Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο «εθνικός» δικαστής

Ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Γκέοργκ Νάιτχαρντ, κατά τη διάρκεια της δίκης.

Ο «εθνικός» δικαστής

  • A-
  • A+

Το κεντρικό πρόσωπο στη δίκη του Χίτλερ ήταν αναμφίβολα ο πρόεδρος του δικαστηρίου Γκέοργκ Νάιτχαρντ. Δεν αρκέστηκε στη διεύθυνση της διαδικασίας, αλλά πρωταγωνίστησε στην υπονόμευση του κατηγορητηρίου και τη δικαίωση των κατηγορουμένων.

Ο Νάιτχαρντ γεννήθηκε στις 31.1.1871 στη Νυρεμβέργη και έκανε καριέρα ως δικαστικός στο Μόναχο. Μετά την ήττα της Γερμανίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Νάιτχαρντ τοποθετήθηκε στη διεύθυνση του «Λαϊκού Δικαστηρίου» του Μονάχου, ενός θεσμού που αντλούσε το όνομά του από την επανάσταση του 1918-1919, ενώ βρισκόταν σε απόλυτη αντίθεση με το Σύνταγμα της Βαϊμάρης.

Μετά τη συντριβή της επανάστασης, στην πολιτική ζωή της Βαυαρίας επικρατούσαν οι υπερσυντηρητικές εθνικιστικές δυνάμεις.

Ο Νάιτχαρντ ήταν ο κατάλληλος δικαστής για να διεκπεραιώνει τις πολιτικές υποθέσεις. Είναι χαρακτηριστικά τα επιχειρήματα που αναφέρει στην αίτησή του για προαγωγή το 1921: «Οφείλω να αναφερθώ σε μια σειρά σημαντικών πολιτικών δικών, τις οποίες διηύθυνα, όπως εναντίον του Λίντνερ, εναντίον του κόμη Αρκο, εναντίον του Λίνινγκ, εναντίον του κομμουνιστή ηγέτη Αϊζενμπέργκερ και εναντίον του Ερχαρντ, αρχισυντάκτη της κομμουνιστικής εφημερίδας “Νόιε Τσάιτουνγκ”».

Αλλά οι τέσσερις από αυτές τις πέντε περιπτώσεις επιβεβαιώνουν ότι ο Νάιτχαρντ συστηματικά παραβίαζε κάθε έννοια δίκαιης δίκης και ότι απλώς χρησιμοποιούσε τη δικαστική εξουσία για την καταστολή του εργατικού κινήματος.

Ενδεικτικά: Ο Αλεξάντερ Λίνινγκ καταδικάστηκε σε ένα χρόνο φυλάκιση το 1920 με την κατηγορία της «προπαρασκευής σε εσχάτη προδοσία», μόνο και μόνο επειδή είχε συντάξει ένα κάλεσμα για γενική απεργία. Ο δε κομμουνιστής βουλευτής Γιόζεφ Αϊζενμπέργκερ καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλακή τον ίδιο χρόνο με την κατηγορία ότι ο λόγος του «προκαλούσε άλλους να προβούν σε εσχάτη προδοσία».

Από πρώτη ματιά μοιάζει να εξαιρείται από τον κανόνα η απόφαση του Νάιτχαρντ για τον κόμη Αρκο Βάλεϊ, ο οποίος είχε δολοφονήσει στις 21.2.1919 τον πρώτο πρωθυπουργό της Ελεύθερης Βαυαρίας, τον αριστερό σοσιαλδημοκράτη Κουρτ Αϊσνερ.

Ο Νάιχαρντ έπειτα από δίκη μόλις δύο ημερών καταδίκασε τον δολοφόνο σε θάνατο (16.1.1920). Μόνο που έσπευσε να περιλάβει στην απόφασή του την ακόλουθη δικαιολογία: «Για στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων δεν μπορεί φυσικά να γίνει λόγος, εφόσον ο τρόπος δράσης του νεαρού και πολιτικά ανώριμου άνδρα δεν οφείλεται σε ταπεινά κίνητρα αλλά στην πιο θερμή αγάπη του προς τον λαό και την πατρίδα, καθώς και στην ευρεία λαϊκή κατακραυγή εναντίον του Αϊσνερ, καθώς επίσης και επειδή ο κατηγορούμενος παραδέχτηκε την πράξη του με κάθε λεπτομέρεια και δεν επιχείρησε να την αποκρύψει και να την ωραιοποιήσει».

Μ’ αυτό το σκεπτικό ο Νάιτχαρντ άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για την ακύρωση της θανατικής ποινής.

Μία μέρα αργότερα ο Αρκο είχε λάβει χάρη. Το σημαντικότερο είναι ότι η επιχειρηματολογία της απόφασης ταίριαζε απόλυτα με τη λογική των ναζί, οι οποίοι δικαιολογούσαν την εγκληματική τους δράση εναντίον των πολιτικών τους αντιπάλων με το ότι κίνητρό τους ήταν η «αγάπη στον λαό και την πατρίδα», καθώς και με το γεγονός ότι αυτού του είδους η δράση είναι επιθυμία «ευρύτατων λαϊκών κύκλων».

Αυτόγραφό του Γκέοργκ Νάιτχαρντ με τον χαιρετισμό «Χάιλ Χίτλερ»

Η καριέρα του Νάιτχαρντ δεν ήταν ανέφελη. Το 1930 απορρίφθηκε η περαιτέρω ιεραρχική εξέλιξή του, επειδή κρίθηκε ανεπαρκής. Ομως οι κόποι του θα ανταμείβονταν από το Τρίτο Ράιχ. Ο ίδιος ο Χίτλερ τίμησε τον ευεργέτη του. Μόλις έγινε καγκελάριος εξαίρεσε τον Νάιτχαρντ από την παύση εγγραφών στο ναζιστικό κόμμα και τον δέχτηκε ως μέλος την 1.11.1933.

Είχε φροντίσει ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1933 να τον τοποθετήσει επικεφαλής των δικαστηρίων του Μονάχου. Και όταν ήρθε η ώρα να συνταξιοδοτηθεί ο Νάιτχαρντ, στις 30 Απριλίου 1937, το καθεστώς οργάνωσε μεγαλοπρεπή τελετή, ενώ και ο ίδιος ο φίρερ φρόντισε να στείλει προσωπικό μήνυμα: «Σήμερα περνάτε στη σύνταξη έπειτα από πολύχρονη και ένδοξη υπηρεσία. Επί τέσσερις δεκαετίες υπηρετήσατε το δίκαιο ως όρθιος και συνδεδεμένος με τον λαό δικαστής. Η πλούσια πορεία ζωής σας σάς έθεσε προ δύσκολων αποφάσεων και σας οδήγησε στις πιο υπεύθυνες επιλογές. Πάντοτε επιδείξατε την προσωπικότητά σας και προσφέρατε μεγάλες υπηρεσίες στη γερμανική Δικαιοσύνη. Είναι υποχρέωσή μου να σας εκφράσω τις ευχαριστίες και την αναγνώρισή μου, καθώς και τις καλύτερες ευχές μου για ευτυχή διαβίωση. Με γερμανικό χαιρετισμό, Αντολφ Χίτλερ».

Ο Νάιτχαρντ έκλεισε τη δική του ευχαριστήρια ομιλία σε ανάλογο ύφος: «Και τώρα σας καλώ να τιμήσουμε μαζί τον άνθρωπο στον οποίο όλοι προσβλέπουμε με ευγνωμοσύνη. Αντολφ Χίτλερ, Ζιγκ Χάιλ, Ζιγκ Χάιλ».

Ο Νάιτχαρντ πέθανε την 1.11.1941. Στην κηδεία του ξεχώριζε ένα στεφάνι από κισσό με μια κορδέλα που έφερε τη σβάστικα και την υπογραφή «Αντολφ Χίτλερ».

Μπορεί να διέθετε κάποια άλλα μικρά ελαττώματα ο φίρερ, αλλά καθώς φαίνεται δεν υπήρξε αχάριστος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Der Hitler-Prozeß (Μόναχο 1924, εκδ. Deutscher Volksverlag Dr. E. Boepple). Η πρώτη έκδοση με αποσπάσματα των πρακτικών από τη δίκη του Χίτλερ και των συνενόχων του πραγματοποιήθηκε από τον επίσημο εκδοτικό οίκο του NSDAP, λίγο μετά την έκδοση της απόφασης. Τις εικόνες των κατηγορουμένων φιλοτέχνησε ο Οτο φον Κούρσελ.

Otto Gritschneder - Lothar Gruchmann - Reinhard Weber, Der Hitler-Prozess 1924 (4 τόμοι, Μόναχο 1997-1999, εκδ. K.G. Saur). Τα πλήρη πρακτικά της δίκης, καθώς και τα ντοκουμέντα που χρησιμοποίησε το δικαστήριο για τη σκανδαλώδη απόφασή του.

Otto Gritschneder, Der Hitler-Prozeß und sein Richter Georg Neithardt (Μόναχο 2001, εκδ. C.H. Beck). Η νομική αξιολόγηση της απόφασης του 1924 και η προσωπική διαδρομή του προέδρου του δικαστηρίου.

Bernd Steger, «Der Hitlerprozess und Bayerns Verhältnis zum Reich 1923/24» (Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, 25/4, 1977). Η δίκη του Χίτλερ στο πλαίσιο των ειδικών σχέσεων της Βαυαρίας με την κεντρική κυβέρνηση του Βερολίνου. Η αξιοποίηση από τους ναζί της πολιτικής συγκυρίας και της ακροδεξιάς τοπικής κυβέρνησης.

Ian Kershaw, Χίτλερ 1889-1936: Υβρις (μτφρ. Στέφανος Ροζάνης, επιμ. Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Αθήνα 2000, εκδ. Scripta). Ο πρώτος τόμος της κλασικής βιογραφίας αναφέρεται βέβαια στο «πραξικόπημα της μπιραρίας» και τη δίκη που ακολούθησε.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Τάσος Κωστόπουλος

 

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Δίκαιο και Δικαιοσύνη στο μεταίχμιο της Ιστορίας
Hταν πολλοί οι φτωχοδιάβολοι, οι δαίμονες και τα τέρατα της Κατοχής. Ανάμεσά τους ο δωσιλογισμός, όπως αναδύθηκε και ενσαρκώθηκε σε ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών, που εύστοχα έχει καταγράψει και η τέχνη: από τον...
Δίκαιο και Δικαιοσύνη στο μεταίχμιο της Ιστορίας
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Το δικαστήριο που έγινε «μπιραρία»
Ηταν Πρωταπριλιά του 1924 όταν, έπειτα από μια διαδικασία 24 συνεδριάσεων, το δικαστήριο του Μονάχου κατέληξε στην ετυμηγορία του για την υπόθεση της απόπειρας πραξικοπήματος στις 8 προς 9 Νοέμβρη του 1923,...
Το δικαστήριο που έγινε «μπιραρία»
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Υμνος στον Χίτλερ, μέσω Παλαμά
«Εορταστικές» διαστρεβλώσεις για τα 130 χρόνια από τη γέννηση του Φίρερ ● Η έκδοση από τη Χρυσή Αυγή ενός βιβλίου το οποίο έχει μοναδικό στόχο να παρουσιάσει τον Κ. Παλαμά ως ανοιχτό υποστηρικτή του Χίτλερ.
Υμνος στον Χίτλερ, μέσω Παλαμά
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Πριν από την Απελευθέρωση
Ενα κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τους ιστορικούς της δεκαετίας του 1940 αφορά, τις επιλογές της ηγεσίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κατά την Απελευθέρωση του 1944: πώς και γιατί το πανίσχυρο τότε αντιστασιακό κίνημα δεν...
Πριν από την Απελευθέρωση
ΙΣΤΟΡΙΚΑ
Η ανεξίτηλη γοητεία του δρος Γκέμπελς
Η «Εφ.Συν.» παρουσιάζει ορισμένα στιγμιότυπα όπως έχουν αποτυπωθεί στην «Olympia Zeitung», από την προσεκτικά μελετημένη προπαγανδιστική υπερπαραγωγή του χιτλερικού καθεστώτος, το οποίο ήθελε να πείσει τον...
Η ανεξίτηλη γοητεία του δρος Γκέμπελς
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Η Μάχη και η Αντίσταση
Η Κρήτη μπήκε στον πόλεμο με τραυματικό τρόπο πριν από τη γερμανική επίθεση και κατάκτηση. Η Μεραρχία Κρήτης στάλθηκε στο μέτωπο του ελληνοϊταλικού πολέμου πολύ μετά την έναρξη των επιχειρήσεων - στη χειρότερη...
Η Μάχη και η Αντίσταση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας