• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.9°C / 30.2°C
    2 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.2°C / 26.9°C
    1 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 28.7°C
    0 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 27.7°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 22.0°C
    1 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 27.4°C
    1 BF
    61%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 28.8°C
    4 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.7°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 26.4°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 27.3°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    83%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 26.8°C
    0 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.5°C / 27.8°C
    1 BF
    61%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    3 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.1°C / 30.4°C
    0 BF
    36%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.2°C / 25.6°C
    2 BF
    92%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    0 BF
    77%

Γιούργκεν Χάμπερμας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το δίλημμα της Δύσης

  • A-
  • A+
Ενας πόλεμος εναντίον μιας πυρηνικής δύναμης δεν μπορεί να «κερδηθεί» με καμία λογική έννοια, τουλάχιστον όχι με τη στρατιωτική ισχύ σε μια θερμή σύγκρουση.

Το ακόλουθο κείμενο του Γερμανού φιλοσόφου Γιούργκεν Χάμπερμας είναι απόσπασμα άρθρου του, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Sϋddeutsche Zeitung στις 29/4/22


Εβδομήντα εφτά χρόνια μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου και τριάντα τρία χρόνια μετά το τέλος μιας ειρήνης που διατηρήθηκε -ακόμα και όταν απειλήθηκε- με την ισορροπία του τρόμου, επέστρεψαν στα σπίτια μας οι συγκλονιστικές εικόνες ενός πολέμου που εξαπέλυσε αυθαίρετα η Ρωσία. Ετσι, μεταξύ των δυτικών θεατών μεγαλώνει η ανησυχία για κάθε θάνατο, το σοκ για κάθε δολοφονία, η αγανάκτηση για κάθε έγκλημα πολέμου, ακόμα και η επιθυμία να κάνουν κάτι σχετικά με αυτά.

Η λογική έκβαση στην οποία οδηγούν αυτά τα συναισθήματα σε όλη τη χώρα είναι η προφανής τοποθέτηση εναντίον του Πούτιν και εναντίον μιας ρωσικής κυβέρνησης, η οποία εξαπέλυσε έναν μαζικό επιθετικό πόλεμο παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο και η οποία ακολουθεί έναν συστηματικά βάρβαρο τρόπο διεξαγωγής του πολέμου, παραβιάζοντας το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Παρά την ομόφωνη αυτή τοποθέτηση, μια διαφοροποιημένη προσέγγιση εμφανίζεται μεταξύ των κυβερνήσεων της συμμαχίας των δυτικών κρατών. Και στη Γερμανία έχει ξεσπάσει μια σφοδρή μάχη γνωμών, τροφοδοτούμενη από τα ΜΜΕ, για τον χαρακτήρα και το εύρος της στρατιωτικής βοήθειας σε μια σκληρά πληττόμενη Ουκρανία.

Τα αιτήματα της Ουκρανίας, η οποία δέχθηκε απρόκλητη επίθεση, μετατρέπουν αναπόφευκτα τα σφάλματα πολιτικής εκτίμησης και τις εσφαλμένες διαδρομές των προηγούμενων ομοσπονδιακών κυβερνήσεων σε ηθικό εκβιασμό. Πρόκειται για αιτήματα τόσο κατανοητά όσο φυσιολογικές είναι και οι συγκινήσεις, η συμπόνια και η ανάγκη να βοηθήσουμε που εκδηλώνονται σε όλους εμάς. Κι ωστόσο, με ενοχλεί η αυταρέσκεια με την οποία οι ηθικά αγανακτισμένοι κατήγοροι επιτίθενται εναντίον μιας σώφρονος και συνετής ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Σε μια συνέντευξη στο περιοδικό Der Spiegel, ο καγκελάριος συνόψισε την πολιτική του σε μία μόνο φράση: «Αντιμετωπίζουμε την οδύνη που η Ρωσία προκαλεί στην Ουκρανία με όλα τα μέσα που διαθέτουμε, προσπαθώντας να αποφύγουμε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση που θα προκαλούσε μια απροσμέτρητη οδύνη σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, ίσως και σε ολόκληρο τον κόσμο». Καθώς η Δύση έχει αποφασίσει να μην παρέμβει σε αυτή τη σύγκρουση ως εμπόλεμο μέρος, υπάρχει ένα όριο διακινδύνευσης που αποκλείει μια απεριόριστη δέσμευση για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας. Αυτό το όριο προσδιορίστηκε γι’ άλλη μια φορά από τη στήριξη της κυβέρνησής μας στους συμμάχους στη διάσκεψη του Ραμστάιν, καθώς και από την επανάληψη της απειλής του Λαβρόφ για χρήση πυρηνικών όπλων.

Εκείνοι που παραβλέπουν αυτό το όριο και συνεχίζουν, με οίηση και επιθετικό τρόπο, να σπρώχνουν τον Γερμανό καγκελάριο όλο και περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση, παραγνωρίζουν ή παρερμηνεύουν το δίλημμα που αντιμετωπίζει η Δύση, δεδομένου ότι έχει τα χέρια της δεμένα με την απόφαση -που και αυτή είναι ηθικά θεμελιωμένη- να μη γίνει μέρος αυτού του πολέμου.

Το δίλημμα που αναγκάζει τη Δύση να σταθμίσει ριψοκίνδυνα τις εναλλακτικές επιλογές στο φάσμα μεταξύ δύο κακών είναι σαφές: μια ήττα της Ουκρανίας ή η κλιμάκωση μιας περιορισμένης σύγκρουσης σε Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τη μια μεριά, έχουμε διδαχθεί το μάθημα του Ψυχρού Πολέμου, σύμφωνα με το οποίο ένας πόλεμος εναντίον μιας πυρηνικής δύναμης δεν μπορεί να «κερδηθεί» με καμία λογική έννοια, τουλάχιστον όχι με τη στρατιωτική ισχύ στο πλαίσιο μιας σαφώς θερμής σύγκρουσης.

Το δυναμικό πυρηνικής απειλής σημαίνει ότι το απειλούμενο μέρος, είτε κατέχει το ίδιο πυρηνικά όπλα είτε όχι, δεν μπορεί να θέσει τέρμα στην αβάστακτη καταστροφή που προκαλείται από τη χρήση της στρατιωτικής ισχύος με μια νίκη, αλλά το πολύ με έναν συμβιβασμό τον οποίο θα μπορούσαν να αποδεχθούν και τα δύο μέρη. Κανένα δεν πρέπει να υποστεί μια ήττα που θα το υποχρεώσει να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης ως «ηττημένο».

Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης, που εκτυλίσσονται παράλληλα με τις μάχες, είναι μια έκφραση αυτής της συνειδητοποίησης. Το δυναμικό της ρωσικής απειλής εξαρτάται προφανώς από το γεγονός ότι η Δύση θεωρεί πως ο Πούτιν είναι ικανός να παρατάξει όπλα μαζικής καταστροφής. Στην πραγματικότητα, η CIA προειδοποίησε ήδη για τον υπαρκτό κίνδυνο δυνητικής χρήσης των λεγόμενων «μικρών» πυρηνικών όπλων. Αυτό δίνει στη ρωσική πλευρά ένα ασύμμετρο πλεονέκτημα σε σχέση με το ΝΑΤΟ, το οποίο, εξαιτίας της αποκαλυψιακής κλίμακας ενός ενδεχόμενου παγκόσμιου πολέμου -με τη συμμετοχή τεσσάρων πυρηνικών δυνάμεων-, δεν θέλει να γίνει μέρος αυτής της σύγκρουσης.

Τώρα είναι ο Πούτιν αυτός που αποφασίζει πότε η Δύση ξεπερνάει το όριο -που καθορίζεται από το διεθνές δίκαιο- πέρα από το οποίο αυτός θεωρεί, ακόμα και τυπικά, τη στρατιωτική υποστήριξη της Δύσης στην Ουκρανία ως συμμετοχή στον πόλεμο. Μπροστά στον κίνδυνο μιας παγκόσμιας ανάφλεξης, που πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τίμημα, η απροσδιοριστία αυτής της απόφασης δεν αφήνει περιθώρια για επικίνδυνο πόκερ.

Ακόμα και αν η Δύση ήταν αρκετά κυνική ώστε να εξετάζει τον κίνδυνο που εμπερικλείει η «προειδοποίηση» ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα τέτοιο «μικρό» πυρηνικό όπλο -δηλαδή να αποδεχθεί μια τέτοια εξέλιξη σε ένα χειρότερο σενάριο-, ποιος θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι μια τέτοια κλιμάκωση θα μπορούσε να συγκρατηθεί;

Επιβάλλοντας ήδη από την αρχή δραστικές κυρώσεις, η Δύση δεν άφησε αμφιβολίες για την ντε φάκτο συμμετοχή της σε αυτή τη σύγκρουση. Τώρα οφείλει να εκτιμήσει προσεκτικά το αν, με κάθε περαιτέρω επίπεδο στρατιωτικής υποστήριξης, υπερβαίνει το απροσδιόριστο όριο της τυπικής εισόδου της στον πόλεμο (απροσδιόριστο επειδή εξαρτάται από τον ορισμό που δίνει ο ίδιος ο Πούτιν).

Από την άλλη μεριά, όπως γνωρίζει καλά η Ρωσία, εξαιτίας αυτής της ασυμμετρίας, η Δύση δεν μπορεί να επιτρέψει να εκβιάζεται κατά βούληση. Αν θα εγκατέλειπε απλώς την Ουκρανία στη μοίρα της, δεν θα επρόκειτο μόνο για ένα σκάνδαλο από ηθική και πολιτική άποψη, αλλά θα στρεφόταν και εναντίον του ίδιου του συμφέροντός της. Και αυτό γιατί έπειτα θα έπρεπε να είμαστε έτοιμοι να παίξουμε ξανά στην ίδια ρώσικη ρουλέτα, στη Γεωργία ή στη Μολδαβία –και ποιος θα μπορούσε να είναι ο επόμενος; […]


Ο 92χρονος Γιούργκεν Χάμπερμας είναι ένας από τους κορυφαίους ζώντες στοχαστές. Το πλούσιο έργο του εκτείνεται σε πολλά θεματικά πεδία (πολιτική και ηθική φιλοσοφία, κοινωνική θεωρία, επιστημολογία, ιστορία των ιδεών κ.ά.), ενώ οι συχνές παρεμβάσεις του στον δημόσιο διάλογο φανερώνουν μια κριτική συνείδηση σε διαρκή εγρήγορση.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΙΔΕΕΣ - ΠΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ
Ποιος ευθύνεται για τον πόλεμο;
Μπορεί αληθινά να πιστεύει κανείς ότι μια στρατιωτική δύναμη σαν τη Ρωσία θα μπορούσε να φοβάται κάποια επίθεση στα σύνορά της; Ο ιστορικός Μαρτσέλο Φλόρες έχει ασχοληθεί και με την ιστορία του διεθνούς...
Ποιος ευθύνεται για τον πόλεμο;
ΙΔΕΕΣ - ΠΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ
Τι απέγινε η ρωσική ψυχή;
Η συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (Νόμπελ Λογοτεχνίας 2015) μίλησε για τον πόλεμο της Ουκρανίας στην εφημερίδα La Repubblica. Από τη συνέντευξή της αυτή παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα.
Τι απέγινε η ρωσική ψυχή;
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Υποβαθμίζουν τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου οι ΗΠΑ
Η διευθύντρια της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών των ΗΠΑ εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Ρώσος πρόεδρος προετοιμάζεται για μια μακρά σύγκρουση στην Ουκρανία και πως πιθανόν εποφθαλμιά και την Υπερδνειστερία.
Υποβαθμίζουν τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου οι ΗΠΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας