• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 4.4°C / 9.0°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.6°C / 7.5°C
    0 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.0°C / 10.0°C
    2 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.9°C / 3.6°C
    1 BF
    64%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.5°C / 3.9°C
    0 BF
    52%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.0°C / 5.9°C
    1 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -1.6°C / 2.3°C
    0 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.6°C / 8.6°C
    0 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.4°C
    4 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.9°C / 5.9°C
    1 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 8.1°C / 10.2°C
    3 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.6°C / 5.6°C
    4 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 6.5°C
    0 BF
    56%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.1°C / 6.5°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 7.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.9°C / 9.2°C
    2 BF
    59%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 6.0°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.7°C / 6.7°C
    1 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    1 BF
    54%
AP Photo/Sam McNeil, File
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κλιματική «αλλαγή» ή κλιματικό «χάος»;

  • A-
  • A+
Ακτιβιστές και μερίδα των διεθνών ΜΜΕ υποστηρίζουν ότι μια σκληρή και πιο επιτακτική γλώσσα, με όρους όπως «κλιματική έκτακτη ανάγκη», θα ευαισθητοποιούσε τους πολίτες ώστε να δραστηριοποιηθούν για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ισχυρισμός που δεν επιβεβαιώνεται από πρόσφατη έρευνα.

Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι μιλούν για τον πλανήτη μας που υπερθερμαίνεται μετεξελίσσεται. Εχουν κυκλοφορήσει κάποιες ουδέτερες φράσεις όπως «υπερθέρμανση του πλανήτη», αλλά υπάρχουν και υποβλητικές λέξεις όπως «κρίση» και «έκτακτη ανάγκη».

Μερικοί ακτιβιστές υποστήριξαν ότι μια πιο επιτακτική γλώσσα θα κάνει τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ότι η κλιματική αλλαγή είναι ήδη εδώ, προκαλώντας εντονότερη προσπάθεια για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Και όπως γράφτηκε πριν από δύο χρόνια σε ένα άρθρο γνώμης στον Guardian, «Ο πλανήτης μας βρίσκεται σε κρίση. Αλλά μέχρι να το ονομάσουμε κρίση, κανείς δεν θα ακούει».

Νέα έρευνα, ωστόσο, θέτει υπό αμφισβήτηση αυτή την υπόθεση. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Climatic Change είναι μεταξύ των πρώτων που εξετάζει τις επιπτώσεις χρήσης των πιο πρόσφατων ορισμών, της «κλιματικής κρίσης» και της «κλιματικής έκτακτης ανάγκης». Σύμφωνα με αυτήν, η ανάγνωση αυτών των φράσεων «δεν είχε καμία επίδραση στη δημόσια συμμετοχή», μετρώμενη ως προς το αν οι λέξεις είχαν αλλάξει τα συναισθήματα των ανθρώπων, την υποστήριξή τους για την κλιματική πολιτική ή την πεποίθησή τους ότι η δράση θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά.

«Ημασταν αρκετά έκπληκτοι που η ορολογία έχει τόσο ελάχιστα αποτελέσματα», δήλωσε η Λόρεν Φέλντμαν, καθηγήτρια Μελετών Μέσων Ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο Ράτγκερς και συν-συγγραφέας της μελέτης. Οι ερευνητές βρήκαν ένα παράδειγμα όπου μια ισχυρότερη φράση απέτυχε: οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί που υιοθέτησαν την «κλιματική έκτακτη ανάγκη» θεωρήθηκαν ελαφρώς λιγότερο αξιόπιστοι, ίσως επειδή θα μπορούσε να ακούγεται ανησυχητική.

Αυτό που κάνει ένα δημοσιογραφικό άρθρο να έχει απήχηση στους αναγνώστες έχει να κάνει περισσότερο με το θέμα του. Οι ειδήσεις που δίνουν έμφαση στην ανάληψη δράσης τείνουν να κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται αισιόδοξοι. Τα άρθρα που τονίζουν τις λύσεις θεωρούνται επίσης πιο αξιόπιστα και οι αναγνώστες τα δέχονται περισσότερο. Από την άλλη, οι ειδήσεις για καταστροφές αποδυναμώνουν τους ανθρώπους. «Η εστίαση στην απειλή και στις αρνητικές επιπτώσεις και τις πολιτικές συγκρούσεις γύρω από την κλιματική αλλαγή μπορεί να οδηγήσει στην ακινησία», λέει η Φέλντμαν. Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η συμπεριφορά είναι περίπλοκη και ότι ούτε η ελπίδα ούτε ο φόβος δίνουν κίνητρο στους ανθρώπους να δράσουν για την κλιματική αλλαγή.

Αρνητικές επιδράσεις

Υπάρχουν πολλοί προβληματισμοί για το πώς θα ονομάσουμε τις χαοτικές αλλαγές που εκτυλίσσονται στον πλανήτη μας. Οι επιστήμονες τείνουν να προτιμούν την «κλιματική αλλαγή» από την «υπερθέρμανση του πλανήτη», επειδή αποτυπώνει μια ευρύτερη εικόνα τού τι συμβαίνει - όχι μόνο τις υψηλότερες θερμοκρασίες, αλλά και τις αλλαγές όσον αφορά τις πλημμύρες, τους ωκεανούς και πολλά άλλα. Η φράση τυγχάνει επίσης να αρέσει σε κάποιους συντηρητικούς πολιτικούς, επειδή προφανώς ακούγεται λιγότερο τρομακτική από την «υπερθέρμανση του πλανήτη».

Αλλά ορισμένοι ακτιβιστές και επιστήμονες πιστεύουν ότι και οι δυο εκφράσεις ακούγονται σαν κούφια υποεκτίμηση. Ετσι, άρχισαν να υιοθετούν μια πιο γλαφυρή γλώσσα, όπως το «κλιματικό χάος» και η «παγκόσμια παραξενιά», που παραπέμπει στα περίεργα καιρικά μοτίβα που εκδηλώνονται παντού. Το 2019, ο Guardian προκάλεσε σάλο όταν ανακοίνωσε ότι θα εγκατέλειπε την «κλιματική αλλαγή» για μια πιο «ακριβή» γλώσσα που θα περιλάμβανε λέξεις όπως «κλιματική έκτακτη ανάγκη», «κλιματική κρίση» ή «κλιματική κατάρρευση».

«Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι είμαστε επιστημονικά ακριβείς, ενώ παράλληλα επικοινωνούμε ξεκάθαρα με τους αναγνώστες για αυτό το πολύ σημαντικό θέμα. Η φράση “κλιματική αλλαγή”, για παράδειγμα, ακούγεται μάλλον παθητική και ήπια όταν αυτό για το οποίο μιλούν οι επιστήμονες είναι μια καταστροφή για την ανθρωπότητα», ανέφερε η αρχισυντάκτρια του Guardian, Κάθριν Βίνερ.

Η φράση «κλιματική κρίση» άρχισε να εμφανίζεται παντού: σε πρωτοσέλιδα, ομιλίες σε συνέδρια και στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Και πρόσφατα, βρήκε ακόμη ένα στήριγμα μπαίνοντας στο Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης ως η λέξη της χρονιάς για το 2019. Η ώθηση της «κλιματικής έκτακτης ανάγκης» έχει πάρει μια ελαφρώς διαφορετική πορεία, με τους υποστηρικτές της να απαιτούν από τις κυβερνήσεις να κηρύξουν κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το κλίμα.

Περίπου 2.000 πόλεις, δημοτικά συμβούλια και χώρες σε όλο τον κόσμο το έχουν ήδη κάνει. Ωστόσο, το πλαίσιο της «έκτακτης ανάγκης» μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην αξιοπιστία και το ενδιαφέρον των ειδήσεων, ίσως λόγω του ότι εκλαμβάνεται ως κάτι ανησυχητικό ή συνταρακτικό.

Αυτά τα αποτελέσματα, λέει η Φέλντμαν, δεν σημαίνουν ότι κάποιος πρέπει να σταματήσει να λέει για το κλίμα «κλιματική έκτακτη ανάγκη» ή παρόμοιους όρους. Τα λόγια από μόνα τους μπορεί να είναι απίθανο να παρακινήσουν κάποιον να υποστηρίξει την ταχεία δράση για το κλίμα, αλλά «αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι σημαντικά με άλλους τρόπους», επισημαίνει.

Σύμφωνα με την ίδια, όπως και να ’χει η νέα ορολογία, αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αλλαγή: δημοσιογράφοι, πολιτικοί και επιστήμονες μιλούν όλοι για το κλίμα ως κάτι που αξίζει την άμεση προσοχή. Ομως, το να παρακινήσεις τους ανθρώπους να δράσουν απαιτεί κάτι περισσότερο από τα δυνατά λόγια και τον λεξιλογικό ακτιβισμό.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Αντιμέτωποι και φέτος με ακραίες καιρικές συνθήκες
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, τα τελευταία επτά χρόνια βρίσκονται σε καλό δρόμο για να μείνουν στην Ιστορία ως τα επτά θερμότερα που έχουν καταγραφεί.
Αντιμέτωποι και φέτος με ακραίες καιρικές συνθήκες
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Υπερκατανάλωση των πόρων χωρίς την κάλυψη των αναγκών
Οι χώρες τείνουν να υπερβαίνουν τα μερίδια των πλανητικών ορίων που τους αντιστοιχούν πιο γρήγορα από ό,τι επιτυγχάνουν τα ελάχιστα κοινωνικά όρια.
Υπερκατανάλωση των πόρων χωρίς την κάλυψη των αναγκών
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Ζητούν έξοδο από το κλιματικό τέλμα
Πραγματικό μηδέν και όχι τις ψευδείς λύσεις των «καθαρών μηδενικών εκπομπών αερίων», που επιτρέπουν τη διαιώνιση της ρύπανσης, απαίτησαν ΜΚΟ στο πλαίσιο του διεθνούς δικτύου Oilwatch.
Ζητούν έξοδο από το κλιματικό τέλμα
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Η μολυβδούχος βενζίνη έφυγε, η ρύπανση παραμένει
Σύμφωνα με μελέτη στη Βρετανία το γεγονός ότι ο μόλυβδος βρίσκεται στο ύψος των δρόμων και των κτιρίων υποδηλώνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση από μόλυβδο εξακολουθεί να υπάρχει σε ολόκληρο το Λονδίνο.
Η μολυβδούχος βενζίνη έφυγε, η ρύπανση παραμένει
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Δεν φταίει ο υπερπληθυσμός για τα περιβαλλοντικά δεινά
Το πλουσιότερο 1% των ανθρώπων στη Γη ήταν υπεύθυνο για περισσότερο από το διπλάσιο των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με το φτωχότερο 50% του πληθυσμού της σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Δεν φταίει ο υπερπληθυσμός για τα περιβαλλοντικά δεινά
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ
Συνοριακά τείχη και οικολογική καταστροφή
Σήμερα, υπάρχουν 47.000 χιλιόμετρα σκληρά προστατευόμενα σύνορα τα οποία απομονώνουν βιότοπους και δάση, προκαλώντας ανυπολόγιστη καταστροφή στην εγκλωβισμένη άγρια πανίδα.
Συνοριακά τείχη και οικολογική καταστροφή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας