογράφος, εικονογράφος αναγνωσμάτων, διαφημιστικών κ.ά.), συν τις περιπλανήσεις του στο εξωτερικό (κυρίως λόγω χούντας), με συντροφιά το τσιγάρο, που τελικά τον ρήμαξε (ήταν και το ποτό, αλλά αυτό, με τη γενναία συμβολή της Αθηνάς, το πολέμησε).

Δάσκαλοί του (στη Σχολή Καλών Τεχνών και αλλού): Κόντογλου, Τσίγκος, Μαυροΐδης, Τσαρούχης, Μόραλης, και βέβαια η «σπουδή» στο έργο επιφανών εικαστικών – δικών μας και ξένων.

Ενα επιβλητικό σε όγκο και περιεχόμενο λεύκωμα (το πληρέστερο, εκτιμώ, απ’ όσα έχουν κυκλοφορήσει) συνοδεύει την έκθεση. Τίτλος: «Δήμος Σκουλάκης. Ενας μεγάλος αντιφατικός», με κείμενα –και δικά του–, πλήρες βιογραφικό και πλήθος φωτογραφιών. Ειδικότερα χαιρετίζουν και γράφουν κατά σειρά: Ρένα Δούρου (περιφερειάρχης Αττικής), Γιώργης Μαγγίνης (επιστημονικός διευθυντής Μουσείου Μπενάκη), Ελένη Αθανασίου (ιστορικός τέχνης, επιμελήτρια της έκθεσης), Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα (διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης), Ηρα Παπαποστόλου (τεχνοκριτικός), Αθηνά Ραπίτου, Χρόνης Μπότσογλου. Μερικές γραμμές από αυτά τα κείμενα:

Ελένη Αθανασίου: «Πνεύμα πολυσχιδές και πρωτοπόρο, ο Δήμος Σκουλάκης κατάφερε μέσα από γόνιμες αναζητήσεις, αμφιταλαντεύσεις, αντιφάσεις και παλινδρομήσεις να ισορροπήσει ανάμεσα στα βιώματα των πρωτοποριών και στα αιτήματα του καιρού του. Βαθιά ανθρωποκεντρικός με στοιχεία ρεαλισμού στη γραφή του, δόμησε τη δική του εικαστική γλώσσα και εκπροσώπησε τη γενιά του με μια ροκ διάθεση, πολύ χιούμορ, χαράσσοντας ανεξίτηλα το στίγμα του στην εξέλιξη της ελληνικής ζωγραφικής».

Χρόνης Μπότσογλου: Αφού αναφέρεται στα κοινά βιώματά τους στην τέχνη και στη ζωή: «Κάπως έτσι, αδελφέ, πάντως στη ζωή μας κάναμε αυτό που θέλαμε και πιστέψαμε, δεν βαρεθήκαμε, χωρίς πολλά παράπονα φεύγουμε».

Αθηνά Ραπίτου: «Μου έμαθε πολλά, μα πάνω απ’ όλα με έμαθε να εμπιστεύομαι τα μάτια και την ψυχή μου στα χρώματα και τους ποιητές, την αληθινή Τέχνη και τη ζωή που δεν τζογάρει αλλά αγαπάει τον άνθρωπο».

Οι δοκιμές

Θα ολοκληρώσω το κείμενο αυτό για την έκθεση του Δήμου Σκουλάκη με μια απάντησή του σε συνέντευξη που του είχα πάρει για την «Ελευθεροτυπία» (15 Ιανουαρίου 1987), όταν πλέον είχε εγκαταλείψει τις βιοποριστικές ενασχολήσεις, τις πολιτικές αναζητήσεις και εντάξεις και είχε αφοσιωθεί στη ζωγραφική:

«Θεωρώ όλες τις προηγούμενες δουλειές μου σαν μια σειρά από δοκιμές. Ηταν μια προσπάθεια όλα αυτά τα χρόνια κατανόησης των εικαστικών μέσων – και δεν εννοώ μόνο τις μπογιές και τα πινέλα, αλλά και την έκφραση και μια προσπάθεια αναζήτησης ενός προσωπικού κώδικα. Επρεπε να δοκιμάσω και μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία ν’ απομονώσω και να προαγάγω στη συνέχεια εκείνα τα στοιχεία που θα επέτρεπαν την επικοινωνία μου προς τα έξω, με το κοινό, με προσωπική γλώσσα. Γι’ αυτό και πολλά από τ’ αποτελέσματα αυτών των δοκιμών, πετυχημένων ή όχι, τα κατέστρεφα. Πολλά ινδικά χοιρίδια πέθαναν στη διάρκεια των δοκιμών».

Και κάτι ακόμα από την ίδια συνέντευξη: «Η ζωγραφική τέχνη, πέρα απ’ όλα τ’ άλλα της στοιχεία, βοήθησε, εμένα τουλάχιστον, να γίνομαι καλύτερος και ν’ αγαπώ τον κόσμο».


■ Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη θα διαρκέσει ώς τις 5 Μαΐου, με ξεναγήσεις κάθε Σάββατο μεσημέρι.

Στο πλαίσιο

Επρεπε να γίνουν θέμα στα ΜΜΕ τα νέα κτίρια που υψώνονται περί την Ακρόπολη, για να ευαισθητοποιηθούν και –γιατί όχι;– να το πληροφορηθούν οι αρμόδιοι. Και το ερώτημα: Τι θα γίνει τώρα με το προορισμένο για ξενοδοχείο που από οκταώροφο έγινε δεκαώροφο και συνεχίζεται η κατασκευή του; Και να σκεφτεί κανείς πως όταν ολοκληρώθηκε το Μουσείο Ακρόπολης γινόταν λόγος να απομακρυνθεί εκείνο που κρύβει την Ακρόπολη, αλλά το πράγμα βάλτωσε και τώρα ξεφυτρώνουν καινούργια.

Πάει πρόωρα ο Γιάννης Μπεχράκης, ο φωτογράφος-ποιητής, που ήξερε να πιάνει τι και πώς με τον φακό του – πάντα παρών στα δύσκολα. Πάει και ο Φαίδων Γεωργίτσης, σταρ στα χρόνια της κυριαρχίας του εμπορικού. Ταλαντούχος σ’ αυτό που ήξερε και, επιπλέον, σεμνός, αθόρυβος, αγαπητός, χωρίς εξωκαλλιτεχνικά δεκανίκια.

Γνωρίζω ως ευαίσθητο καλλιτέχνη και άνθρωπο τον διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Στάθη Λιβαθινό και αναρωτιέμαι πώς δεν αντέδρασε (τουλάχιστον ώς την Τετάρτη που γράφονται οι γραμμές αυτές) με κάποιο σχόλιο σχετικό με την επιστολή της Εφης Ροδίτη (δημοσιεύθηκε το περασμένο Σάββατο παραπλεύρως), για τη συμβολή του συζύγου της Κώστα Νίτσου στο «άνοιγμα» του Εθνικού Θεάτρου, όταν επί ΠΑΣΟΚ ανέλαβε τη διεύθυνσή του.

ακόμη Ενα τριήμερο αργίας και καλότυχοι οι αμειβόμενοι. Τριήμερο καλοφαγίας, συμπεριλαμβανομένων και των νηστίσιμων (που εν πολλοίς είναι ακριβότερα των μη). Για τους έχοντες βέβαια, μολονότι δίνουν και παίρνουν τα «κατά συνθήκην»: «Ολα καλά;» «Ολα!».

ΚΑΙ… «Τον λογαριασμό με έκπτωση ή όχι;» «Πώς δηλαδή;» «Με ΦΠΑ ή άνευ;»

 

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Την Κέρκυρα – και όχι μόνο
Τον γνώρισα πριν από μερικά χρόνια μέσω του Αλέκου Φασιανού, ο οποίος είχε καλά λόγια για τον –νεαρό τότε– καλλιτέχνη. Εκτοτε ανέπτυξε –εδώ και στο εξωτερικό– πλούσια καλλιτεχνική δραστηριότητα, για την οποία...
Την Κέρκυρα – και όχι μόνο
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Μονάχα οι ηλίθιοι και οι νεκροί λησμονούν»
Πεζογράφος, δοκιμιογράφος, ζωγράφος, θεωρητικός της τέχνης, ο Δούκας γεννήθηκε στα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας. Τελειώνοντας το Γυμνάσιο των Κυδωνιών, φοίτησε στη Νομική του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα...
«Μονάχα οι ηλίθιοι και οι νεκροί λησμονούν»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Τα κορίτσια του κυρίου Μόραλη
Ενα βιβλίο, ένας τόμος, ένα επιβλητικό λεύκωμα 420 σελίδων του Βασίλη Καββαθά αφιερωμένο στον Γιάννη Μόραλη. Ειδικότερα, όπως τιτλοφορείται, «Τα κορίτσια του κ. Μόραλη», που συμπίπτει με τη αναδρομική έκθεση...
Τα κορίτσια του κυρίου Μόραλη
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ως «συνομιλία» με Βυζάντιο και Αρχαιότητα
Εργο του Κώστα-Ηρακλή Γεωργίου είναι η έκθεση «Αγγελογραφίες», που πέρσι τον Μάιο παρουσίασε στην πόλη της Καβάλας (έγραψα τότε σχετικά) και τις ημέρες αυτές –ώς τις 30 Μαρτίου– φιλοξενείται στην αθηναϊκή...
Ως «συνομιλία» με Βυζάντιο και Αρχαιότητα
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ενα ατελιέ - κήπος Εδέμ
Ηταν το 1962 όταν μια παρέα τριών νέων ζωγράφων βρέθηκαν να συγκατοικούν και να συνδημιουργούν σε μια παλιά κατοικία της Καλλιθέας, που ανήκε στον ζωγράφο Οδυσσέα Φωκά, ο οποίος την κληροδότησε στην Εθνική...
Ενα ατελιέ - κήπος Εδέμ
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Αγγελοι»… κόντρα στην κρίση
Δραστική έκθεση του Κώστα Ηρακλή Γεωργίου στην Καβάλα. Μορφές Αγγέλων, που έχουν αναπαραχθεί σε ειδικό καμβά σε μεγάλες διαστάσεις, δεσπόζουν σε επιλεγμένα κτίρια στην Καβάλα, που μεταβάλλεται σε υπαίθρια...
«Αγγελοι»… κόντρα στην κρίση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας