Αθήνα, 35°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
35°C
35.8° 33.5°
4 BF
26%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
36°C
38.3° 33.1°
1 BF
36%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
33°C
36.0° 33.2°
1 BF
39%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.9° 31.9°
2 BF
43%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
36°C
35.9° 35.7°
4 BF
20%
Βέροια
Αίθριος καιρός
35°C
37.0° 30.1°
3 BF
37%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
33°C
33.4° 31.2°
2 BF
16%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
38°C
37.9° 37.9°
2 BF
15%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
31.1° 29.8°
5 BF
48%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
32°C
32.9° 31.9°
4 BF
38%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
31°C
31.4° 28.8°
5 BF
30%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
31°C
31.2° 30.7°
3 BF
66%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
31°C
30.9° 30.9°
0 BF
66%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
36°C
36.3° 34.0°
2 BF
21%
Λαμία
Αίθριος καιρός
35°C
34.5° 34.5°
2 BF
27%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
30°C
30.8° 29.9°
3 BF
61%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
35°C
35.4° 33.8°
4 BF
16%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
34°C
34.3° 33.8°
3 BF
35%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
31°C
30.8° 30.7°
3 BF
65%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
35°C
34.9° 34.9°
2 BF
17%
ΜΕΝΟΥ
Τρίτη, 16 Ιουλίου, 2024
foivos papakostas-dimitris kataleifos
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Φοίβος Παπακώστας και Δημήτρης Καταλειφός

«Στα γραπτά μου θρηνούσα ό,τι δεν μπορούσα να θρηνήσω στην αγκαλιά σου»

Η ανεπίδοτη επιστολή του Κάφκα στον πατέρα του έγινε θεατρικό υλικό στο δραματουργικό επίκεντρο της παράστασης «Γράμμα στον Πατέρα», που σκηνοθετεί η Πηνελόπη Φλουρή στο Hug art Space, τιμώντας τα 100 χρόνια από τον θάνατο του εμβληματικού συγγραφέα.

Μια ανεπίδοτη επιστολή στον πατέρα, σαν βέλος που δείχνει τα ανεπούλωτα γονεϊκά τραύματα, αυτά που τρέφουν τους επιστήμονες της ψυχής, βρίσκεται στο δραματουργικό επίκεντρο της παράστασης «Γράμμα στον Πατέρα», που σκηνοθετεί η Πηνελόπη Φλουρή στο Hug art Space, τιμώντας τα 100 χρόνια από τον θάνατο ενός εμβληματικού συγγραφέα: πρόκειται για την επιστολή 103 σελίδων που έγραψε ο Φραντς Κάφκα ύστερα από μια έντονη λογομαχία με τον πατέρα του, στα 36 του, κι ενώ ζούσε μόνος του. Ενοχή και φόβος, υπαρξιακό αδιέξοδο μπροστά στην πατρική φιγούρα που ο ιδιοφυής πεζογράφος μετουσιώνει σε συγγραφικά όπλα επιχειρώντας να φτάσει στην προσωπική του αλήθεια και λύτρωση. Αυτά έρχονται στο φως επί σκηνής. Στο οπτικοακουστικό σύμπαν που περιλαμβάνει ημερολογιακές καταγραφές, όνειρα και εξομολογήσεις, ο δικαστής-πατέρας Δημήτρης Καταλειφός αποκαλύπτεται μέσα από οθόνες, με τη μουσική του Αλέξανδρου Βούλγαρη - The boy να παρακολουθεί τις εναλλαγές ψυχικών καταστάσεων που ανασύρονται ακολουθώντας την πορεία των παιδικών εγγραφών.

● Τι μας αποκαλύπτει αυτή η ανεπίδοτη επιστολή προς τον πατέρα; ρωτήσαμε τη σκηνοθέτρια.

Μέσα στο «Γράμμα στον Πατέρα» αναγνωρίζουμε την ευαισθησία του Φραντς Κάφκα, την ευφυΐα αυτού του σπουδαίου Καλλιτέχνη, που καταφέρνει να μεταμορφώσει το υπαρξιακό του άγχος και αδιέξοδο σε έναν πλούσιο συγγραφικό κόσμο που αιωρείται μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, σε ένα σύμπαν γεμάτο φόβο, ντροπή κι ενοχή.

Ο Κάφκα γράφει επί 9 μέρες ένα γράμμα για τον πατέρα του, ωστόσο δεν το δίνει ποτέ στον ίδιο. ΓΙΑΤΙ; Φαίνεται πως αυτή η επιστολή έχει επιτελέσει τον σκοπό της και μόνο που γράφτηκε. Αισθάνομαι πως το γράμμα αυτό γίνεται το μέσο για να συγχωρέσει ο ίδιος τον εαυτό του, να τον κατανοήσει, να τον δικαιολογήσει για την αδυναμία του να συνθέσει τα θραύσματα του κατακερματισμένου εαυτού του σε μια αυτοτελή ύπαρξη, πέρα από την πατρική εικόνα. Ζητά την απελευθέρωσή του από μεταμορφώσεις που τον στοιχειώνουν, την αθώωσή του από παράλογες δίκες που εκκρεμούν. Ο παραλήπτης αυτού του γράμματος είναι ο ίδιος ο Φραντς Κάφκα, ο μικρός Φραντς, το πληγωμένο παιδί μέσα του. Αυτός είναι και ο συγγραφέας. Μέσα στην επιστολή παραδέχεται τη συντριβή του από τον δυνατό πατέρα, τον άνθρωπο που είναι για εκείνον το μέτρο όλων των πραγμάτων. Συγκρίνεται μαζί του σωματικά και πνευματικά και παραδέχεται πως αισθάνεται από παιδί ηττημένος, η παρουσία του τον γεμίζει ντροπή. Η γραφή του γίνεται η εσωτερική του φυγή. Γράφει για να βρει την ταυτότητά του στον κόσμο αλλά και πάλι παραδέχεται πως ακόμα και μέσα σε αυτά τα γραπτά ο πατέρας είναι πάντα εκεί.

«Τα γραπτά μου είχαν να κάνουν με σένα. Εγώ θρηνούσα μέσα σε αυτά, ό,τι δεν μπορούσα να θρηνήσω στην αγκαλιά σου. Ηταν ένας σκόπιμα παρατεταμένος τρόπος να σε αποχαιρετώ».

● Ο χαρακτήρας του πατέρα σε ρόλο δικαστή φαίνεται να στοιχειώνει και αργότερα τον Κάφκα...

Μέσα στο γράμμα αυτό φαίνονται οι παράλογοι νόμοι, οι εντολές, οι απειλές του πατέρα-παιδαγωγού που συνθλίβουν και συνεχώς μπερδεύουν τον Κάφκα. Αισθάνεται γεμάτος ντροπή, αδύναμος σωματικά και ψυχικά μπροστά σε έναν πατέρα που του φαντάζει τεράστιος, δυνατός, γεμάτος ζωή. «Εμένα από παιδί με κατέθλιβε η σωματική σου διάπλαση και μόνο». Αυτή η φράση είναι και η αφορμή πάνω στην οποία δουλέψαμε σε μεγάλη κλίμακα τη μορφή του πατέρα σε βιντεοπροβολή, όπου όλα είναι μεγεθυσμένα.

Μπροστά στο απορριπτικό βλέμμα του πατέρα του, ο Φραντς αισθάνεται συνεχώς ανίκανος, γεμάτος ενοχή και ντροπή. Παραδέχεται πως τον βλέπει σαν δικαστή και μιλά για μια δίκη που εκκρεμεί αναμεσά τους. «...σε τούτη τη δίκη στην οποία ισχυρίζεσαι συνεχώς πως είσαι δικαστής, αλλά είσαι κι εσύ στο μεγαλύτερο μέρος της αδύναμος και τυφλωμένος διάδικός όπως εμείς».

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως ένα από τα σπουδαιότερα έργα του είναι «Η Δίκη», ένα κείμενο που θα κατανοήσουμε διαφορετικά έχοντας στα χέρια μας «Το γράμμα στον Πατέρα». Ταυτιζόμαστε με τον Φραντς Κάφκα, με τον πληγωμένο εαυτό του, και γινόμαστε μάρτυρες αυτής της δίκης. Επιθυμούμε τη δικαίωσή του στον κόσμο. Σε αυτόν τον κόσμο που ο ίδιος αισθάνεται ένα μηδενικό, αλλά καταφέρνει να γίνει ένας από τους σπουδαιότερος πεζογράφους του 20ού αιώνα.

● Θα μοιραστείτε μαζί μας μερικά από τα συμπεράσματα από την 5ετή έρευνα της ομάδας Abnormal που δουλεύει με το έργο καλλιτεχνών μέσα από την ιδιαίτερη βιογραφία τους; Κατά πόσο το έργο ενός καλλιτέχνη συνδέεται με το προσωπικό του βίωμα;

Μέσα από την έρευνα αυτών των χρόνων, σκέφτομαι πως οι πληγές και τα αδιέξοδα των καλλιτεχνών γίνονται το οπλοστάσιο και η εμμονή που φέρουν στο έργο τους. Η εμμονή με την έννοια της επιμονής σε κάτι. Για παράδειγμα, στο έργο του Κάφκα υπάρχει «Η Δίκη» κι εμείς ήδη γνωρίζουμε τον πατέρα-δικαστή που φέρει εντός του. Αισθάνεται παράσιτο, μηδενικό. Στο έργο του παρατηρούμε να υπάρχουν συνεχώς μεταμορφώσεις.

Αντίστοιχα στον Γιαννούλη Χαλεπά, θα δούμε να εμμένει στο έργο «Η Μήδεια που σκοτώνει τα παιδιά της» πολλές φορές σε άλλες εκδοχές. Γνωρίζουμε μέσω της βιογραφίας του τη δύσκολη σχέση με τη μητέρα του, η οποία τον καθορίζει.

Οι καλλιτέχνες αυτοί, όπως ο Φραντς Κάφκα, ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ, ο Τζέιμς Τζόις, o Σάμιουελ Μπέκετ, αναζήτησαν τη δική τους ταυτότητα στον κόσμο μέσω της μεγάλης δημιουργίας. Η δημιουργία είναι για εκείνους μια έξοδος διαφυγής, η εσωτερική φυγή, όπως γράφει ο Φραντς Κάφκα. Οι καλλιτέχνες οι οποίοι δουλεύουν μέσα από το εσωτερικό τους τοπίο και βίωμα, εκείνοι που σκάβουν τις πληγές και φτάνουν σε αχαρτογράφητα σημεία για να βρουν την αλήθεια, είναι ευάλωτοι και εύθραυστοι ήρωες-αντιήρωες. Είναι συχνά εμμονικοί, ασθενικοί, φοβισμένοι, ανασφαλείς, ασταθείς. Ομως διέπονται από μια ασταμάτητη πίστη προς το έργο τους. Υπάρχει κάτι θρησκευτικό εντός τους, χωρίς να μιλούν για καμία θρησκεία. Μέσω της τέχνης τους καταφέρνουν να δώσουν σχήμα και μορφή στους εσωτερικούς τους δαίμονες και στο ακατανόητο του κόσμου.

Πληροφορίες: Hug art Space (Μελιταίων 14, Πετράλωνα) «Γράμμα στον Πατέρα» - Φραντς Κάφκα
Σκηνοθεσία - Διασκευή κειμένου: Πηνελόπη Φλουρή.
Στον ρόλο του Φραντς Κάφκα ο Φοίβος Παπακώστας και του πατέρα (βιντεοπροβολή) ο Δημήτρης Καταλειφός.
Κάθε Σάββατο, Κυριακή & Δευτέρα 21.15 μέχρι 10 Ιουνίου. Διάρκεια 75’ Εισιτήρια 10-12€ προπώληση more.com.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Στα γραπτά μου θρηνούσα ό,τι δεν μπορούσα να θρηνήσω στην αγκαλιά σου»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας