Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Επικίνδυνη η μάχη με τους τοκογλύφους»

Μελίνα: «Δεν συμφέρει την Ευρώπη να χαθεί η Ελλάδα»

«Επικίνδυνη η μάχη με τους τοκογλύφους»

  • A-
  • A+

Εν όψει εκλογών: διαχρονικές αναφορές ανθρώπων της τέχνης

Εκλογές την Κυριακή, και αναζητούσα κάποιο κείμενο που ν’ ανταποκρίνεται στο συμβάν –ώστε να μην είμαι έξω από τα πράγματα. Και κατέληξα σε κάποια αποσπάσματα από συνομιλίες με ανθρώπους της τέχνης που γνώρισα στο διάβα της δημοσιογραφικής μου διαδρομής. Περιλαμβάνονται στο πόνημα «Ενας κι ένας… 46 + 1 άνθρωποι της τέχνης από κοντά» (εκδ. «Αγκυρα») –κι ας μην εκληφθεί σαν γκρίζα διαφήμιση. Είναι επειδή, με κάθε ειλικρίνεια, ανατρέχω στα όσα έχουν πει ή πράξει στην πολυδοκιμαζόμενη (και) πολιτιστική ιστορία αυτού του τόπου οι περί ων ο λόγος 46, που έχουν φύγει από τη ζωή, με μοναδική εξαίρεση τον Μίκη Θεοδωράκη (στα 90 του με το καλό φέτος), που εκτιμώ ως εσαεί ζώντα. Πολύ περισσότερο που τα όσα είπαν, προ δεκαετιών τα πιο πολλά, είναι σαν να λέγονται σήμερα. Αναγκαστικά, λόγω χώρου, περιορισμένη η επιλογή:

Προς νέους

Βασίλης Ρώτας – λογοτέχνης των πάντων (1889-1977): «Να ’ναι πάντα έτοιμοι [οι νέοι] γι’ αγώνες και να ‘ναι τίμιοι, συνεπείς, υπεύθυνοι και σεμνοί. Να κρατάνε άγρυπνο και νηφάλιο το πνεύμα του ελέγχου. Κι όποιον βλέπουν να διψάει για επιβουλή και εξουσία να τον παραμερίζουν αμέσως. Και να μην ξεχνούν πως δίκαιη εξουσία δεν υπάρχει».

Δημήτρης Φωτιάδης – συγγραφέας, ιστορικός (1898-1988): «Αποφάσισα ν’ ασχοληθώ [με την ιστορία] όταν διαπίστωσα πως ήμουν απληροφόρητος. Οι μεγάλοι απομνημονευματογράφοι του ’21 –ο Μακρυγιάννης, ο Φωτάκος, ο Κολοκοτρώνης– ήταν η απαρχή της παραπάνω διαπίστωσης. Αυτά που μου μάθανε δεν είχαν καμιά σχέση μ’ αυτά που μάθαινα στο σχολείο. Μιλούσαν για το ίδιο είδωλο, αλλά μας το ’διναν αναστραμμένο».

Μελίνα Μερκούρη – ηθοποιός, υπουργός Πολιτισμού (1920-1994): «Πολιτισμός, η βαριά βιομηχανία μας. Χωρίς πολιτισμό είμαστε ο κανένας. […] Πιστεύω ότι δεν συμφέρει την Ευρώπη να χαθεί η Ελλάδα. Διότι η Ελλάδα αντιπροσωπεύει τα οράματα όλης της Ευρώπης. Πιστεύω, όσο κι αν η εικόνα είναι άσχημη, ότι έχουμε ικανούς πολιτικούς και μια νέα γενιά, η οποία αποτελεί εγγύηση ότι θα τη σκαπουλάρουμε».

Ζυλ Ντασσέν – σκηνοθέτης (1911-2008): «Ο μαρξισμός του 20ού αιώνα δεν μπορεί να είναι ίδιος με τον μαρξισμό του 19ου αιώνα, κι αν ζούσε ο Μαρξ θα είχε αλλάξει πολλά πράγματα. Αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο καπιταλισμός σαν υπόδειγμα. Πόσοι ξέρουν ότι στην Αμερική υπάρχουν σήμερα εκατομμύρια άστεγοι κι ότι εκατομμύρια κόσμου διαβιούν κάτω από το οικονομικό όριο που χρειάζεται μια οικογένεια για να ζήσει;»

Ενα αγγούρι…

Μέμος Μακρής – γλύπτης (1913-1993): «Γιατί βέβαια δημοκρατία δεν είναι να λέει ο καθένας ό,τι θέλει. Δημοκρατία είναι να προσφέρεις και να παίρνεις, και στις μέρες μας, το βλέπω κι εδώ στον τόπο μας, υπάρχει η τάση όλοι να παίρνουν».

Νίκος Καρούζος – ποιητής (1926-1990): «Θα πρέπει να ομολογηθεί ότι ο επαναστατικός μαρξισμός, όπως τον διαμόρφωσε ο Λένιν και η Οχτωβριανή Επανάσταση, έπαιξε τεράστιο ρόλο στον εικοστό αιώνα υπέρ των εργαζομένων. Μόνο που, σε αντίθεση με τον κομμουνισμό, ο καπιταλισμός έδειξε πως όταν χρειάζεται ξέρει να ξεπερνάει τις κρίσεις τις καταστροφικές, όπως το κραχ του 1929. Ο Μαρξ δεν κατάλαβε ότι ο καπιταλισμός είχε ένστιχτο αυτοσυντήρησης, και να που σήμερα παίρνει πίσω παραχωρήσεις από τους εργαζόμενους –να που τις μειώνει ή τις παγώνει».

Δημήτρης Χριστοδούλου – ποιητής (1924-1991): «Η αναζήτηση κεφαλαίων στην παγκόσμια χρηματαγορά είναι ένα αγγούρι, που βρήκε χωράφι ν’ αναφυεί. Συνεπώς δίνουμε τη μάχη με τους τοκογλύφους με απρόβλεπτες συνέπειες. Από εδώ κι εμπρός η πολιτική μας ζωή, αν δεν καταλάβουμε, θα είναι περιστασιακή κι άκρως επικίνδυνη. Δηλαδή, ξέφραγο αμπέλι. Αυτή είναι η αγωνία μου».

Δημήτρης Χατζής – συγγραφέας (1913-1981): «Πολλή καθυστέρηση και πολλή υπανάπτυξη υπάρχει μέσα στην ανάπτυξή μας. Ενα κατεστημένο που δεν αφήνει να περάσεις πουθενά, αν δεν δώσεις γη και ύδωρ. Είναι ένα ένστικτο συντηρητικότητας που τους κάνει να φοβούνται κάθε καινούρια δύναμη, κάθε καινούρια ιδέα».

Ηλίας Πετρόπουλος – συγγραφέας (1928-2003): «[…] η μόνη επανάσταση που υπάρχει σήμερα στην ανθρωπότητα είναι η ερωτική. Ολες οι άλλες πήγαν περίπατο».

 

Στο πλαίσιο

► Εκατό χρόνια από τη γέννηση του Βασίλη Τσιτσάνη, και στη ΝΕΡΙΤ ένα αφιέρωμα εστιασμένο στο πιο γνωστό τραγούδι του, τη «Συννεφιασμένη Κυριακή». Με τον ίδιο και άλλους να υποστηρίζουν ότι εμπνεύστηκε τους στίχους τα μαύρα χρόνια της κατοχής. Ενώ είναι πλέον γνωστό ότι οφείλονται σ’ έναν εκ Λαρίσης φανατικό ποδοσφαιρόφιλο, τον Αλέκο Γκούβερη, που τους σκάρωσε κατασκασμένος όταν σε κάποιο αγώνα έχασε η ομάδα του. Ο δίσκος, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1947 από τη «Φίλιπς», φέρει τ’ όνομά του. Σε κατοπινές όμως μεταγραφές αναγράφει ως δημιουργό –στίχοι, μουσική– τον Τσιτσάνη. Αυτό ωστόσο δεν αναιρεί την εκτίμηση ότι υπήρξε μέγιστος συνθέτης–τραγουδοποιός.

► Μια και περί μουσικής ο λόγος, σε κάποιο πέρασμα από το κανάλι του αρχηγού του ΛΑΟΣ Γιώργου Καρατζαφέρη, άκουσα προεκλογική ομιλία του να συνοδεύεται μελωδικά από τη «Μυθωδία» του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Με την άδεια του συνθέτη άραγε;

► «Αναμφισβήτητα η έκδοση του ημερολογίου του αείμνηστου Αλέξη Καρρέρ είναι συνεισφορά του μετά θάνατο στην ιστορική αλήθεια για τον ρόλο και τη δράση του ΕΑΜ, για την απελευθέρωση από τη γερμανοϊταλική κατοχή, για την κοινωνική απελευθέρωση που οραματίστηκε η μεγάλη πλειοψηφία των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης», γράφει η Αλέκα Παπαρήγα προλογίζοντας το βιβλίο «ΕΑΜ - Το ημερολόγιο του αγώνα από τον Αλέξη Καρρέρ». Ημερολόγιο που βρήκε στα αρχεία του πατέρα του ο -και δημοσιογράφος- γιος του Αρης Καρρέρ και το αφιερώνει «σε όσους αγωνίστηκαν και έχυσαν το αίμα τους, για να δούμε οι νεότεροι έναν καλύτερο κόσμο».

► ΚΑΙ… «έρχεται η στιγμή για ν’ αποφασίσεις με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις».

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Του Πάθους και της Ανάστασης
Μεγάλη Εβδομάδα και Πάσχα. Μια βδομάδα μαρτυρίου και μετά Ανάσταση, Πάσχα, Λαμπρή – η μεγαλύτερη του Ελληνισμού, όπου Γης. Και είπα και πάλι να σταθώ στους λόγους έξι ανθρώπων της τέχνης, που έχουν φύγει από...
Του Πάθους και της Ανάστασης
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ιβ Μοντάν – ο (και) Ελληνας
Ηθοποιός, τραγουδιστής, με έντονη πολιτική δράση στον χώρο της Αριστεράς, ο Ιβ Μοντάν, μολονότι Ιταλός στην καταγωγή (γεννημένος στην Τοσκάνη – Ιβι Λίβι το πραγματικό του ονοματεπώνυμο), αλλά από τα τρία του...
Ιβ Μοντάν – ο (και) Ελληνας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Ομπρός οι δημιουργοί»…
Αγγελος Σικελιανός: 65 χρόνια από τον θάνατό του. Μαζί (Σικελιανός και Καζαντζάκης) συμπορεύτηκαν σε ιδέες και ταξίδια, μαζί (και κατά μόνας) είχαν προταθεί για ακαδημαϊκοί και Νόμπελ, χωρίς να αξιωθούν ούτε...
«Ομπρός οι δημιουργοί»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Η φτώχεια τέχνη εργάζεται»…
Τετράστιχα από μια άγνωστη και ανώνυμη χειρόγραφη συλλογή, που, έπειτα από έρευνα, αποδείχτηκε ότι ανήκει στον Ληξουριώτη συγγραφέα. Εφτασε στα χέρια του ομότιμου καθηγητή της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας Γιάννη...
«Η φτώχεια τέχνη εργάζεται»…
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οι επιλογές και οι σκοπιμότητες της Σουηδικής Ακαδημίας
Ποιος θα είναι ο κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2015; Θα το μάθουμε την ερχόμενη Πέμπτη που θα το ανακοινώσει η Σουηδική Ακαδημία. Οπως κάθε χρόνο αναφέρονται ονόματα υποψηφίων, αλλά η εν λόγω...
Οι επιλογές και οι σκοπιμότητες της Σουηδικής Ακαδημίας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Δ. Βικέλας - Γ. Δροσίνης για τον πολιτισμό και την παιδεία
«Ιστορίες Ταχυδρομείου» είναι ο τίτλος βιβλίου που παρουσιάστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ), που το εξέδωσαν. Ενα βιβλίο όπου 12 Ελληνες συγγραφείς καταθέτουν μνήμες και απόψεις...
Δ. Βικέλας - Γ. Δροσίνης για τον πολιτισμό και την παιδεία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας