Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χαρά Τζαναβάρα: Ευγενική, αξιοπρεπής και σεμνή ώς το τέλος

Χαρά Τζαναβάρα, 1953-2020

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χαρά Τζαναβάρα: Ευγενική, αξιοπρεπής και σεμνή ώς το τέλος

  • A-
  • A+
Οικεία της πρόσωπα, συνάδελφοι και πολιτικοί λένε το τελευταίο αντίο στη δημοσιογράφο που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ρεπορτάζ Περιβάλλοντος ● Η «Εφ.Συν.» μοιράζεται την οδύνη των δικών της ανθρώπων και θα επιδιώξει να πάρει τεκμηριωμένες απαντήσεις σχετικά με ανεύθυνες αναρτήσεις στο Διαδίκτυο.

Δεν έλειψαν ούτε χθες τα συλλυπητήρια μηνύματα προς την εφημερίδα μας για την αγαπημένη μας Χαρά Τζαναβάρα, που μας άφησε τόσο ξαφνικά.

Συνάδελφοι δημοσιογράφοι, κόμματα, εταιρείες σχετιζόμενες με το ρεπορτάζ της, άνθρωποι που βρέθηκαν σε υψηλές θέσεις ευθύνης, όπως η κ. Βασιλική Θάνου, έστειλαν το συγκινητικό μήνυμά τους.

Στο πλευρό της οικογένειάς της

Στον αντίποδα, βιαστικές και άστοχες αναρτήσεις που έγιναν λίγη ώρα μετά την τραγική είδηση για τον χαμό της ασφαλώς και δεν θα μπορούσαν ούτε να εξηγήσουν ούτε, πολύ περισσότερο, να αποτυπώσουν το πώς και το γιατί η Χαρά έφυγε από κοντά μας.

Ο ΕΔΟΕΑΠ σε ανακοίνωσή του αισθάνθηκε την ανάγκη να «στηλιτεύσει ανεύθυνες και ατεκμηρίωτες πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης», δίνοντας παράλληλα λεπτομέρειες για την επικοινωνία που είχε η συνάδελφος με τους γιατρούς του Ταμείου τις προηγούμενες μέρες. Ταυτόχρονα χαρακτηρίζει ως «αποκύημα φαντασίας» την ανάρτηση βουλευτή ότι δήθεν οι γιατροί του ΕΔΟΕΑΠ απεφάνθησαν πως «όλα είναι καλά».

Συλλυπητήρια ανακοίνωση εξέδωσε και η ΕΣΗΕΑ, τονίζοντας ότι «η Χαρά Τζαναβάρα άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ρεπορτάζ του Περιβάλλοντος και τα κείμενά της θα μνημονεύονται. Οσοι συνεργάστηκαν μαζί της θα θυμούνται την αξιοπρέπεια και τον αδαμάντινο χαρακτήρα της».

Από την πλευρά μας ως «Εφ.Συν.» έχουμε ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή ότι βρισκόμαστε στο πλευρό της οικογένειάς της και πως κάνουμε ό,τι μπορούμε για να πάρουμε τεκμηριωμένες απαντήσεις στα ερωτήματά μας.

Ανάρτηση στο φέισμπουκ του ΚΩΣΤΑ ΤΖΑΝΑΒΑΡΑ, αδελφού της Χαράς

«Εφυγε κάτασπρη από τον πιο λερωμένο τόπο»

Κι όμως, η Χαρά το κατάφερε. Κατάφερε να φύγει από τον πιο λερωμένο τόπο κάτασπρη. Με το κεφάλι ψηλά. Να μην έχει κανείς το παραμικρό να της προσάψει. Εκτός από εκείνο το κεφάλι μας το δυσκολογύριστο -όχι αγύριστο. Δεν της το χάρισε ούτε το όμορφο αποχαιρετιστήριο της «Εφ.Συν».

Επαθε μια απλή φαρυγγίτιδα, πριν από κάπου 25 ημέρες. Είχε επιπλοκή στη δεύτερη αντιβίωση, όταν εμφανίστηκε πρήξιμο στο μάτι. Είχε εδώ και σχεδόν 28 χρόνια μεταλλική βαλβίδα στην καρδιά της. Μπορεί να είναι και ρεκόρ. Δεν με άκουσε να κάνει εισαγωγή σε νοσοκομείο. Ανησυχούσα που έβγαζε προβλήματα. Αλλά είχε μάλλον δίκιο λέγοντας για την τρέχουσα κατάσταση και τους κινδύνους. Ηταν σε επικοινωνία με γιατρούς. Την Παρασκευή, είχε ελαφρύ πυρετό. Πήρε ντεπόν και της έπεσε αμέσως. Αλλά εμφανώς είχε καταβληθεί. Πονούσε το κορμί της. Αλλά αισιοδοξούσε.

Δεν θα εκπλαγώ να τη βγάλουν με κορονοϊό. Τα παιδιά μου, που ήρθαν χθες βράδυ στο χωριό να μου το πουν, μου είπαν ότι όχι μόνο την πήραν για νεκροψία, αλλά τους ζήτησαν και πήραν τα κλειδιά του σπιτιού της. Ηδη, κάποιοι εκμεταλλεύονται την εκκρεμότητα, σπέρνοντας ασύστολα τα αθώα ερωτήματά τους. Σπέρνουν φόβο ότι πέθανε από κορονοϊό, και δήθεν το κρύβουν.

Από πλευράς μου, είμαι για μία ακόμη φορά απέναντι σε απίστευτη σύμπτωση. Χθες μόλις, υπέγραφα το διαδικτυακό άρθρο «Τα καλά του κορονοϊού», μιλώντας για «τσεκουριά» με θετικά αποτελέσματα. Δεν μπορούσα να φανταστώ τι τσεκουριά θα με έβρισκε, και μάλιστα για δεύτερη φορά. Και πάνω που η 94χρονη μάνα μας έχει ξεχάσει την πρώτη απώλεια του ’82, έχω να βρω λόγια να της εξηγήσω.

Ευχαριστώ από καρδιάς για τη συμπαράσταση, αλλά ζητώ και κατανόηση. Και εύχομαι ολόψυχα στην «Εφ.Συν.» να βρει κουράγιο να προσπαθήσει να την αναπληρώσει.

«Εργολάβοι» για κέρασμα

«Ως το τέλος λυπήθηκα που ήτανε παιδί
θα 'πρεπε να 'ταν σύννεφο
σαν κι αυτά που μέσα τους κρύβονται τα πουλιά
όταν φοβούνται»,

Μίλτος Σαχτούρης, Ως το τέλος Ι, από τη συλλογή «Το Σκεύος», 1971.

Τα φύλλα στην ποιητική συλλογή με τα ποιήματα του Σαχτούρη που μου 'χες κάνει δώρο πριν από 30 χρόνια (30 χρόνια!) στη γιορτή μου έχουν κιτρινίσει. Τίποτα όμως δεν έχει ξεθωριάσει από τη δύναμη των στίχων, από την ευγένεια, την αξιοπρέπεια και την ευθυκρισία σου, που δεν ήταν πάντα καλοδεχούμενη, όπως δεν είναι καλοδεχούμενη η άδολη κριτική και η αλήθεια που ξεβολεύει.

Χαμηλόφωνη αλλά ουσιαστική η αγάπη σου για το περιβάλλον, για τη δημοσιογραφία, την επιστήμη σου, την ιστορία των κτιρίων που φώτισες με τη δική σου ξεχωριστή ματιά της γνώσης, η έγνοια σου για μια άλλη κοινωνία. Σεμνή, ουσιαστική και υπαινικτική, όπως στα γραπτά σου έτσι και στα όσα αφορούσαν τη ζωή σου και τους αγώνες σου...

Διακριτικό και ανατρεπτικό το χιούμορ σου: συντάκτρια του υπουργείου Περιβάλλοντος που από πάντα νομιμοποιεί τα αυθαίρετα και κλείνει το μάτι σε κάθε λογής κατασκευαστές που τσιμεντώνουν το δημόσιο συμφέρον εσύ μας έφερνες για κέρασμα στη γιορτή σου... εργολάβους.

Δεν μπορώ να το πιστέψω. Το Σάββατο που μπορεί να έφυγες, αφού έμεινε αναπάντητη η κλήση και το μήνυμα, κάτι που η ευγένεια του χαρακτήρα σου δεν συνηθίζει, ήταν η εαρινή ισημερία και η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στης καραντίνας τον καιρό. Τραγική ειρωνεία έτσι; Εσύ θα καταλάβαινες...

Και περήφανη ώς το τέλος, σκέφτομαι διαβάζοντας από την ανάρτηση του αδερφού σου ότι δεν ήθελες να πας νοσοκομείο λόγω των συνθηκών με τον κορονοϊό, για να μην επιβαρύνεις την εύθραυστη κατάσταση της υγείας σου αλλά ίσως και το σύστημα υγείας, ικανή ήσουν... Αχ, Χαρά μας...

ΙΩΑΝΝΑ ΣΩΤΗΡΧΟΥ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΕΜΕΝΟΣ

«Αντιηρωισμός και παιδικότητα»

Για τη Χαρά, 23 Μαρτίου 2020

Οσο σεμνή ήταν η διαδρομή της στη ζωή, άλλο τόσο διακριτική ήταν η αναχώρησή της μέσα στην αποπνικτική σιωπή και την καταχνιά των ημερών της πανδημίας. Η Χαρά Τζαναβάρα, η αξέχαστη Χαρούλα των φοιτητικών και μετέπειτα χρόνων, ήταν μία από τις πιο αθόρυβες αγωνίστριες που θα είχες την τύχη να συναντήσεις στο διάβα της ζωής.

Πολύ νωρίς μπήκε στην παράνομη δράση από τις γραμμές της ΑΝΤΙ-ΕΦΕΕ και, άγουρο κοριτσάκι, μετρούσε σπασμένα πλευρά από μια πρώτη εισβολή αστυνομικών στο Πολυτεχνείο, πριν ακόμη από τη μεγάλη εξέγερση, όπου φυσικά η Χαρά, όπως πανταχού, ήταν κι εκεί παρούσα.

Με έναν αντιηρωισμό και μια παιδικότητα που δεν την εγκατέλειψε ποτέ, αυτό που περιέγραφε από εκείνες τις ημέρες, ήταν πόσο γλυκά την είχε πάρει ο ύπνος δίπλα στα κάγκελα και κάτω από τις απρόσμενες φθινοπωρινές ηλιαχτίδες, ενώ δίπλα χάλαγε ο κόσμος. Γνωριστήκαμε στον «Οδηγητή» και μας άλλαξε τη ζωή ένα διήμερο ρεπορτάζ με τους εργαζόμενους του Σκαλιστήρη στην Εύβοια.

Ακολούθως στον «Ριζοσπάστη», την «Ελευθεροτυπία», την ΕΡΤ και την «Εφημερίδα των Συντακτών», η Χαρά ήξερε μόνο να βάζει το κεφάλι κάτω και να δουλεύει ακούραστα και σκληρά σε έναν τομέα (της χωροταξίας και της οικολογίας) που δεν τον εγκατέλειψε μέχρι τέλους, χωρίς ποτέ να διεκδικήσει παράσημα.

Υπέστη το πλήγμα της απώλειας της 20χρονης αδελφής της, όταν ένα αυτοκίνητο της έκοψε τον δρόμο της ζωής, αλλά βρήκε το κουράγιο να ολοκληρώσει τις σπουδές της στο Πολυτεχνείο και να συνεχίσει στη δημοσιογραφία, σ’ ένα πεδίο που συνδεόταν με τα όνειρα που είχε στη Σχολή της.

Μέχρι την τελευταία της πνοή πάλευε την ασχήμια της άναρχης δόμησης, την παρανομία και τον εκτραχηλισμό κάτω απ’ την Ακρόπολη και τα φαραωνικά ΕΛΛΗΝΙΚΑ ψέματα. Ηταν ο ορισμός της συνέπειας στη δουλειά, που μεταφραζόταν ως μια old school εμμονή, στις εποχές της επιδειξιμανίας και του life style, που επέβαλαν άλλα προσόντα για την κοινωνική άνοδο.

Ο κτύπος της καρδιάς της ήταν πιο γρήγορος από ένα εκ γενετής «φύσημα», αλλά ταυτόχρονα πιο ανθρώπινος και συμπονετικός. Κι τώρα, που μετά από ένα φύσημα της τύχης -άραγε;- έφυγε αθόρυβα και βιαστικά, μας μένει από τη Χαρά το μήνυμα ότι δεν χρειάζεται να είσαι θορυβώδης προκειμένου να αφήσεις ένα στίγμα κοινωνικής συνεισφοράς, συνέπειας και αλληλεγγύης σε καιρούς χαλεπούς όπως οι σημερινοί.

ΥΓ. Ο πόνος επιβάλλει τη σιωπή, όμως εγώ θα σου αφιερώσω ένα τραγούδι από τη Μαγική Πόλη, που τόσες φορές το είχες ακούσει ως αφιέρωση. Τι να την κάνω τη χαρά…

Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας ΣΥΡΙΖΑ, τομεάρχης Υποδομών-Μεταφορών

«Επαγγελματισμός και συνέπεια»

Την τελευταία φορά που βρεθήκαμε από κοντά με τη Χαρά ήταν στα Γιάννενα, όταν ήρθε με τη δημοσιογραφική αποστολή για τα εγκαίνια της Ιόνιας Οδού πριν από πάνω από δύο χρόνια πια. Δεν μιλήσαμε, ενώ τη σκεφτόμουν, όταν προέκυψε θέμα πριν από ένα μήνα για την επέκταση της Ιόνια Οδού προς την Κακαβιά. Οταν είχαμε γνωριστεί στην αρχή της «Εφ.Συν.» στην Αθήνα, έπιασε αμέσως την κουβέντα για τα μεγάλα έργα στην Ηπειρο και θυμηθήκαμε ότι ήμασταν στο ίδιο λεωφορείο τότε που άνοιξε με έκρηξη η σήραγγα Δρίσκου και πρωτοείδαμε τα μεγάλα τούνελ και τις γέφυρες. Πόσα χρόνια πέρασαν.

Κι όλα αυτά ίσως να μην έχουν σημασία για τον αναγνώστη και αφορούν περισσότερο τη δικιά μας δουλειά. Αυτή τη δουλειά όμως η Χαρά Τζαναβάρα την έκανε με απόλυτο επαγγελματισμό και συνέπεια, επενδύοντας πραγματική γνώση και έρευνα. Γνώριζε τα πάντα και ήξερε όσο λίγοι το αντικείμενό της. Και η απώλεια της Χαράς είναι και απώλεια για αυτήν τη δημοσιογραφία της αξιοπιστίας και του σεβασμού στον αναγνώστη και την αναγνώστρια που θέλουν να μάθουν τι γίνεται γύρω τους.

Πάνω στη δουλειά και κάτι πιο προσωπικό: ήταν γενναιόδωρη και ενθαρρυντική μαζί μου, αντάλλασσε πληροφορίες, έδινε χώρο διατηρώντας συνεχώς τη θέση της. Είναι μια συναδελφική στάση που δεν μπορώ να μην τη θεωρώ παρακαταθήκη, που θα τη θυμάμαι και ως έναν τρόπο για να εργάζεσαι σήμερα στον καθημαγμένο χώρο του ελληνικού Τύπου.

ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ

ΚΩΣΤΗΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ

«Ακεραιότητα και ευγένεια»

«Εκφράζω τη βαθιά μου θλίψη για την απώλεια της Χαράς Τζαναβάρα, μιας δημοσιογράφου που κάλυπτε το ρεπορτάζ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και υπηρετούσε πιστά και έντιμα το επάγγελμά της. Θα τη θυμόμαστε για την ακεραιότητα του χαρακτήρα της, τη διεισδυτικότητα της γραφής της, για την άκοπη και άοκνη δημοσιογραφική της έρευνα. Προσωπικά θα τη θυμάμαι και για την ευγένειά της. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της».

Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας

«Με μια ανεμώνη»

Οταν έμαθε ότι ο περιφερειάρχης απαγόρευσε από προχθές κάθε κίνηση στο Σέιχ Σου, η φίλη της εφημερίδας μας Ιφιγένεια, που έκανε συχνό περίπατο στα δάσος, μου έγραψε «τι να κάνω, θα… συμμορφωθώ προς τας υποδείξεις».

Είχε προλάβει να μου στείλει μια φωτογραφία ενός εξαίσιου άνθους άγριας ανεμώνης που έχει μέγεθος μικρού νυχιού. Κάθομαι τώρα και το κοιτάω, ώρα πολλή, ζηλεύοντας -αλλά όχι φθονώντας- την αγριάδα της, την επιμονή και την αντίσταση στη φθορά, αλλά και για την ομορφιά που ορθώνει κάθε άνοιξη. Και τη νιώθω σύμμαχο στα πάθια μας, άδολη παρηγοριά, που δεν ζητάει αντιγύρισμα. Και μ’ αυτήν την ανεμώνη αποχαιρετάω από μακριά τη Χαρά Τζαναβάρα.

ΛΥΚ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ

«Κριτική και αξιοπιστία»

Η Χαρά Τζαναβάρα είναι μια τεράστια απώλεια για τον δημοσιογραφικό κόσμο της χώρας. Τη γνώρισα επί το έργον, στη διάρκεια της υπουργικής θητείας μου. Η κάλυψή της στα θέματα της χωροταξίας, του περιβάλλοντος και της ενέργειας ήταν μια διαρκής πηγή έμπνευσης, κριτικής δοκιμασίας, αξιοπιστίας και φυσικά πληροφόρησης.

Η δημοσιογραφία δοκιμαζόταν τα χρόνια αυτά με την απόκρυψη γεγονότων, με την παραμορφωτική ανάδειξη άλλων, με τη δημοσίευση μονομερών επιχειρηματικών ιδεών. Ολα αυτά που αντιβαίνουν στη δημοσιογραφία της γνώμης, της κριτικής, της έγκυρης ανάλυσης, της ανάδειξης των αντιθετικών συνδιατάξεων που περιβάλλουν την πολιτική και τις πολιτικές αποφάσεις.

Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, η Χαρά έλαμψε με την αξιοπιστία και την ακρίβεια της, με την αναλυτική, περιγραφική και διεισδυτική πένα της. Αυτό εξάλλου τη χαρακτήριζε στη μακρά πορεία της στην «Ελευθεροτυπία» και στην κάλυψη των υποδομών την εποχή των μεγάλων έργων. Για κάθε πολιτικό σε θέση ευθύνης ήταν μια διαρκής δοκιμασία.

Διότι έβλεπες στον καθρέφτη την άλλη σκέψη, οτιδήποτε θεώρησες λανθασμένα ως δευτερεύον, μια παραγκωνισμένη γνώμη που όμως ήταν θεμελιακή. Σε κάθε περίπτωση υπήρχε μια μόνιμη επωδός. Οτι εδώ δεν έχει θέση η επιφανειακή επικάλυψη και η διολίσθηση της πολιτικής. Η γνώση, η μέριμνα και η εμπειρία της δεν άφηναν κανένα περιθώριο.

Η γοητεία της διάκρισης των εξουσιών, η πραγμάτωση των βαθιών πεποιθήσεών μας ότι η δημοκρατία εδράζεται σε αυτή ακριβώς τη διάκριση. Η δημοσιογραφία που ασκείται αυτόνομα και αυτοδίκαια, χωρίς πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά με πολιτική γνώμη, χωρίς φιλίες, αλλά με εκτίμηση, χωρίς συνδιαλλαγή με συμφέροντα, αλλά με σαφή μέριμνα του δημόσιου συμφέροντος.

Αυτά εκτίμησα στη Χαρά, αυτά διαμόρφωσαν τον ιδιαίτερο σεβασμό και εκτίμηση στη δουλειά της, αυτά με έκαναν φανατικό αναγνώστη της και φυσικά λάτρη των συνεντεύξεών της, που ως ζωντανές ήταν πάντα μια απρόβλεπτη και πιεστική δοκιμασία. Η παρακαταθήκη της είναι τεράστια, η δημοσιογραφική πένα της ξεπήδησε από τις καλύτερες παραδόσεις της ελληνικής δημοσιογραφίας και αυτές υπηρέτησε με συνέπεια και αποφασιστικότητα.

Καθ. Παν. Κρήτης, πρ. υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας

 

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Οι δύο απαντήσεις της Χαράς
Ο αδερφός της αγαπημένης μας, ακούραστης δημοσιογράφου Χαράς Τζαναβάρα, που μας άφησε τόσο ξαφνικά την περασμένη Κυριακή, την αποχαιρετά μαζί μας
Οι δύο απαντήσεις της Χαράς
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Απαρηγόρητη η «Εφ.Συν.» αποχαιρετά τη Χαρά Τζαναβάρα
Μες στην τρομακτική καταχνιά των ημερών πληροφορηθήκαμε τη συγκλονιστική είδηση του ξαφνικού θανάτου της καλής συναδέλφου που επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες κάλυπτε ακούραστα το ρεπορτάζ των υπουργείων...
Απαρηγόρητη η «Εφ.Συν.» αποχαιρετά τη Χαρά Τζαναβάρα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μαύρη σελίδα
Το πρώιμο μελτέμι δροσίζει την αυλή μου στο Απεράθου της Νάξου. Η εσωτερική παγωνιά, ωστόσο, κάνει την ατμόσφαιρα αφόρητη. Κλείνομαι μέσα και σφαλίζω τα στόρια. Α, ρε Βαγγέλη! Δεν γίνεται να το πιστέψω.
Μαύρη σελίδα
MEDIA
Καλό ταξίδι συνάδελφε
Σύσσωμη η «Εφημερίδα των Συντακτών» αποχαιρετά τον συνάδελφο Ακη Φάντη και εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στη σύζυγο, τις τρεις κόρες του και την αδελφή του και συνάδελφό μας, Αστέρω Χριστοδουλίδου.
Καλό ταξίδι συνάδελφε
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μοναξιές, Μαργαρίτα
Στη στήλη αυτή κάθε Παρασκευή έγραφε ώς τώρα η Μαργαρίτα Κουλεντιανού. Ξεκινήσαμε κι οι δυο να γράφουμε στην εφημερίδα αυτή μόλις εκδόθηκε, εκείνη πιο κοντά στις πολιτικές της θέσεις απ’ ό,τι εγώ. Παράλληλα...
Μοναξιές, Μαργαρίτα
ΑΡΧΕΙΟ
Το τελευταίο αντίο στη Μαργαρίτα Κουλεντιανού
Η Μαργαρίτα δεν ήταν απλώς επιστήμων, συγγραφέας, μεταφράστρια, επιμελήτρια κειμένων, δημοσιογράφος. Ήταν πολυσχιδής προσωπικότητα με όλα τα χαρακτηριστικά που τόσο σπανίζουν στην εποχή μας: ευγενής, ευαίσθητη...
Το τελευταίο αντίο στη Μαργαρίτα Κουλεντιανού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας