• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 20.2°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.1°C / 20.5°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 21.0°C
    1 BF
    45%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    0 BF
    48%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 19.1°C
    3 BF
    48%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.0°C / 18.2°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.4°C / 15.4°C
    1 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    2 BF
    43%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.2°C / 20.8°C
    5 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.9°C
    4 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 21.8°C
    5 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    0 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    3 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 16.2°C
    2 BF
    44%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.5°C / 19.4°C
    1 BF
    60%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.8°C / 22.7°C
    1 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 20.4°C
    2 BF
    50%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.3°C / 20.5°C
    0 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.5°C / 18.9°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    46%

Malls: ο θάνατος του (μεγαλο)εμποράκου

  • A-
  • A+

Γιγαντιαία malls, που συνόδευσαν για μισό αιώνα τον αμερικανικό καταναλωτισμό, οδηγούνται σε αργό και επώδυνο θάνατο, όπως και η μεσαία τάξη των ΗΠΑ. Μαζί τους εξαφανίζονται όμως και αρκετές από τις αυταπάτες και τους αστικούς μύθους που τα περιέβαλλαν.

Παλιά οικοδομούσαμε πολιτισμούς. Μετά χτίζαμε malls

Μπιλ Μπράισον, συγγραφέας

Σε μία από τις θρυλικές σκηνές της ταινίας «The Blues Brothers» (ατυχώς μεταφρασμένη στα ελληνικά σαν «Οι ατσίδες με τα μπλε») διεξάγεται μια καταδίωξη με αυτοκίνητα μέσα σε ένα mall. Γυρισμένη το 1980 η ταινία αποτυπώνει το αποκορύφωμα της δόξας του βορειοαμερικανικού εμπορικού κέντρου, μέσα στο οποίο μπορούσαν να συμβούν τα πάντα.

Το Dixie Square Mall, βέβαια, όπου έγιναν τα γυρίσματα της ταινίας, κατεδαφίστηκε το 2012 αφού παρέμεινε εγκαταλελειμμένο για τρεις δεκαετίες, στη διάρκεια των οποίων είχε μετατραπεί σε μια τσιμεντένια ζούγκλα που σημειώνονταν βιασμοί και δολοφονίες ενώ έβρισκαν καταφύγιο άστεγοι και τοξικοεξαρτημένοι.

Σήμερα δεκάδες malls χάσκουν εγκαταλελειμμένα σαν νεκροταφεία ενός μικροαστικού καταναλωτισμού σε προχωρημένη φάση αποσύνθεσης. Σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες των malls νοικιάζουν τα καταστήματα σε εξευτελιστικές τιμές σε μικρά λογιστικά γραφεία και ιατρεία, αν και πολύ συχνότερα οι εγκαταστάσεις μετατρέπονται σε μεγάλες αποθήκες.

Σε μια περίπτωση, μάλιστα, στη Φλόριντα ένα mall μετατράπηκε σε γιγαντιαία εκκλησία, καθώς κρίθηκε ότι έτσι θα συγκέντρωνε περισσότερους «πελάτες» -έστω και μόνο τις Κυριακές.

Με εξαίρεση τα υπερπολυτελή malls, που απευθύνονται σε ένα ελάχιστο τμήμα του πληθυσμού, τα κλασικά εμπορικά κέντρα που ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια στα προάστια των μεγάλων αστικών κέντρων, εξαφανίζονται μαζί με τη μεσαία τάξη των ΗΠΑ, με τον φρικιαστικό επιθανάτιο ρόγχο της. Από το 2006 δεν έχει κατασκευαστεί ούτε ένα νέο εμπορικό κέντρο σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια.

Ο θάνατος των malls σηματοδοτεί το οριστικό τέλος μια σημαντικής φάσης του μεταπολεμικού καπιταλισμού στις ΗΠΑ, ο οποίος χαρακτηρίστηκε από τη μαζική χρήση του Ι.Χ. αυτοκινήτου, αλλά και την ανάπτυξη μιας τεράστιας φούσκας στο real estate. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα εμπορικά κέντρα δεν έφυγαν από το κέντρο της πόλης μόνο για να ακολουθήσουν τους baby boomers, που μετακινούνταν στα προάστια, αλλά γιατί οι κατασκευαστικές εταιρείες αναζητούσαν φτηνές εκτάσεις γης όπου θα μπορούσαν να κερδοσκοπήσουν εκμεταλλευόμενες και το ειδικό φορολογικό καθεστώς που απολάμβαναν.

Σε αρκετές περιπτώσεις το αν οι πελάτες θα μπορούσαν να φτάσουν στο mall ήταν δευτερεύουσας σημασίας για τους κατασκευαστές που εξασφάλιζαν κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων από την κατασκευή και μεταπώληση.

Παρ' όλα αυτά τα malls κατάφεραν να γίνουν συστατικό κομμάτι του αμερικανικού τρόπου ζωής. Στις απλουστευτικές αναλύσεις τους δεκάδες Αμερικανοί δημοσιογράφοι και δημοσιολόγοι έφτασαν να υποστηρίξουν ότι τα malls αποτελούν συνέχεια της αρχαίας αθηναϊκής αγοράς –επιχειρώντας έτσι να συνδέσουν τον καπιταλισμό με τη Δημοκρατία.

Κανένας τους, βέβαια, δεν φαίνεται να είχε διαβάσει τον Αριστοτέλη που έλεγε ότι «η Αγορά (των πολιτικών και θρησκευτικών δραστηριοτήτων) πρέπει να είναι καθαρή και ελεύθερη από κάθε είδους εμπορεύματα. […] Η αγορά των εμπορευμάτων πρέπει να είναι διαφορετική και χωριστή από αυτήν και να έχει τον κατάλληλο χώρο». Την πρώτη αγορά, συνέχιζε ο Ελληνας φιλόσοφος, «την προορίζουμε για τον ελεύθερο χρόνο και τη δεύτερη για τις ανάγκες της ζωής».

Στην πραγματικότητα τα αμερικανικά malls αποτελούν συνέχεια των «εμπορικών κέντρων» που γεννήθηκαν πριν από αιώνες στην Ασία και τη Βόρεια Αφρική. Στην αγορά του Ισφαχάν στην Περσία, το Καπαλί Τσαρσί (Κλειστή Αγορά) της Κωνσταντινούπολης και τα εκατοντάδες σουκ του αραβικού κόσμου οι έμποροι του αραβικού και ισλαμικού κόσμου δημιούργησαν, για πρώτη φορά, χώρους ανταλλαγής εμπορευμάτων στους οποίους προσέφεραν στοιχειωδώς ελεγχόμενες συνθήκες φωτισμού και θερμοκρασίας, επιτρέποντας στους εμπόρους να συναντούν τους πελάτες τους ανεξαρτήτως ώρας και καιρικών συνθηκών.

Στα malls της Δύσης και κυρίως στις ΗΠΑ οι «ιδανικές συνθήκες» δημιούργησαν νέα είδη καταναλωτικής «πανίδας», όπως τα mall rats (ποντίκια των malls), δηλαδή ομάδες εφήβων που περνούν εκεί το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους. Αργότερα εμφανίστηκαν και οι mall walkers, δηλαδή άνθρωποι που γυμνάζονται περπατώντας ή τρέχοντας στους διαδρόμους και τις σκάλες των πολυκαταστημάτων.

Σήμερα αρκετοί αναλυτές επιχειρούν να αποδώσουν την παρακμή των malls στην ανάπτυξη των αγορών μέσω ίντερνετ, οι οποίες έφτασαν ήδη να καλύπτουν το 9% του λιανικού εμπορίου στις ΗΠΑ. Για άλλη μια φορά η αλλαγή αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην τεχνολογία –με τον ίδιο περίπου τρόπο που η γέννηση των malls αποδόθηκε στην ευρεία χρήση του Ι.Χ. αυτοκινήτου.

Η τεχνολογία παίζει σίγουρα τον ρόλο της. Δεν ήταν όμως αυτή που δημιούργησε την εκρηκτική μεταπολεμική ανάπτυξη (στις στάχτες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου). Και σίγουρα δεν μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε για να κρύψουμε πίσω της το αδιέξοδο στο οποίο οδηγείται το κυρίαρχο οικονομικό σύστημα.

Τα malls στις ΗΠΑ πεθαίνουν γιατί κάποιος «σκότωσε» τους πελάτες τους, τη μεσαία τάξη.

Διαβάστε
Black Friday

Ο φωτογράφος Seph Lawless αποτυπώνει σε φωτογραφίες και κείμενα την παρακμή και τον θάνατο των αμερικανικών malls

Δείτε
«Οι ατσίδες με τα μπλε» (1980)

Ισως η πιο θρυλική καταδίωξη με περιπολικά στο εσωτερικό ενός mall. Τα γυρίσματα καθυστέρησαν την κατεδάφιση του κτιρίου για αρκετά χρόνια

info-war.gr

   

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
INFOWAR
McJobs: 80 χρόνια στο μενού της εκμετάλλευσης
Η δημιουργία των McDonald’s άλλαξε για πάντα την αγορά εργασίας στον χώρο των υπηρεσιών με τρόπους που δεν θα μπορούσε να προβλέψει ούτε ο Κάρολος Μαρξ. Ο κίνδυνος τώρα είναι -εν μέσω πανδημίας- να αρχίσουμε...
McJobs: 80 χρόνια στο μενού της εκμετάλλευσης
INFOWAR
Ντελιβεράδες: δυο αιώνες στον δρόμο
Η πρόσφατη απεργία courier και delivery φέρνει στην επιφάνεια ένα επάγγελμα που αντικατοπτρίζει τις σχέσεις εργασίας και παραγωγής κάθε εποχής: οι ντελιβεράδες αποτελούσαν ανέκαθεν εικόνα της εξαθλίωσης που...
Ντελιβεράδες: δυο αιώνες στον δρόμο
INFOWAR
Επάγγελμα: εξολοθρευτής συνδικάτων
Η διαρροή εσωτερικών εγγράφων μιας αμερικανικής αλυσίδας πολυκαταστημάτων έφερε στο φως τον καλοκουρδισμένο μηχανισμό που χρησιμοποιούν οι εταιρείες για να αποτρέπουν την ίδρυση συνδικάτων. Μια νέα...
Επάγγελμα: εξολοθρευτής συνδικάτων
INFOWAR
120.000 χρόνια υψηλής ραπτικής
Η βιομηχανία ένδυσης έφτασε να αντικατοπτρίζει όλες τις λάθος επιλογές που πραγματοποίησε η ανθρωπότητα από την εποχή των σπηλαίων μέχρι σήμερα. Δεν υπάρχει λόγος όμως να είναι έτσι.
120.000 χρόνια υψηλής ραπτικής
INFOWAR
Η μητέρα όλων των μαχών για τη διαμοιραστική οικονομία
Στην Καλιφόρνια εργαζόμενοι και εταιρείες της λεγόμενης gig economy σκάβουν τα χαρακώματα στα οποία θα δοθεί μια από τις σημαντικότερες μάχες του πολέμου που θα καθορίσει το μέλλον της εργασίας για τον 21ο...
Η μητέρα όλων των μαχών για τη διαμοιραστική οικονομία
INFOWAR
Αϊ-Βασίλης VS Amazon: η απόλυτη συγκριτική δοκιμή
Ορισμένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα λιανικού εμπορίου του πλανήτη, όπως η Amazon, θα παρουσιάσουν σε λίγες ημέρες τον απολογισμό δραστηριοτήτων του 2018. Για άλλη μια φορά θα αποδειχτεί ότι ο όγκος και η...
Αϊ-Βασίλης VS Amazon: η απόλυτη συγκριτική δοκιμή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας