Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
35.2° 30.4°
3 BF
36%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
34.4° 28.5°
4 BF
39%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
37.0° 32.1°
3 BF
28%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
34°C
33.9° 33.9°
2 BF
26%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
30.9° 30.9°
4 BF
37%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
34°C
33.7° 27.3°
2 BF
45%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
30°C
30.1° 30.1°
2 BF
26%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
31.8° 31.8°
2 BF
23%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
31.1° 29.8°
2 BF
42%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
34°C
33.9° 29.0°
4 BF
22%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
30.8° 30.4°
4 BF
39%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
27.7° 26.8°
2 BF
54%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.9° 28.9°
3 BF
61%
Λάρισα
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
32.3° 32.3°
4 BF
27%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
29.5° 27.4°
1 BF
53%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
31.0° 28.8°
4 BF
48%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
34°C
34.9° 31.2°
0 BF
17%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
30.3° 29.4°
2 BF
53%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
29°C
34.4° 28.1°
3 BF
67%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
28.1° 28.1°
2 BF
38%
ΜΕΝΟΥ
Δευτέρα, 17 Ιουνίου, 2024
theatro

Όταν το θέατρο γίνεται ποίηση: «Ντα», Γρηγόρης Βαλτινός

1979. Ανάμεσα στα θεατρικά αριστουργήματα της χρονιάς ήταν το «ΝΤΑ» του Χιου Λέναρντ, με πρωταγωνιστή τον Μάνο Κατράκη. Ο ηθοποιός με την ηρωική, στοχαστική, θλιμμένη μορφή που υπήρξε μέγιστος. 

2023. Ήθελα να δω το «ΝΤΑ» του Γρηγόρη Βαλτινού. Όχι να συγκρίνω. Τα έργα δεν είναι υφάσματα για να τα συνδυάζεις στα χρώματα. Ο κάθε ηθοποιός στον ρόλο του φανερώνει τις αρετές του. Η ομορφιά ορίζεται διαφορετικά κάθε φορά, όπως και οι ερμηνείες των ρόλων. 

Ο Γρηγόρης Βαλτινός, θρεμμένος από τους θεατρικούς γίγαντες του παρελθόντος, έχει καρπωθεί τις γνώσεις, τις εμπειρίες, τις συγκινήσεις και μ’ αυτές έθρεψε το ταλέντο του. Απέδειξε στο έργο ότι το πιο νεκρό μπορεί να δείχνει το πιο ζωντανό πλάσμα. Αν ο θάνατος είναι ένας βαθύς ύπνος, τότε το σμίξιμο των αγαπημένων προσώπων είναι το όνειρο αυτού του στερνού ύπνου. 

Θεωρώ προνόμιο να ξαναζώ αυτό το έργο σαν μια περιπέτεια. Να βρίσκομαι μπροστά σε καταστάσεις που βιώθηκαν στο παρελθόν. Να τις ερευνά, να τις ερμηνεύει, να τις ξεδιαλύνει μια ομάδα ταλαντούχων ηθοποιών που τους καθοδήγησε ένας κορυφαίος σκηνοθέτης, ο Πέτρος Ζούλιας. 

Τα πρόσωπα, οι χαρακτήρες, οι αμοιβαίες σχέσεις, το περιβάλλον, οι συγκρούσεις τους.  Ένα κουβάρι ζωής που τυλίγεται και ξετυλίγεται. Ο γιος του Ντα, ο Τσάρλι (Μιχάλης Οικονόμου) φτάνει στο πατρικό του σπίτι, μετά τον θάνατο του πατέρα του, για να ξεκαθαρίσει τις εκκρεμότητες. Καθισμένος μέσα στην κουζίνα του, περιτριγυρισμένος από μικρούς βράχους (ευρηματικό το σκηνικό), λες και σαν χταπόδι, γαντζώνεται σε έναν βράχο, που απλώνει τα πλοκάμια του κι αυτά αχόρταγα φτάνουν στα βάθη των παιδικών του χρόνων. Ρουφάνε από το αίμα του, κολλημένα πάνω του. Δεν μπορεί να απαλλαγεί απ’ αυτά. Όπως γίνεται και με τις ιστορίες της οικογένειας. Αυτή η άκαμπτη χορδή που μας ενώνει για πάντα. 

Οι αναμνήσεις του είναι κρυμμένες σε διάφορες συσκευασίες. Τσάντες, φακέλους, μικρά κουτιά, λογαριασμούς. Αυτοί οι λογαριασμοί συνδέονται με τους προσωπικούς μας ανεξόφλητους. Το παρελθόν μας δεν καταργείται. Νομίζουμε ότι έχουμε απαλλαγεί από τους ανθρώπους που ζήσαμε μαζί. Μέσα μας, όμως; Έγινε η εκκαθάριση;

Ξοφλήσαμε τα γραμμάτια; Προλάβαμε να τα ξεπληρώσουμε; Ποτέ! Αυτά στοιχειώνουν και αναδύονται σαν φαντάσματα. Τα βλέπουμε μέσα από ένα διάφανο κλουβί με δεσμά. Φωνάζουμε «θέλω να τα ξεφορτωθώ». Δεν μπορούμε. Την ώρα που αποχωριζόμαστε όσα μας βαραίνουν είναι σαν να αποχωριζόμαστε τους εαυτούς μας. 
Κι ενώ ο Τσάρλι πιστεύει ότι ο πατέρας του αναπαύεται ήσυχος στο κοιμητήριο, ξεπροβάλλει το φάντασμά του. Συναντήσεις και αποχαιρετισμοί. Πόσο ταιριάζει η Αλεξάνδρεια του Καβάφη: 

«Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ’, ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές—
την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που φεύγει.
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,
κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που χάνεις»
.

Ανασταίνονται όλα. Σημαδεύει τη σκέψη του γιου. Άβυσσος συλλογισμών, σιωπών, με θελκτικότερη την απόχρωση της φωνής του Γρηγόρη Βαλτινού. Κομματιασμένος από τον αγώνα της επιβίωσης, ήθελε να ακινητοποιήσει τη ζωή, όπως ο γλύπτης το μάρμαρο. Ξαναπλάθει το παρελθόν του μέσα από θροΐσματα φύλλων, ή τραγούδια πουλιών, που μόνο η παραδεισένια μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα θα μπορούσε να το πετύχει. Πάνω στην σκηνή που φαντάζει σαν ωραίος, μικρός πλανήτης, με το μισοφέγγαρο να τη φωτίζει, άνθισε η ζωή του σαν τα μπουμπούκια των λουλουδιών που φρόντιζε. 

Κηπουρός ήταν ο Ντα. Ψυχικά ακατέργαστος στην κακία, στο μίσος, στον φθόνο. Οι ολάνθιστοι κήποι ήταν ο κόσμος του. Όσα δεν μπόρεσε να εξιστορήσει ή να γράψει, έμειναν κολλημένα πάνω στα πέταλα των λουλουδιών σαν φαντάσματα φυτών, που ήταν η χαρά και η συννεφιά της ζωής του. Στα λουλούδια μιλούσε για τους δικούς του θεούς. Μακριά από τα γρανάζια της βρώμικης κοινωνίας. Ένιωθε ηγεμόνας στον τόπο του, στο Ντάλκι του Δουβλίνου. Όσο καλλιεργούσε τις τριανταφυλλιές του, ένιωθε ελεύθερος σ’ αυτή την επαρχιακή του γωνιά, γιατί ζούσε το θαύμα της φύσης, όταν κυμάτιζε το πράσινο χόρτο και τα έβλεπε όλα στο μεγαλείο τους.

Λέει ο Καβάφης: «Εδώ ας σταθώ. Κι ας γελαστώ πως βλέπω αυτά. Τα είδ’ αλήθεια μια στιγμή σαν πρωτοστάθηκα κι όχι κ’ εδώ τες φαντασίες μου, τες αναμνήσεις μου, τα ινδάλματα της ηδονής. Κυριαρχούν κάμαρες, σπίτια, γειτονιές… Έπειτα από τόσα χρόνια! Μες στο μονήρες σπίτι μου, μεθώ ξανά». 

Ιδεώδης ρόλος ο Ντα. Αν είχε την ευχέρεια να διαλέξει ο συγγραφέας του έργου Έλληνες ηθοποιούς, θα επέλεγε τον Μάνο Κατράκη και τον Γρηγόρη Βαλτινό. Φεύγοντας, θυμήθηκα και την «Ιθάκη» του ποιητή:

«Η Ιθάκη σ’ έδωσε το ωραίο ταξείδι. 
Χωρίς αυτήν δεν θαβγαινες στον δρόμο. 
Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια. 
Κι αν πτωχική τη βρεις την Ιθάκη, δεν σε γέλασε.
Έτσι σοφός που έγινες με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν»

Σ’ αυτό το θεατρικό ταξίδι μάθαμε πως το θέατρο μπορεί να γίνει ποίηση. Κι ο Γρηγόρης Βαλτινός ποίημα. 

Ερμήνευσαν όλοι υπέροχα τους ρόλους τους:  Μιχάλης Οικονόμου, Γιώργος Σουξές, Νεκταρία Γιαννουδάκη, Λάμπρος Κωνσταντέας, Κωνσταντίνα Κλαψινού, Βασίλης Παπαδημητρίου. Στο ρόλο της μητέρας η Ταμίλλα Κουλίεβα. 

Τα σκηνικά είναι της Μαίρης Τσαγκάρη. Η μετάφραση του Αντώνη Γαλέου. 

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Όταν το θέατρο γίνεται ποίηση: «Ντα», Γρηγόρης Βαλτινός

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας