• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    33°C 29.2°C / 35.1°C
    3 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 35.4°C
    3 BF
    34%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.6°C / 35.9°C
    3 BF
    51%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    4 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 33.0°C
    3 BF
    33%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 32.0°C / 36.2°C
    2 BF
    41%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 28.4°C / 32.6°C
    2 BF
    57%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 36.2°C / 36.2°C
    3 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 29.9°C
    4 BF
    42%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.1°C / 30.9°C
    4 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.3°C / 28.8°C
    4 BF
    39%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.9°C / 29.7°C
    2 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    4 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 33.9°C
    2 BF
    31%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.5°C / 32.7°C
    3 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    5 BF
    48%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    33°C 30.6°C / 35.0°C
    3 BF
    26%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 27.3°C / 27.3°C
    3 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 27.8°C / 34.4°C
    3 BF
    48%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    1 BF
    45%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η θεωρία «των πολλών κόσμων» βάζει φιτίλι στην καλλιτεχνική έμπνευση

  • A-
  • A+
Οταν ο άνθρωπος ξεπερνά τα όρια του κόσμου του, όχι με την επιστήμη αλλά με την επιθυμία να αγαπήσει πέρα από τη φθορά και την τυχαιότητά του. Ενα μάθημα φυσικής μετουσιώθηκε σε μάθημα ανθρωπιάς από την πολύ ταλαντούχα σκηνοθέτρια Αικατερίνη Παπαγεωργίου και με τη σκηνική χημεία μεταξύ δύο νέων ηθοποιών (Ελίζα Σκολίδη, Αλέξανδρος Βάρθης) που απαιτεί κάθε καλό θεατρικό ρομάντζο.

Είχαμε πρωτοδεί τους «Αστερισμούς» του Νικ Πέιν πριν από περίπου δέκα χρόνια, από τον σεσημασμένο εισηγητή του σύγχρονου βρετανικού ρεπερτορίου Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, στο θέατρό του, μόλις μία χρονιά μετά την πολλαπλή βράβευση του έργου από τον Τύπο και τους κριτικούς της Αγγλίας.

Και τότε, θυμάμαι, το έργο και η παράσταση είχαν προκαλέσει ενδιαφέρον, κυρίως όταν το Θέατρο του Νέου Κόσμου είχε φροντίσει να συνοδεύσει την πρεμιέρα με διδακτικά βίντεο από δύο γνωστούς από οθόνης εκλαϊκευτές της Φυσικής, καθηγητές, τους Μάνο Δανέζη και Στράτο Θεοδοσίου. Οι δυο επιστήμονες είχαν ενημερώσει το ετερόκλητο κοινό για την επιστημονική βάση του θεατρικού που θα παρακολουθούσε. Και το είχαν εισαγάγει στη «θεωρία των υπερχορδών», την εξαιρετικά περίπλοκη θεωρία της σύγχρονης Φυσικής από την οποία ο Πέιν πήρε, λέει, την πρώτη του έμπνευση.

Σύμφωνα λοιπόν με αυτή τη θεωρία, δεν ζούμε παρά σε ένα από άπειρα παράλληλα σύμπαντα που διαμορφώνονται κάθε φορά σύμφωνα με τις επιλογές και τους συνδυασμούς των γεγονότων που μας καθορίζουν.

Ετσι, κάθε φορά που ο ένας εαυτός μας στρίβει σε ένα μονοπάτι «αριστερά», ένας άλλος στρίβει «δεξιά» και η αόρατη αυτή επιλογή του τον οδηγεί σε μια άλλη, εντελώς διαφορετική «πραγματικότητα». Λίγο να βάλει κανείς το μυαλό του να σκεφτεί, καταλήγει -ψυχανεμίζεται τουλάχιστον- πως ό,τι ζούμε είναι το αποτέλεσμα μιας τεθλασμένης γραμμής ανάμεσα σε διάφορες και ποικίλες ζωές, ανάμεσα σε διάφορους και ποικίλους εαυτούς.

Ελπίζω να το διατύπωσα σωστά, αν και δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι ο Βρετανός συγγραφέας θα κατανόησε τη θεωρία των χορδών βαθύτερα από την παραπάνω περιγραφή μου... Και -μεταξύ μας- δεν του χρειαζόταν τίποτα περισσότερο. Αυτό που είχε στη διάθεσή του δεν ήταν το βαρύ βιβλίο των περίπλοκων μαθηματικών τύπων που ερμηνεύουν τους πολλαπλούς κόσμους, αλλά κάτι πολύ πιο εύχρηστο: αρκούσε η παραβολή του theatrum mundi, που ήδη από τον καιρό του Σέξπιρ δεν κάνει άλλο παρά να θυμίζει στους θεατές του πως ό,τι μόλις είδαν, το «θέατρο», δεν διαφέρει διόλου ως προς την προσωρινότητα και αοριστία, στην πολλαπλότητα και ασημαντότητά του, με ό,τι οι ίδιοι ζουν μετά το τέλος της παράστασης.

Κι έτσι, στην εποχή του Μπαρόκ -εποχή μεγάλης ανασφάλειας και δυνατοτήτων- το θέατρο, αντί να είναι στο περιθώριο της ανθρώπινης δραστηριότητας, βάλθηκε να μπει στο κέντρο της θεώρησης του ανθρώπου και των έργων του. «Ο κόσμος όλος είναι μια σκηνή!» είπε ο Σέξπιρ, και πόσο να διαφέρει άραγε αυτό από τη βαρύγδουπη εκδοχή ενός Matrix ή το πυροτέχνημα περί κβαντικής φυσικής και άλλων δαιμονίων που προλογίζουν τους «Αστερισμούς»;

Εδώ όμως που τα λέμε η σημασία του θεάτρου είναι άλλη από το να μεταφέρει τα πορίσματα της σύγχρονης κοσμολογίας. Θεωρίες σαν αυτή «των πολλών κόσμων» βάζουν βέβαια φιτίλι στην καλλιτεχνική έμπνευση, όσοι όμως κι αν είναι οι κόσμοι διόλου δεν πρόκειται να μας αφορούν όσο βρίσκονται εντός της συνειδητότητάς μας.

Το θέατρο ασχολείται με όσα ο άνθρωπος κυρίως νιώθει, με όσα αισθάνεται και ζει. Κι αν δεν είναι το πλέον κατάλληλο πεδίο εμπέδωσης της φυσικής επιστήμης, παραμένει κατεξοχήν χώρος της υπαρξιακής θεώρησης.

Οι «Αστερισμοί» του Νικ Πέιν είναι καλό θέατρο όχι λόγω της κβαντικής φυσικής, αλλά γιατί δίνουν αυτό: ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος ζητάει να κατεβάσει τους «αστερισμούς» στη Γη, για να δει τον άνθρωπο στο φως τους.

Αυτό νομίζω τελικά πρέπει να τράβηξε στους «Αστερισμούς» τη νέα φωνή του θεάτρου μας, την πολύ ταλαντούχα Αικατερίνη Παπαγεωργίου. Η ίδια το δίδαξε αφαιρώντας από αυτό -και ορθά κατά τη γνώμη μου- πολλές από τις θεωρητικές φιοριτούρες και επιμένοντας στο προκείμενό του: στη συγκίνηση που προκαλούν οι ηθοποιοί καθώς παίζουν τους ρόλους με τα πολλαπλά σενάρια των αρχικών συνθηκών, όπως μεταμορφώνονται από τη μια στιγμή στην άλλη, όχι μόνο σε «κάποιους άλλους» αλλά στους ίδιους καθώς ζουν διαφορετικές ζωές. Κι αυτό είναι το νέο που προσφέρει η ματιά της: μια ευαίσθητη, σχεδόν τσεχοφική νότα στα ανθρώπινα, την εύθραυστη, παροδική και μελαγχολική φύση τους.

Το έργο δίνεται λοιπόν σαν ένα μάθημα θεάτρου μέσα στο μεγάλο θέατρο του κόσμου. Η Ελίζα Σκολίδη (ως Μάριαν, η επιστήμονας που ερευνά το θαύμα του κόσμου) και ο Αλέξανδρος Βάρθης (στον ρόλο του Ρόλαντ, του μελισσοκόμου που απλά το ζει) ερμηνεύουν άριστα τα συμπληρωματικά μέρη ενός όλου που ζητάει να κλείσει στην αγκαλιά του το εφήμερο και παροδικό. Δεν είναι όμως μόνοι τους: βρίσκονται στη σκηνή μαζί με όλους «εκείνους» - εκείνους τους Μάριαν και Ρόλαντ που απέτυχαν και πέτυχαν, προχώρησαν και στάθηκαν, ενώθηκαν και χώρισαν.

Είναι εκείνοι οι πολλοί, μέσα σε αυτόν τον έναν. Σκέψη τραγική και την ίδια στιγμή παρήγορη να υποψιάζεσαι πως τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι αλλιώς. Κι αν το τέλος μοιάζει αναπόδραστο (σε κανένα σύμπαν, απ’ όσο γνωρίζω, δεν ζούμε αιώνια), ο άνθρωπος ξεπερνά τα όρια του κόσμου του, όχι με την επιστήμη αλλά με την επιθυμία του να αγαπήσει πέρα από τη φθορά και την τυχαιότητά του.

Ενα μάθημα φυσικής μετουσιώθηκε έτσι σε μάθημα ανθρωπιάς. Και μάλιστα με τη σκηνική χημεία μεταξύ των δύο νέων ηθοποιών που απαιτεί κάθε καλό θεατρικό ρομάντζο.

Λιτό και ουσιαστικό το εικαστικό περιβάλλον του Μάριου Ράμμου, με πολλά ρολόγια να συγχρονίζονται σε διάφορες ώρες του κόσμου. Η πρωτότυπη μουσική του Γιάννη Χριστοδουλόπουλου κινεί υπόγεια το έργο. Η Εύη Σούλη ανέλαβε τη χορογραφία των δύο ηθοποιών, που μοιάζουν να χορεύουν δεμένοι μεταξύ τους με αόρατα νήματα. Και ο φωτισμός της Μελίνας Μάσχα κάλυψε με το πέπλο του την αισθαντικότητα της νεανικής παρουσίας.

Ενα έργο-φροντιστήριο στο πατάρι του Ανεσις προεκτείνει το νεανικό θέατρό μας παραπέρα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
Η βία ως μέρος της κοινωνικής κανονικότητας
Στην «Οαση ατιμωρησίας» το θέμα βρίσκεται και πάλι στη βία ως μέρος της κοινωνικής κανονικότητας και πως η βία κανονικοποιείται και νομιμοποιείται ώστε να παραμένει πρώτα αόρατη και μετά ατιμώρητη.
Η βία ως μέρος της κοινωνικής κανονικότητας
ΘΕΑΤΡΟ
Οταν το κοινό ψυχαγωγείται με την ίδια του την αποδόμηση
Σαν μέρος μιας διαρκούς επιτέλεσης σε συνέχειες, το «Φρανκενστάιν», επιχειρεί να συλλάβει την ίδια την καλλιτέχνιδα καθώς πειραματίζεται με τα όρια της αντοχής του κοινού.
Οταν το κοινό ψυχαγωγείται με την ίδια του την αποδόμηση
ΘΕΑΤΡΟ
Με πιο ανατρεπτικό στοιχείο, την αθωότητα
Τα σώματα των πέντε περφόρμερ των Nova Melancholia παρελαύνουν και επιδεικνύονται, ποζάρουν και ναρκισσεύονται, κουβαλούν διάφορα ενσώματα ρεπερτόρια και κάποτε δείχνουν να πάσχουν στις στολές τους.
Με πιο ανατρεπτικό στοιχείο, την αθωότητα
ΘΕΑΤΡΟ
«Ιχνη της Αντιγόνης» στον βίο σύγχρονων γυναικών
Στα «Ιχνη της Αντιγόνης» η διαχρονική έμφυλη βία, ο κοινός φόβος, η απογοήτευση, η οργή, η αλληλεγγύη είναι μερικά από τα επίκαιρα θέματα που ξετυλίγονται μέσα από το έργο.
«Ιχνη της Αντιγόνης» στον βίο σύγχρονων γυναικών
ΘΕΑΤΡΟ
Ας δούμε μια γυναίκα χωρίς την ετυμηγορία του φύλου της
Στο «Ατσάλι», το δράμα της Μονρό, που διεξάγεται όλο μέσα στη γυναικεία φυλακή και στις ώρες των επισκεπτηρίων, διαθέτει συμπυκνωμένα τα εφόδια ενός αστυνομικού θρίλερ.
Ας δούμε μια γυναίκα χωρίς την ετυμηγορία του φύλου της
ΘΕΑΤΡΟ
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Turgut Özakman στο ελληνικό θέατρο από το «Αγγέλων Βήμα» είναι γεγονός και αφορά ακριβώς την πτυχή του έργου του που συνδέεται με τις διαφωτιστικές του πεποιθήσεις.
Μια πολιτική παραβολή από τον πατριάρχη του σύγχρονου τουρκικού θεάτρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας