Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελευθερία του Τύπου: αυτή η μάστιγα

Ελευθερία του Τύπου: αυτή η μάστιγα

  • A-
  • A+

Η ανοχή της Ε.Ε. στις πραξικοπηματικού τύπου παρεμβάσεις του Ερντογάν στην ελευθερία του Τύπου δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Είναι εικόνα από το μέλλον της ελευθερίας του Τύπου

Ο ελεύθερος Τύπος μπορεί να είναι καλός ή κακός. Ο ανελεύθερος θα είναι πάντα κακός

Αλμπέρ Καμί

Δύο φωτογραφίες στοίχειωσαν την εβδομάδα που μας πέρασε τον ευρωπαϊκό πολιτισμό: Η πρώτη ήταν η απονομή από τη Γαλλία του παράσημου της Λεγεώνας της Τιμής στον διάδοχο πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Νάγιεφ, ο οποίος θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της δημοκρατίας και της ελευθεροτυπίας στο βασίλειο των Σαούντ.

Η δεύτερη ήταν οι εναγκαλισμοί των Ευρωπαίων ηγετών με τον Τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου, με φόντο τις εφόδους της τουρκικής αστυνομίας σε εφημερίδες – εικόνα που ολοκληρώθηκε με τον Αλ. Τσίπρα να μοιράζει λουλούδια σε Τουρκάλες δημοσιογράφους (από αυτές που δεν βρίσκονται στη φυλακή).

Η πρώτη εικόνα έχει μια σαφή εξήγηση: ο Μοχάμεντ μπιν Νάγιεφ είναι μεταξύ άλλων ο ενορχηστρωτής της εισβολής στην Υεμένη, η οποία εκτόξευσε τις πολεμικές δαπάνες του σαουδαραβικού βασιλείου και επέτρεψε στην πολεμική βιομηχανία της Γαλλίας να πουλήσει όπλα αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Στη δεύτερη περίπτωση, η ανοχή της Ε.Ε. στην κατάφωρη παραβίαση της ελευθεροτυπίας από το καθεστώς Ερντογάν αντιμετωπίστηκε από πολλούς σαν μια σκληρή αλλά απαραίτητη έκφανση της Realpolitik που οφείλει να ακολουθήσει η Ευρώπη για να βρει λύση στο προσφυγικό.

Στην πραγματικότητα, η σιγή ιχθύος που τηρεί η Ε.Ε. για ζητήματα ελευθερίας της έκφρασης τείνει να γίνει ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Σε πρόσφατη έκθεσή της, η ανεξάρτητη Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) κατέγραψε δεκάδες περιστατικά συνεργασίας της Ε.Ε. με χώρες που κατηγορούνται για φυλακίσεις ή και δολοφονίες δημοσιογράφων.

Η περίπτωση του Αζέρου προέδρου Ιλχάμ Αλίγιεφ, ο οποίος βλέπει τις πόρτες της Ε.Ε. να ανοίγουν ενώ αυτός κλιμακώνει της επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων παρατηρείται και με τη χούντα της Αιγύπτου, παρά το γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν πολλοί περισσότεροι φυλακισμένοι δημοσιογράφοι απ' ό,τι την εποχή του δικτάτορα Μουμπάρακ.

Παράλληλα, αρκετές χώρες-μέλη της Ε.Ε. ξεχνούν τις δεσμεύσεις τους απέναντι σε ξένους δημοσιογράφους που ζητούν την προστασία τους. Τον Μάιο του 2015 η Σουηδία απέρριψε αίτημα βίζας στον Μπανγκλαντεσιανό μπλόγκερ και δημοσιογράφο Ananta Bijoy Das, ο οποίος βρέθηκε βάναυσα δολοφονημένος λίγες ημέρες αργότερα.

Η σιγή ιχθύος για την ελευθερία του Τύπου επεκτείνεται και στις σχέσεις με το Ισραήλ, το οποίο τα τελευταία χρόνια βρέθηκε στη δεύτερη θέση των δολοφονιών και θανάτων δημοσιογράφων μετά τη… Συρία. Οι συνεχείς επιθέσεις των ισραηλινών αρχών σε ξένους ανταποκριτές και οι φυλακίσεις Παλαιστίνιων δημοσιογράφων δεν φαίνεται να επηρεάζουν καθόλου τις σχέσεις με την Ε.Ε. – πολλώ δε μάλλον με την κυβέρνηση Τσίπρα, η οποία τους τελευταίους μήνες φαίνεται να στρέφεται ακόμη και εναντίον αποφάσεων των Βρυξελλών στην προσπάθειά της να στηρίξει με κάθε μέσο τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Η τελευταία φορά που η Ε.Ε. εμφανίστηκε να «τρίζει τα δόντια» σε μια χώρα για την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου ήταν στην περίπτωση της Ουγγαρίας, όταν η κυβέρνηση Ορμπάν μετέτρεψε τα κρατικά μέσα ενημέρωσης σε παπαγαλάκια του πρωθυπουργικού γραφείου, επέβαλε σειρά περιοριστικών μέτρων στις έρευνες που μπορούσαν να πραγματοποιούν οι δημοσιογράφοι, ενώ χρησιμοποιούσε την κρατική διαφήμιση σαν όπλο για τον απόλυτο έλεγχο των ΜΜΕ.

Οπως είχαν επισημάνει όμως αρκετοί σχολιαστές, το ενδιαφέρον της Ε.Ε. συνέπεσε «συμπτωματικά» με τον πόλεμο που ξέσπασε ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη Βουδαπέστη όταν ο Ούγγρος πρωθυπουργός επιχείρησε να ελέγξει την ασύδοτη δράση του κεντρικού τραπεζίτη της χώρας. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δηλαδή αντιπαρατέθηκαν με τον ακροδεξιό πολιτικό ίσως τη μοναδική φορά στην καριέρα του που είχε δίκιο.

H CPJ επισημαίνει ότι η Ε.Ε. δεν έχει καμία ελπίδα να υπερασπιστεί την ελευθεροτυπία έξω από τα σύνορά της όταν αρκετές από τις χώρες-μέλη της δίνουν το χειρότερο παράδειγμα, με αντιτρομοκρατικές νομοθεσίες που περιορίζουν την ελευθερία των δημοσιογράφων, με τυποκτόνους νόμους και τεράστια πρόστιμα σε περιπτώσεις δυσφήμησης, αλλά και με τα γιγαντιαία δίκτυα υποκλοπών που στρέφονται είτε εναντίον των δημοσιογράφων είτε των πηγών τους.

Οι περιπτώσεις, άλλωστε, χωρών όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία, που βρέθηκαν σε καθεστώς μνημονίων, μαρτυρούν και ακόμη μία έμμεση παρέμβαση της Ε.Ε. εναντίον της ελευθερίας του Τύπου. Η πολιτική λιτότητας οδήγησε σε συγχωνεύσεις ή κλείσιμο μέσων ενημέρωσης, δημιουργώντας στρατιές ανέργων δημοσιογράφων οι οποίοι ήταν για τον λόγο αυτό πιο εκτεθειμένοι στις πιέσεις των διευθυντών τους ή ακόμη και εξωγενών παραγόντων.

Παράλληλα, η κατάρρευση της διαφημιστικής αγοράς ενίσχυσε την επιρροή των τραπεζών ως των μόνων εταιρειών που μπορούσαν να προσφέρουν μεγάλα πακέτα διαφημίσεων – αφού ήταν οι μοναδικές επιχειρήσεις που ανακεφαλαιοποιούνταν από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους με εντολή της Ε.Ε.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα στα χρόνια του μνημονίου έπεσε έως και πενήντα θέσεις στην κατάταξη ως προς την ελευθεροτυπία, στον κατάλογο που εκδίδει κάθε χρόνο η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών για το τι πραγματικά συνέβη.

Η στάση λοιπόν της Ε.Ε. απέναντι στην Τουρκία δεν είναι προϊόν κάποιας έκτακτης ανάγκης. Μάλλον η κατάσταση συνεχούς έκτακτης ανάγκης είναι προϊόν της Ε.Ε.

 

Info:

Διαβάστε

Balancing Act

Η έκθεση της Επιτροπής για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) για τις όλο και χειρότερες σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης με την ελευθερία του Τύπου (στη διεύθυνση cpj.org)

 

INFOWAR
Ζώνες απαγόρευσης ενημέρωσης
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποφάσισε να μην εξετάσει τη δολοφονία ακτιβιστών από τον ισραηλινό στρατό στον Στόλο της Ελευθερίας το 2010, αν και αναγνωρίζει ότι πιθανότατα συντελέστηκαν εγκλήματα πολέμου.
Ζώνες απαγόρευσης ενημέρωσης
INFOWAR
Επάγγελμα: Ενορχηστρωτής πολέμου
Η παρουσία δεκάδων απόστρατων αξιωματικών και αναλυτών αμυντικών θεμάτων στα νυχτερινά δελτία ειδήσεων δημιουργεί εδώ και μέρες σκηνικό πολέμου στην ενημέρωση. Η διεθνής εμπειρία όμως δείχνει ότι ορισμένοι από...
Επάγγελμα: Ενορχηστρωτής πολέμου
INFOWAR
Ελεγκτές εναέριας κυριαρχίας
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο μια χώρα να χάνει το δικαίωμα ελέγχου της κυκλοφορίας στον εναέριο χώρο της εάν βρίσκεται σε εξέλιξη απεργία των ελεγκτών. Και όπως πάντα, η Ελλάδα φιγουράρει στις...
Ελεγκτές εναέριας κυριαρχίας
ΕΥΡΩΠΗ
Τα ελεύθερα Μέσα δεν φιμώνονται!
Μιλούν στην «Εφ.Συν.» στελέχη της «Ζαμάν»,που ήταν παρόντα κατά την εισβολή της αστυνομίας. Μία μετά την άλλη φιμώνονται οι φωνές κριτικής στην Τουρκία. Η εκτροπή αυτή μας αφορά όλους. Οι Τούρκοι δημοσιογράφοι...
Τα ελεύθερα Μέσα δεν φιμώνονται!
INFOWAR
Βαλκάνια: η χωματερή της Ε.Ε. και της μαφίας
Η ιστορία της καύσης απορριμμάτων στην Ευρώπη έχει έντονη αποφορά που απειλεί να φτάσει και στην Ελλάδα. Δυστυχώς δεν μυρίζουν μόνο τα σκουπίδια αλλά και η άτυπη «συμμαχία» της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τη...
Βαλκάνια: η χωματερή της Ε.Ε. και της μαφίας
INFOWAR
Στα καλλιστεία του κορονοϊού... χάσαμε
Πρόσφατη έρευνα, που κατατάσσει το Ισραήλ στην πρώτη θέση της καλύτερης διαχείρισης της πανδημίας και την Ελλάδα στην 30ή (κάτω από το Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη), κάνει εδώ και μέρες τον γύρο του διαδικτύου....
Στα καλλιστεία του κορονοϊού... χάσαμε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας